III SA/Lu 130/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.),, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant stażysta Olga Michalska, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. o braku podstaw do stwierdzenia u J. K. choroby zawodowej narządu głosu, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji podał, iż zarzuty zawarte w odwołaniu skarżącej, jakoby badanie przeprowadzone w Poradni Chorób Zawodowych WOMP trwało bardzo krótko i, że nie zgadza się z treścią wydanego orzeczenia lekarskiego, jak również, że nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny pracy, nie mogą zostać uwzględnione. Organ odwoławczy podniósł, że z orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u J. K., wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych WOMP tj. przez jednostkę orzeczniczą pierwszego stopnia, na podstawie własnych badań lekarskich oraz badań z innych jednostek organizacyjnych wynika, iż choroby zawodowej u skarżącej nie rozpoznano. Rozpoznane schorzenie - przewlekły nieżyt gardła i krtani - nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Choroby zawodowej u J. K. nie rozpoznał również Instytut Medycyny Pracy- jednostka orzecznicza drugiego stopnia, do której skarżąca (na jej wniosek) została skierowana na ponowne badania. Po wykonaniu niezbędnych badań, w wydanym orzeczeniu lekarskim Nr [...] orzeczono o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Organ odwoławczy podniósł również, że orzeczenia lekarskie wydane w wyniku ponownego badania są ostateczne i przepisy rozporządzenia nie przewidują ich weryfikacji, wobec tego nie ma podstawy do kierowania skarżącej na powtórne badania lekarskie, o przeprowadzenie których wnioskuje w odwołaniu. Zdaniem organu odwoławczego zgodne orzeczenia lekarskie jednostki pierwszego i drugiego stopnia o braku podstaw do rozpoznania u J. K. choroby zawodowej oraz rozpoznanie u niej jednostki chorobowej, która nie jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, świadczą o tym, iż decyzja Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej jest prawidłowa pod względem merytorycznym i oparta została na właściwych podstawach prawnych. Na przedmiotową decyzję J. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniosła o ponowne rozpatrzenie całej sprawy bądź o ponowne przebadanie jej przez konsultanta laryngologii. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż w ciągu 6 lat leczenia, na bieżąco była informowana odnośnie zmian dotyczących gardła oraz krtani i jej zdaniem kwalifikują się one do zaliczenia do chorób zawodowych. Zdaniem skarżącej, decyzje wydane przez organy sanitarne są błędne, ponieważ oparte zostały na niedokładnie przeprowadzonych badaniach lekarskich przez medyczne jednostki orzecznicze obu instancji. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Dodatkowo podniósł, że z danych zawartych w karcie oceny narażenia zawodowego, z wywiadu lekarskiego (anamnezy), z wyników badania laryngologicznego, videostroboskopowego, audiometrii progowej, ze zdjęcia zatok, z danych z dokumentacji foniatrycznej z Poradni Foniatrycznej oraz z dokumentacji lekarskiej z Poradni Laryngologicznej, gdzie skarżąca była leczona, nie wynika by u skarżącej stwierdzono zmiany organiczne w krtani, w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych czy też niedowładu fałdów głosowych z trwałą dysfonią, które zamieszczone są w wykazie chorób zawodowych. U skarżącej rozpoznano natomiast przewlekły prosty nieżyt gardła i krtani czyli przewlekły stan zapalny gardła i krtani, który w wykazie chorób zawodowych nie jest wymieniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim należy podnieść, iż w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia działania organu nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego jej załatwienia, lecz ma jedynie na celu ocenę działania tego organu. Z tego względu nie może zastępować organu administracji, przeprowadzać postępowania dowodowego w sprawie i wydawać końcowego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie materialną - prawną podstawę orzekania stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Zgodnie z § 2 powołanego wyżej rozporządzenia, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzeniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanym dalej "narażeniem zawodowym". Biorąc pod uwagę treść cytowanego przepisu, należy stwierdzić, iż chorobą zawodową jest taka choroba, która: 1) wymieniona jest w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, 2) spowodowana została (co można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem) działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, przy czym oba te warunki muszą być spełnione łącznie. Ocenę narażenia zawodowego przeprowadza: w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - lekarz zgłaszający podejrzenie, sprawujący profilaktyczną opiekę nad pracownikiem; w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 rozporządzenia; a w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia takiej choroby - państwowy powiatowy inspektor sanitarny (§ 2 ust. 5). Zgodnie z powołanym wyżej § 5, właściwym do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, wymienionych w tym przepisie. I tak jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: 1) poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, 2) katedry, poradnie i kliniki chorób zawodowych akademii medycznych, 3) przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i inwazyjnych; 4) jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby. Jednostkami orzeczniczymi II stopnia są: 1) od orzeczeń wydawanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa wyżej w punkcie 1,2 i 4 - przychodnie, oddziały i kliniki chorób zawodowych jednostek badawczo - rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy; 2) od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa wyżej, w punkcie 3 - katedry, poradnie i kliniki chorób zakaźnych i inwazyjnych akademii medycznych, a w odniesieniu do gruźlicy także jednostki badawczo - rozwojowe prowadzące rozpoznawanie i leczenie gruźlicy. Zgodnie z § 7 cyt. rozporządzenia, pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Orzeczenie wydane w wyniku ponownego badania jest ostateczne, co oznacza, że pracownik po wydaniu tegoż orzeczenia nie może złożyć ponownego wniosku o dokonanie następnej obdukcji lekarskiej. W niniejszej sprawie ocenę narażenia zawodowego przeprowadziły właściwe organy, a właściwe jednostki orzecznicze wydały stosowne orzeczenia lekarskie dotyczące braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. I teraz, analizując stan faktyczny sprawy, należy podać, iż wyniki oceny narażenia zawodowego wskazują, iż skarżąca przez dwadzieścia lat (od 1983 roku do 2003 roku) pracowała na stanowisku nauczyciela świetlicy, a praca ta narażała ją na nadmierny wysiłek głosowy. Mając na uwadze stanowisko i warunki pracy skarżącej, w przedmiotowej sprawie organy sanitarne przeprowadziły postępowanie w kierunku rozpoznania u niej jednej z przewlekłych chorób zawodowych narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, zamieszczonych w punkcie 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do powołanego wcześniej rozporządzenia. W punkcie tym wymieniono następujące choroby: 1) guzki głosowe twarde, 2) wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, 3) niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Jest to zamknięty katalog chorób, których rozpoznanie uzasadnia stwierdzenie, przy odpowiedniej ocenie narażenia zawodowego, istnienia choroby zawodowej. W wydanych następnie orzeczeniach lekarskich, po przeprowadzeniu odpowiednich badań, podano następujące rozpoznanie choroby, na jaką cierpi skarżąca: orzeczeniem Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, Poradni Chorób Zawodowych rozpoznano u niej "przewlekły prosty nieżyt gardła i krtani", podobnie, ostatecznym orzeczeniem jednostki odwoławczej - Instytutu Medycyny Pracy, Przychodni Chorób Zawodowych, również rozpoznano u skarżącej "przewlekły prosty nieżyt gardła i krtani". Porównując jednostkę chorobową wymienioną w orzeczeniach lekarskich obu instancji w tej sprawie, do jednostek chorobowych wymienionych wcześniej, stwierdzić należy, że żadna z nich nie jest zamieszczona w wykazie chorób zawodowych. Dlatego też, niezależnie od wyniku postępowania epidemiologicznego, dotyczącego oceny narażenia zawodowego, organy sanitarne, będąc związane orzeczeniami lekarskimi, w których nie rozpoznano u J. K. żadnej z jednostek zamieszczonych w wykazie chorób zawodowych, nie mogły stwierdzić u niej choroby zawodowej. Jak bowiem podkreślono wcześniej, dla stwierdzenia takiej choroby musi nastąpić łączne spełnienie przesłanek: pozytywnej oceny narażenia zawodowego oraz rozpoznania choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowej przez uprawnione jednostki orzecznicze służb medycznych. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zatem skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Z tych względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.