III SA/Lu 13/09
WyrokWSA w Lublinie2009-03-26
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Maria Wieczorek, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości wydana przez wójta gminy, która została poprzedzona postanowieniem sądu o rozgraniczeniu, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli stan faktyczny uległ zmianie od czasu wydania postanowienia sądowego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości nie jest dotknięta wadą nieważności. Stwierdzono, że postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone przez wójta mogło być wszczęte pomimo wcześniejszego postanowienia sądu, ponieważ stan faktyczny nieruchomości uległ zmianie (podział działki), co uzasadniało nowe ustalenie granicy. Brak było podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, w tym niezastosowania przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ani tożsamości sprawy z poprzednim rozgraniczeniem sądowym.Stan faktyczny
K. M. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy G. o rozgraniczeniu nieruchomości. Wójt wydał decyzję o rozgraniczeniu działki A. S. z innymi działkami, mimo że wcześniej Sąd Rejonowy wydał postanowienie o rozgraniczeniu tych samych nieruchomości. SKO utrzymało w mocy decyzję Wójta, uznając, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności, w tym brak tożsamości sprawy z rozgraniczeniem sądowym oraz brak rażącego naruszenia prawa. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 29 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. M.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po rozpatrzeniu wniosku K. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] września 2008 r. [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Wójt Gminy G. z dnia 7 lutego 2008r. o rozgraniczenie nieruchomości położonej we wsi M. gmina G. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] stanowiącej własność A. S. z nieruchomościami oznaczonymi jako działki o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 156 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2008 r. K. M. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości położonej we wsi M. gm. G. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] stanowiącej własność A. S. z nieruchomościami jako działki o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 8 września 2008 r. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, a następnie decyzją z dnia [...] września 2008 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy G. z [...] lutego 2008 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium powołało się na zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 kpa oraz na przesłanki stwierdzenia nieważności zawarte w art. 156 § 1 kpa, a w szczególności przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Kolegium wskazało, że rozgraniczenie orzeczone wyrokiem Sądu Rejonowego nie może być traktowane jako decyzja ostateczna, ponadto strony i uczestnicy postępowania jak i rozgraniczenie nieruchomości nie są tożsame.
W odwołaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy K. M. zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 33 i 34 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zważyło, że stosownie do art. 16 § 1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania, może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.
Zgodnie z przepisem art. 156 1 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji jedynie w przypadkach taksatywnie wymienionych w powołanym przepisie.
W przedmiotowej sprawie Kolegium nie znalazło przesłanek z cytowanego wyżej przepisu art. 156 § kpa do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] o rozgraniczeniu nieruchomości położonej we wsi M. oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka nr [...] stanowiącej własność A. S. z nieruchomościami oznaczonymi jako działki o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Organ stwierdził, iż rozgraniczenie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami przewidzianymi w rozdziale 6 "Rozgraniczenie nieruchomości" ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ponadto, Kolegium nie znalazło podstaw do stwierdzenia, iż naruszony został art. 156 § 1 pkt 3 kpa.
Kolegium podzieliło rozstrzygnięcie poprzedniego składu orzekającego. Nie jest decyzją ostateczną i takiej decyzji nie zastępuje postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia 27 lutego 1985 r. sygn. akt [...] rozgraniczające na wniosek A. M. działkę gruntu położoną w M. oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...], stanowiącą ówczesną własność S. S. z działkami gruntu położonymi w M. oznaczonymi w ewidencji gruntów numerami [...] – stanowiącą własność A. M., [...] [...] – stanowiące własność E. M., [...] i [...] – stanowiące własność K. M., [...] stanowiące współwłasność K. M. i E. M., [...] – stanowiące własność S. M.
Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej, SKO w L. wskazało, iż w postępowaniu zakończonym decyzją rozgraniczeniową z dnia [...] lutego 2008 r. stronami sprawy byli wnioskodawca A. S. oraz K. M., Ł. M., E. M., S. i A. M. i S. M.. Natomiast stronami (zakończonego postanowieniem Sądu postępowania rozgraniczeniowego byli wnioskodawcy A. M. oraz S. S., E. M., K. M. i S. M.. Ponadto, rozgraniczenie zakończone postanowieniem Sądu dotyczyło rozgraniczenia działki nr [...] z działek o nr nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...].
Organ przytoczył również stwierdzenia zawarte w ust. II pkt 3 "Sprawozdania technicznego na str. 1 "Operatu rozgraniczeniowego" znajdującego się w aktach sprawy. Geodeta mgr inż. L. J. stwierdził w nim, iż "Operat nr ewid. 553-15/02 inż. R. Ż. z podziału działki [...] na część [...] i [...] zawiera współrzędne wszystkich punktów granicznych w [...] 1965. Na odcinku granicy z działką nr [...], współrzędne te są rażąco rozbieżne z położeniem granicy ustalonej przez Sąd w 1985 r. (np. wg rozgraniczenia z 1985 r. granica przebiega w odległości 1, 4 m od ściany istniejącego do dzisiaj budynku, a wg operatu podziału granica ta biegnie po ścianie budynku.
Powyższe stanowi, że pomiędzy sprawą rozgraniczeniową zakończoną postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia 27 lutego 1985 r., a decyzją rozgraniczeniową z dnia 7 lutego 2008 r., nie ma tożsamości spraw i oznacza to, iż postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2007 r. mogło być prowadzone.
Kolegium stwierdziło ponadto, że nie znajduje także innych przyczyn z art. 156 § 1 kpa do stwierdzenia nieważności Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2008 r. znak: [...] o rozgraniczeniu.
Skargę na powyższą decyzję złożyła K. M. wnosząc o jej uchylenie, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] o rozgraniczeniu.
Decyzji zarzuciła naruszenie arat. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez nie zastosowanie tego przepisu w przedmiotowej sprawie, gdy przy wydaniu decyzji organ gminy rażąco naruszył art. 29 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny wyłącznie w aspekcie jego zgodności z prawem i może go wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza on przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczyć należy, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej stanowi wyjątek od ogólnej zasady stabilności decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 kodeksu postępowania administracyjnego.
Postępowanie w tym trybie jest samodzielnym nadzwyczajnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie może służyć, jako środek zastępczy albo dodatkowy dla strony, która nie skorzystała z możliwości poddania danej decyzji merytorycznej kontroli instancyjnej lub nie jest zadowolona z rezultatów tej kontroli.
Podkreślić należy również, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z powodu rażącego naruszenia prawa organy winny kierować się przede wszystkim gramatyczną wykładnią eliminując przy ocenie wystąpienia takiej kwalifikowanej wady decyzji, elementy rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty.
W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu prawa, a rozstrzygnięciem objętym decyzją i gdy charakter naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być akceptowana jako akt praworządnego państwa.
Analizując zarzuty skarżącej w stosunku do ostatecznej decyzji Wójta Gminy G. dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w kontekście przedstawionego wyżej stanowiska judykatury należy uznać je za niezasadne.
Podzielić należy stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., że w stanie sprawy nie ma podstaw prawnych do przyjęcia w niniejszej sprawie tożsamości sprawy objętej rozgraniczeniem sądowym tj. (postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] lutego 1985 r. sygn.[...]) rozgraniczającej na wniosek A. M. działkę gruntu położoną w M. oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...] stanowiącą wówczas własność S. S. z działkami gruntu położonymi w M. oznaczonymi w ewidencji gruntów numerami:
-[...] – stanowiącej własność A. M.,
- [...] i [...] – stanowiące własność E. M.,
- [...] i [...] – stanowiące własność K. M.,
- [...] – stanowiąca współwłasność K. M. i E. M. i [...] – stanowiąca własność S. M.
oraz sprawy objętej decyzją rozgraniczeniową Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...].
Ustalenie bowiem stanu prawnego granicy nieruchomości i jej utrwalenie w terenie nie eliminuje na przyszłość sporów pomiędzy właścicielami sąsiednich gruntów, co do przebiegu granicy. Szereg zdarzeń o charakterze faktycznym, może bowiem sprawić, że stan władania gruntu różni się od tytułu prawnego do jego władania. Takim zdarzeniem, jakie miało miejsce w niniejszej sprawie od czasu dokonania sądowego rozgraniczenia był podział działki nr [...] na działki o nr [...] i nr [...].
Jak wynika bowiem z operatu rozgraniczeniowego (akta administracyjne k.21) "na odcinku granicy z działką nr [...] współrzędne te są rażąco rozbieżne z położeniem granicy ustalonej przez sąd w 1985 r.
Stąd podzielić należy stanowisko organu administracji, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż powołana wyżej decyzja Wójta Gminy G. wydana została z rażącym naruszeniem prawa tj. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa polegającym na niezastosowaniu art. 29 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie zachodzi również naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa, gdyż decyzja Wójta Gminy G. o rozgraniczeniu nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej poprzednio decyzją ostateczną.
Stwierdzić ponadto należy, że w sprawie nie doszło do innego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło