III SA/Lu 128/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 21 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 marca 2022 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia 8 marca 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako: "organ drugiej instancji" lub "organ odwoławczy") stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez M. B. (dalej jako: skarżąca) na postanowienie Wójta Gminy W. (dalej jako: "organ pierwszej instancji") z dnia 10 lutego 2022 r., nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia 7 lutego 2022 r. skarżąca wystąpiła do Wójta Gminy W. o wydanie zaświadczenia stwierdzającego od kiedy jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości W.-A. po J. B., który uzyskał świadczenie emerytalno-rentowe (k. [...] akt adm.). Postanowieniem z dnia 10 lutego 2022 r. (nr [...]) organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazał art. 219 k.p.a. Powyższe postanowienie zostało przesłane na adres skarżącej podany we wniosku z dnia 7 lutego 2022 r. i doręczone pełnoletniemu domownikowi Z. B. w dniu 15 lutego 2022 r. Skarżąca pismem z dnia 23 lutego 2022 r. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie (w tym dniu nadała pismo w placówce pocztowej). Postanowieniem z 8 marca 2022 r. (nr [...]) organ drugiej instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na art. 134 w zw. z art. 141 § 2 i art. 144 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu wstępnym podjął czynności mające na celu ustalenie czy zażalenie z dnia 23 lutego 2022 r. jest dopuszczalne, tj. czy zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu i czy spełnia wymagania co do treści. Organ podniósł, że zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Zdaniem organu, warunek ten nie został spełniony, bowiem ostatnim dniem na złożenie w niniejszej sprawie zażalenia był dzień 22 lutego 2022 r. Z tego powodu zażalenie z dnia 23 lutego 2022 r. nie mogło być rozpoznane merytorycznie. Okoliczności te obligowały organ, na podstawie art. 134 k.p.a., do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia opierając się na ustaleniach Wójta Gminy W.. Wskazała, że pisma wysyłane za pośrednictwem Poczty Polskiej mają na potwierdzeniu nadania kod kreskowy i cyfrowy, na podstawie którego można stwierdzić kiedy przesyłka została nadana. Organ odwoławczy nie podał wymienionego kodu, aby można było to sprawdzić. Podniosła również, że przesyłka została nadana listem zwykłym, a nie poleconym za potwierdzeniem odbioru, w związku z czym nie można mówić o dacie pewnej doręczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że złożona w przedmiotowej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz.329), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ administracji w odpowiedzi na skargę, a skarżąca nie żądała przeprowadzenia rozprawy. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 §§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd uchyla bowiem zaskarżoną decyzję lub postanowienie tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Żadna z powyższych podstaw wzruszenia zaskarżonego postanowienia w sprawie niniejszej nie wystąpiła. Nie było też jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. Stosownie do art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej jako "k.p.a."), na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie (art. 141 § 2 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 144 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Powyższe odesłanie oznacza, że w przypadku uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia będzie miał zastosowanie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z kolei zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym uregulowane zostały w przepisach Rozdziału 8 w art. 39-49 k.p.a. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Natomiast w myśl art. 43 zd. 1 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W ocenie Sądu wysyłana w sprawie korespondencja była skutecznie i zgodnie z prawem doręczona. W przedmiotowej sprawie doręczenie postanowienia Wójta Gminy W. z 10 lutego 2022 r. (nr [...]) o odmowie wydania zaświadczenia było tzw. doręczeniem zastępczym, o którym mowa w art. 43 zd. 1 k.p.a. Jak wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych (k. [...]) postanowienie to zostało doręczone Z. B. (mężowi skarżącej), tj. pełnoletniemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi. Na potwierdzeniu odbioru widnieje również data odbioru tj. 15 lutego 2022 r. Tym samym, mimo że postanowienie nie zostało doręczone bezpośrednio do rąk skarżącej z powodu jej nieobecności pod adresem zamieszkania, to doręczenie do rąk pełnoletniego domownika, który podjął się oddania pisma adresatowi, wywiera takie same skutki prawne, jak gdyby doręczenie nastąpiło do rąk adresata (M. B.). W ramach tych skutków należy również liczyć siedmiodniowy termin do wniesienia przez skarżącą zażalenia. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącej, że skoro przesyłka została nadana listem zwykłym, a nie poleconym, to nie można mówić o dacie pewnej doręczenia. Podkreślenia wymaga, że dowód doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji nie budzi żadnych zastrzeżeń co do jego czytelności i wiarygodności, dając tym samym podstawy do poczynienia jednoznacznych ustaleń faktycznych. Skoro doręczenie przesyłki w dniu 15 lutego 2022 r. potwierdził własnoręcznym podpisem pełnoletni domownik skarżącej – Z. B., to nie ma podstaw do przyjęcia innej daty doręczenia. W przedstawionej sytuacji organ zatem słusznie uznał, że termin siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia przez skarżącą rozpoczął bieg z dniem 16 lutego 2022 r i upływał w dniu 22 lutego 2022 r. Prawidłowo organ odwoławczy powołał się przy tym na zasadę obliczania terminów określoną art. 57 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W sprawie nie budzi wątpliwości, że zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji zostało sporządzone i wniesione w dniu 23 lutego 2022 r. Powyższa data widnieje na piśmie skarżącej stanowiącym zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji z 10 lutego 2022 r. (k.[...] akt adm.). Data ta jest również uwidoczniona na stemplu Urzędu Pocztowego [...], złożonym na kopercie zawierającej wymienione zażalenie (k.[...] akt adm.). Tym samym stwierdzić należy, że skarżąca wniosła zażalenie ósmego dnia od daty doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji, a więc po upływie siedmiodniowego terminu określonego art. 141 § 2 k.p.a. W tych okolicznościach sprawy konieczne było wydanie postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a., a więc o stwierdzeniu uchybienia terminu wniesienia zażalenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że uchybienie ustawowemu terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy w zakresie odwołania nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia w oparciu o art. 134 k.p.a., a w przypadku zażalenia w oparciu o art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. W konsekwencji stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego. W sytuacji, gdy skarżąca wniosła i zażalenie z przekroczeniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a., organ odwoławczy zobowiązany był do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Gdy organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie (zażalenie) zostało wniesione po terminie, nie może przystąpić do ich merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować wskazany ostatnio przepis. Reasumując stwierdzić należało, że w skardze nie zostały podniesione jakiekolwiek zarzuty, które byłyby usprawiedliwione i mogłyby wskazywać na to, że organ dopuścił się naruszenia prawa stwierdzając uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia. W takiej zaś sytuacji zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Mając powyższe rozważania na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.