III SA/Lu 1265/16
PostanowienieWSA w Lublinie2016-12-07
Skład orzekający: Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona do sądu administracyjnego na działania spółki prawa handlowego (PKP S.A.) w zakresie usuwania drzew i związanych z tym szkód, które wynikają ze stosunków sąsiedzkich, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga wniesiona do sądu administracyjnego na działania spółki prawa handlowego, która nie jest organem administracji publicznej, a której działania dotyczą stosunków cywilnoprawnych (np. szkody sąsiedzkie), podlega odrzuceniu jako sprawa nienależąca do właściwości sądu administracyjnego. Roszczenia z tego typu stosunków powinny być dochodzone przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Skarżąca M. R. wniosła do WSA skargę na działania PKP S.A. w zakresie usuwania drzew i szkód wyrządzanych przez te drzewa na jej działce. Skarżąca domagała się odszkodowania za szkody od 1979 r. do 2016 r. PKP S.A. wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że nie jest organem administracji, a sprawa dotyczy stosunków cywilnoprawnych, które powinny być rozstrzygane przez sąd powszechny.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na działanie [...]Linii Kolejowych Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. w przedmiocie usunięcia drzew postanawia: odrzucić skargę.
M. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pismo zatytułowane jako pozew, w którym oznaczyła PKP Spółkę Akcyjną Zakład [...] w L. jako pozwanego.
W piśmie skarżąca wskazała, że po raz kolejny wzywa PKP do uporządkowania działki nr [...], którą PKP dzierżawi od Skarbu Państwa. Skarżąca podniosła, że w 2007 r. wysłała do PKP pismo wzywające do uporządkowania działki nr [...] oraz do wycięcia drzew rosnących przy należącej do skarżącej działce oznaczonej numerem [...]. Jednakże drzewa nadal rosną, a ich rozrośnięte gałęzie uniemożliwiają dojazd maszynami. Ponadto korzenie drzew sięgają na działkę skarżącej, czerpią z niej nawóz i wilgoć, a cienie drzew zagłuszają wzrost roślin. W związku z tym skarżąca co roku ponosi stratę w zbiorach.
Skarżąca wskazała, że za szkody wyrządzone w okresie od 1979 r. do 2016 r. należne jest jej od PKP odszkodowanie w wysokości 1.000 zł za każdy rok kalendarzowy.
W odpowiedzi na skargę PKP [...]Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła o odrzucenie skargi wniesionej przez M. R. do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu swojego stanowiska spółka PKP [...] podniosła, że jest spółką prawa handlowego, a nie organem administracji państwowej. Również sprawa wycięcia drzew w relacji między stronami nie jest sprawą administracyjną. Skarżącej zgodnie z art. 144, art. 149 i art. 150 k.c. przysługują roszczenia cywilnoprawne, których może dochodzić w postępowaniu cywilnym. PKP [...]Spółka Akcyjna wskazała dodatkowo, że drzewa, których dotyczy skarga, rosną poza pasem 15 m od linii kolejowej, określonym w ustawie o transporcie kolejowym, nie stanowią również zagrożenia dla ruchu kolejowego. Niemniej zostały podjęte działania mające na celu usunięcie drzew. W konsekwencji, w ocenie spółki, sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, w związku z czym skarga powinna zostać odrzucona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Jak stanowi art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. W ten sposób określone są konstytucyjne ramy kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Szczegółowy zakres tej kontroli został uregulowany w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). W myśl art. 1 tej ustawy normuje ona postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne (art. 2 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 wymienionej ustawy, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Ponadto w myśl art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, na mocy przepisu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę.
Treść skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przez M. R. wskazuje, że sytuacja przewidziana w art. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż nie należy ona do właściwości sądu administracyjnego.
W świetle przytoczonego wyżej przepisu art. 1 p.p.s.a. sprawą sądowoadministracyjną jest bowiem sprawa z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz każda inna sprawa, do której stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie odrębnych ustaw (por. Andrzej Kabat Komentarz do art. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, system informacji Prawnej LEX). Kryteriom tym nie odpowiada zaś sprawa objęta skargą wniesioną w niniejszej sprawie.
Przede wszystkim wskazać należy, że PKP [...] Spółka Akcyjna jest spółką prawa handlowego. Nie jest zatem organem administracji, którego akty czy czynności albo bezczynność czy przewlekłość w zakresie ich podjęcia mogłyby być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. Okoliczności powołane w skardze nie dotyczą też wykonywania administracji publicznej, ale wynikają ze stosunków sąsiedzkich pomiędzy PKP [...]Spółką Akcyjną, a skarżącą. Brak przy tym odmiennych szczególnych uregulowań w ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1727). Skarga w istocie dotyczy stosunku cywilnoprawnego, a wynikające z takiego stosunku roszczenia są realizowane na drodze sądowej przed sądem powszechnym. Zgodnie z art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm.) do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych. Nie jest zaś w tym zakresie właściwy sąd administracyjny.
Z omówionych przyczyn skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z tych względów i na podstawie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło