III SA/Lu 129/22
WyrokWSA w Lublinie2022-06-21
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Ewa Ibrom, Anna Strzelec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana na podstawie prawomocnego wyroku sądu orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów, jest decyzją związaną, a sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli wyroków sądu karnego?Ratio decidendi
Decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana na podstawie prawomocnego wyroku sądu orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów, jest decyzją związaną, co oznacza, że organ administracji ma obowiązek jej wydania w przypadku zaistnienia wskazanych przesłanek. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontrolowania wyroków zapadłych w postępowaniu karnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Łukowskiego o cofnięciu R. W. uprawnień do kierowania pojazdami kat. A,B,E,T na okres pięciu lat. Cofnięcie uprawnień nastąpiło w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Łukowie, który orzekł wobec R. W. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres pięciu lat za kierowanie pojazdem pomimo wcześniejszej decyzji o cofnięciu uprawnień. Skarżący kwestionował decyzję, odwołując się do wcześniejszych decyzji z 2012 roku i twierdząc, że jego uprawnienia zostały przywrócone.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Strzelec, Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. P. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej utrzymało w mocy decyzję Starosty Łukowskiego z [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia R. W. uprawnień do kierowania pojazdami kat. A,B,E,T.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Zawiadomieniem z [...] sierpnia 2020r. Starosta Łukowski (dalej: "organ I instancji") wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie weryfikacji posiadanych przez R. W. (dalej jako "skarżący") uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, w związku z przesłanym do organu odpisem wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II K 277/18, uznającym R. W. winnym tego, że w dniu [...] lutego 2018 r. w miejscowości J., kierował pojazdem marki Peugeot 306 na drodze publicznej, czym nie zastosował się do decyzji Starosty Łukowskiego z [...] lutego 2012 r. cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A,B,E,T. Wyrokiem tym orzeczono jednocześnie wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres pięciu lat.
Decyzją z [...] września 2020 r. organ I instancji cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami wszystkich kategorii. Decyzja ta została następnie uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej, które wskazało na konieczność ustalenia, od jakiej daty początkowej liczyć należy zakaz prowadzenia pojazdów. W związku z tym organ I instancji wystąpił do Sądu Rejonowego II Wydziału Karnego w Łukowie o wskazanie daty początkowej, od której należy liczyć okres wykonywania środka karnego orzeczonego w wyroku tego sądu z 12 grudnia 2019 r. sygn. akt II K 277/18. W odpowiedzi Sąd Rejonowy w Łukowie poinformował, że termin środka karnego rozpoczął się z dniem 10 czerwca 2020 r.
Starosta Łukowski (dalej jako "organ I instancji") decyzją z [...] sierpnia 2021 r. cofnął R. W. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A,B.E,T potwierdzone dokumentem prawa jazdy nr [...], wydanym przez Wójta Gminy T. w dniu [...] grudnia 1996 r., na okres pięciu lat liczonych od 10 czerwca 2020 r. do 9 czerwca 2025 r.
Podstawę prawną decyzji stanowił przepis art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 z późn. zm.).
Od powyższej decyzji R. W. złożył odwołanie, w którym odniósł się do decyzji wydanej [...] lutego 2012 r., orzekającej o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami kat. A,B.E,T do czasu przedłożenia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wyjaśnił, że badania psychologiczne oraz lekarskie wykonał [...] stycznia 2012 r. i przesłał je do Starostwa Powiatowego w Łukowie listem poleconym w dniu 20 lutego 2012 r., co minęło się z otrzymaną w dniu 21 lutego 2012 r. decyzją. Podkreślił, że starosta w żaden sposób nie odniósł się do otrzymanych badań, a brak odpowiedzi utwierdził skarżącego w przekonaniu, że uprawnienia zostały mu przywrócone.
Decyzją z [...] lutego 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ odwoławczy" lub "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że pismem z [...] sierpnia 2020 r. Sąd Rejonowy w Łukowie przesłał Staroście Łukowskiemu prawomocny wyrok z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II K 277/18, orzekający między innymi - w trybie art. 42 § 1a pkt 1 Kodeksu karnego wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres pięciu lat. W wyroku tym sąd uznał skarżącego winnym, tego że w dniu 13 lutego 2018 r. w miejscowości J., kierował pojazdem marki Peugeot 306, czym nie zastosował się do decyzji Starosty Łukowskiego z [...] lutego 2012 r. cofającej mu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, B, E, T. W wyniku apelacji wniesionej przez R. W., Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny wyrokiem z 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II Ka 179/20, utrzymał w mocy wyrok sądu I instancji z 12 grudnia 2019 r.
Kolegium podkreśliło, że w związku z informacją Sądu Rejonowego w Łukowie w zakresie daty początkowej wykonania środka karnego orzeczonego w wyroku z 12 grudnia 2019 r., organ I instancji zobowiązany był do wykonania wyroku i prawidłowo wydał decyzję o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. A,B,E,T na okres pięciu lat, liczonych od 10 czerwca 2020 r. do 9 czerwca 2025 r.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w razie zaistnienia okoliczności wyczerpujących dyspozycję art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami organ I instancji ma obowiązek wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Odnosząc się do sprawy Kolegium stwierdziło, że nie budzi wątpliwości okoliczność, że skarżący, pomimo braku uprawnień do kierowania pojazdami, w związku z ich cofnięciem decyzją Starosty Łukowskiego z [...] lutego 2012 r., w dniu [...] lutego 2018 r. jechał jako kierujący pojazdem marki Peugeot 306 po drodze publicznej, czym naruszył art. 180a Kodeksu karnego. Za powyższy czyn sąd skazał skarżącego na karę dwóch lat ograniczenia wolności oraz orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres pięciu lat.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, na podstawie prawomocnego wyroku sądu, jest prawidłowa, ponieważ z przepisów jednoznacznie wynika, iż w razie wystąpienia wskazanych w tych przepisach przesłanek cofnięcie uprawnień jest obligatoryjne.
Odnosząc się do złożonego przez skarżącego do Sądu Okręgowego w Siedlcach wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Łukowie z 12 grudnia 2019 r. organ stwierdził, że nie ma on wpływu na byt zaskarżonej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, ani na postępowanie odwoławcze. Prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z 12 grudnia 2019 r. sygn. akt II K 277/18 orzekający zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres pięciu lat stanowi podstawę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. W. zaskarżył decyzję organu II instancji i wniósł o "zbadanie całokształtu wydarzeń, jakie miały miejsca, począwszy od daty 8 luty 2012 r., tj. daty wydania decyzji o cofnięciu prawa jazdy do kierowania pojazdami – do chwili obecnej".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem oceny sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu II instancji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A,B,E,T na okres pięciu lat, liczony od dnia 10 czerwca 2020 r. do dnia 9 czerwca 2025 r., orzeczonego wyrokiem sądu powszechnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z tym przepisem, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
O zakazie prowadzenia pojazdów orzeka sąd powszechny. W myśl art. 42 § 1a pkt 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2022 r., poz. 1138), dalej jako "k.k.", sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w art. 178b lub art. 180a.
Sąd ma obowiązek zawiadomić właściwy organ administracji publicznej o orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów. Zgodnie bowiem z art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2021 r., poz. 53 z późn. zm.), dalej jako "k.k.w.", w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Natomiast przepis art. 182 § 2 k.k.w. stanowi, że organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami nie jest decyzją uznaniową. Starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku wystąpienia przesłanki, o której mowa w przepisie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami - orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Łukowie z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II K 277/18, wobec skarżącego orzeczony został między innymi środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres pięciu lat. Powyższy środek karny został orzeczony na podstawie art. 42 § 1a pkt 1 k.k. Na skutek apelacji wniesionej przez skarżącego, Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny, wyrokiem z 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II Ka 179/20, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok z 12 grudnia 2019 r. Wyrok karny jest zatem prawomocny.
Organ administracji jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu karnego. Jak wynika z akt sprawy, organ otrzymał powołany wyżej wyrok 19 sierpnia 2020 r. Organ zobowiązany był zatem do wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Słusznie podkreślił organ II instancji, że w związku z informacją Sądu Rejonowego w Łukowie dotyczącą daty początkowej wykonania środka karnego orzeczonego w wyroku z 12 grudnia 2019 r., organ I instancji, zobowiązany był do wykonania tego wyroku i prawidłowo wydał zaskarżoną decyzję cofającą skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A,B,E,T na okres pięciu lat, liczonych od 10 czerwca 2020 r. do 9 czerwca 2025 r.
Podzielić należy również stanowisko organu odwoławczego, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest decyzją związaną, co oznacza, że w razie wystąpienia przesłanek określonych w art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, organ I instancji ma obowiązek wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzja ostateczna w przedmiocie cofnięcia uprawnień podlega kontroli sądu administracyjnego, natomiast wojewódzki sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontrolowania wyroków zapadłych w postępowaniu karnym.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień w zakresie i na czas określony w decyzji organu I instancji.
Za nieuzasadnione uznać należało zarzuty skargi, które nie dotyczą postępowania w niniejszej sprawie, lecz odnoszą się do innych decyzji, już prawomocnych i innych postępowań. Jak już wyżej wskazano, przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja wydana przez organ z urzędu na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 182 k.k.w., cofająca skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A,B,E,T na okres pięciu lat. Wcześniejsze decyzje, wydawane w sprawie uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami, nie były przedmiotem badania i oceny sądu w rozpoznawanej sprawie.
Podkreślić zwłaszcza należy, że decyzja z [...] lutego 2012 r., którą skarżący kwestionuje, nie była przedmiotem sprawy niniejszej. Dodać należy, że powyższa decyzja jest ostateczna. Co prawda, od tej decyzji przysługiwało skarżącemu odwołanie, jednak z akt sprawy wynika, że skarżący nie skorzystał z tego uprawnienia i nie zaskarżył decyzji do organu II instancji. Decyzja ta nie została także wzruszona w żadnym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych, określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Skarżący zobowiązany więc był do stosowania się do tej decyzji, czyli nie mógł prowadzić po drodze publicznej pojazdów mechanicznych, do których uprawnienia zostały mu cofnięte. Również wyrok sądu karnego, orzekający zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres lat pięciu jest prawomocny i nie został podważony w trybie określonym w przepisach Kodeksu postępowania karnego.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło