III SA/Lu 13/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości postanawia: odmówić A. S. przyznania prawa pomocy. Uczestnik postępowania A. S. wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 kwietnia 2009r., złożonym na urzędowym formularzu, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskujący o prawo pomocy wezwany do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowego oświadczenia, w terminie przedłożył wymagane dokumenty. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Z mocy art. 12 ustawy p.p.s.a., ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Z powyższego unormowania wynika, że o przyznanie prawa pomocy może również ubiegać się osoba, która jest uczestnikiem postępowania toczącego się przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W oparciu o przedstawioną przez uczestnika w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach źródłowych i dodatkowym oświadczeniu, sytuację materialną i rodzinną stwierdzić należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Podnieść w tym miejscu należy, że przy ocenie zasadności wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne możliwości finansowe osoby wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Na koszty sądowe na obecnym etapie sprawy składają się: opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczany na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia oraz pozostałe koszty sądowe, które mogą ale nie muszą wystąpić - wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej, wpis sądowy od ewentualnego zażalenia. Koszty te każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. z 2003r. Nr 221, poz. 2192/; § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2003r. Nr 221, poz. 2193/). Z oświadczenia wnioskującego oraz nadesłanych przez niego dokumentów wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i trojgiem dzieci. W skład majątku strony wchodzi dom o po. [...] m2 i gospodarstwo rolne o pow. [...] ha. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskujący podał, że źródłem utrzymania rodziny jest jego wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto. Z nadesłanego na wezwanie zaświadczenia o zarobkach wynika, że wnioskujący otrzymuje wynagrodzenie miesięczne w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto). Natomiast jak wynika z zaświadczenia Urzędu Gminy w [...] z dnia [...], dochód z gospodarstwa rolnego wnioskodawcy o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.) wynosi [...] zł rocznie (co daje [...] zł miesięcznie). W tym miejscu podnieść należy, że wnioskodawca prowadzi działalność rolniczą na gruntach o powierzchni [...] ha, gdyż oprócz własnych gruntów, dzierżawi część gruntów rolnych matki (oświadczenie wnioskodawcy z dnia 8 czerwca 2009r.). Powyższe potwierdza decyzja AR i MR z dnia [...] w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na 2008r., stwierdzająca, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na 2008r. do jednolitej płatności obszarowej, wynosiła [...] ha. Zatem łączny miesięczny dochód rodziny osiągany z gospodarstwa rolnego i z tytułu umowy o pracę wnioskodawcy (bez uwzględnienia dochodu z gruntów dzierżawionych) wynosi [...] zł brutto ([...] zł netto). Natomiast jako stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wnioskujący wykazał następujące wydatki: opłaty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego (energia, telefon, woda) – ok. [...] zł oraz wydatki związane z dowozem dzieci do szkoły – [...] zł (łącznie [...] zł). W ocenie referendarza sądowego wnioskujący nie wykazał, aby nie miał możliwości poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast wnioskującego budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiąca w istocie pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną, pomimo największych starań, nie mogą uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzić należy, że sytuacja materialna uczestnika jest stabilna. Wnioskujący posiada stałe źródło utrzymania z tytułu wynagrodzenia za pracę i dochody z gospodarstwa rolnego. Rodzina wnioskującego ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ponadto posiada majątek nieruchomy. Poniesienie przez wnioskującego kosztów utrzymania koniecznego skutkuje tym, że z dochodu jego gospodarstwa domowego pozostaje kwota [...] zł ([...] zł /dochody netto/ - [...] zł /wykazane przez wnioskującego stałe miesięczne wydatki/). W ocenie referendarza sądowego porównanie tej kwoty do kwoty, którą ma uiścić tytułem opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem (100 zł) jak również innych ewentualnych kosztów sądowych (nie przekraczających każdorazowo kwoty 100 zł) nie wskazuje, aby wnioskodawca nie miał realnych możliwości ich poniesienia ze swoich stałych dochodów. Nie bez znaczenia dla oceny zdolności płatniczych wnioskodawcy jest również okoliczność, iż jak wskazuje wyciąg bankowy ze wspólnego konta wnioskodawcy i jego żony za okres od 1 marca 2009r. do 8 czerwca 2009r., oprócz dokonywanych regularnie wpłat tytułem wynagrodzenia za pracę, w dniu [...] odnotowano zwrot nadpłaty podatku za 2008r. w kwocie [...] zł. Oceniając sytuację materialną wnioskodawcy, nie można również pominąć faktu otrzymania przez jego żonę płatności bezpośrednich na 2008r. w kwocie [...] zł (decyzja AR i MR z [...]). Mając powyższe na uwadze, brak jest podstaw do uznania, iż wnioskodawca wykazał istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, tj. że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów oraz działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 12 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.