III SA/Lu 130/12
WyrokWSA w Lublinie2012-06-12
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie "uprawy sadownicze i jagodowe" z powodu stwierdzenia niezgodności między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią upraw, w tym obecności mieszanki traw zamiast sadu na części działki?Ratio decidendi
Organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie "uprawy sadownicze i jagodowe", ponieważ stwierdzona różnica między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią upraw (64,71%) przekroczyła dopuszczalny próg 20%, a na części działki znajdowała się mieszanka traw, która nie kwalifikuje się do tego pakietu. Kontrole przeprowadzone przez ARiMR były zgodne z prawem, a dane z ewidencji gruntów nie są decydujące dla ustalenia powierzchni kwalifikującej się do dopłat.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. Organy administracji, po przeprowadzeniu szeregu kontroli, przyznały płatności w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi, odmawiając przyznania płatności w pakiecie "uprawy sadownicze i jagodowe" z powodu stwierdzenia niezgodności powierzchni. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, zarzucając brak kontroli na gruncie i błędne pomiary działek. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Stażysta Aleksandra Frączkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi na rok 2010 oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi.
W uzasadnieniu wskazano, że [...] maja 2010 r. M. S. reprezentowana przez J. S. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR we W. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010.
W dniu [...] września 2010 r. w gospodarstwie skarżącej Powiatowy Inspektorat Weterynarii przeprowadził kontrolę w zakresie wymogów wzajemnej zgodności w obszarze IRZ. W tym samym dniu kontrolę w ramach wsparcia specjalnego krów i owiec na 2010 r. przeprowadziło Biuro Powiatowe ARiMR we W.
W dniach [...] grudnia 2010 r. w gospodarstwie skarżącej przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności. W dniach [...] grudnia 2010 r. w gospodarstwie odbyła się kontrola na miejscu dotycząca wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Kolejna kontrola na miejscu dotycząca wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej miała miejsce [...] lutego 2011 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. przyznał skarżącej płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi na rok 2010.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją dnia [...] sierpnia 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. decyzją z dnia [...] października 2011 r. przyznał skarżącej płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi na rok 2010 w następującej wysokości:
- w pakiecie rolnictwo ekologiczne, wariant 2.4 - trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) o stawce 330,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 2,28 ha/rok, kwotę w wysokości 660,00 zł;
- w pakiecie rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 - uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) o stawce 840,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 13,40 ha/rok, kwotę w wysokości 10029,60 zł;
- w pakiecie ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1 - ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach o stawce 500,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 2,28 ha/rok, kwotę w wysokości 1000,00 zł oraz
- odmówiono przyznania płatności w pakiecie rolnictwo ekologiczne, wariant 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) o stawce 1800,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 0,17 ha/rok.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że kryteria i procedury techniczne przeprowadzania kontroli na miejscu w zakresie kryteriów kwalifikacji ustalonych dla programów pomocowych oraz warunków wzajemnej zgodności szczegółowo określa rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L z dnia 2 grudnia 2009 r. Nr 316, str. 65), dalej rozporządzenia nr 1122/2009.
Gospodarstwo skarżącej wytypowano do następujących kontroli:
- w zakresie wymogów wzajemnej zgodności w obszarze lRZ, która została przeprowadzona przez Powiatowego Inspektora Weterynarii we W. w dniu [...] września 2010 r. Ponadto w tym samym dniu odbyła się kontrola Biura Powiatowego ARiMR we W. w ramach wsparcia specjalnego do krów i owiec (PKO) na 2010 r.;
- w zakresie wzajemnej zgodności, która została przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR w dniach [...].12.2010 r.;
- dotycząca wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, która została przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR w dniach [...] grudnia 2010 r.;
- dotycząca wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, która została przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR w dniach [...] lutego 2011 r.
Odnosząc się do kontroli w ramach wsparcia specjalnego do krów i owiec (PKO) na 2010 r. przeprowadzonej przez Biuro Powiatowe ARiMR we W., organ odwoławczy stwierdził, że producent rolny został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli oraz był obecny podczas jej przeprowadzania. Kopia raportu z czynności kontrolnych została przekazana osobiście J. S. w dniu [...] września 2010 r. Natomiast raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Weterynarii we W. w dniu [...] września 2010 r. został sporządzony na podstawie protokołu z czynności kontrolnych z tego samego dnia, sporządzonego przez Biuro Powiatowe ARiMR we W.
Producent rolny został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli w zakresie wzajemnej zgodności przeprowadzonej przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR oraz był obecny podczas jej przeprowadzania. Kopia raportu z czynności kontrolnych została przekazana J. S. [...] lutego 2010 r.
Odnośnie kontroli dotyczącej wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, przeprowadzonej przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR w dniach [...] grudnia 2010 r., organ odwoławczy stwierdził, że producent rolny został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli. J. S. był obecny podczas kontroli w dniu [...] grudnia 2010 r. Protokół kontroli został przekazany stronie listem poleconym w dniu [...] marca 2011 r.
Producent rolny został również powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli dotyczącej wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej oraz był obecny podczas jej przeprowadzania w dniach [...] lutego 2011 r. Kopia raportu z czynności kontrolnych została przekazana J. S. [...] lutego 2011 r.
Organ odwoławczy zauważył, że do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 strona nie zgłosiła żadnych uwag, czy zastrzeżeń do protokołów z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie strony.
W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach [...] lutego 2011 r. wykryto nieprawidłowości w powierzchni działek rolnych A, C, D oraz F deklarowanych do płatności. Nieprawidłowości na działkach A, C, D oznaczono kodem D[...] (" Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej''), a na działce F kodem D[...] ("Stwierdzona powierzchnia działki rolnej w wyniku pomiaru jest mniejsza od 0,1 ha. Minimalna wielkość skontrolowanej powierzchni nie została dotrzymana 0,1 ha).
Stosownie do art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, jeżeli obszar zadeklarowany do płatności w ramach danej grupy upraw przewyższa obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, pomoc oblicza się w oparciu o stwierdzony obszar pomniejszony o dwukrotną różnicę, jeżeli stwierdzona różnica wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % stwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % stwierdzonego obszaru, dla dane; grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc. Wobec stwierdzonych różnic między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną, kwota przyznanej płatności w pakiecie rolnictwo ekologiczne - wariant uprawy rolnicze w okresie przestawiania (wariant 2.2) i wariant trwałe użytki zielone w okresie przestawiania (wariant 2.4) oraz w przypadku pakietu ekstensywne trwałe użytki zielone (wariant 3.1) - ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach została przyznana w pomniejszonej wysokości. Natomiast na skutek stwierdzonych różnic odmówiono stronie przyznania płatności w pakiecie rolnictwo ekologiczne, wariant uprawy sadownicze i jagodowe w okresie przestawiania (wariant 2.10).
Odnośnie działki rolnej A położonej na działce ewidencyjnej nr [...] organ zauważył, że działka rolna A spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej określonej w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na powierzchni 0,28 ha, natomiast do przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne, wariant 2.10 uprawy sadownicze + jagodowe (w okresie przestawiania), spełnia jedynie na powierzchni 0,17 ha, ponieważ jedynie na tej powierzchni stwierdzono jabłoń domową. Zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. W przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako: grunty orne, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego. W załączniku nr 4 do w/w rozporządzenia w wariancie 2.10 została wymieniona jabłoń domowa, natomiast na w/w wykazie w wariancie 2.10 nie znajduje się mieszanka wieloletnia traw. W związku z powyższym płatność z tytułu realizacji pakietu 2.10 na działce rolnej A mogła zostać przyznana jedynie do powierzchni zajętej pod uprawę jabłoni domowej, tj. 0,17 ha, natomiast powierzchnia, na której stwierdzono uprawę wieloletniej trawy, tj. 0,11 ha nie może zostać objęta płatnością rolnośrodowiskową z tytułu realizacji pakietu 2.10.
Odnosząc się do wniosku strony o przeprowadzenie ponownej kontroli, organ odwoławczy stwierdził, że kontrole na miejscu przeprowadzane są z urzędu. Organ podkreślił, że szczegółowa analiza protokołów z czynności kontrolnych, w tym także dokumentacji fotograficznej oraz szkiców pomiaru działek wskazuje, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Nie stwierdzono żadnych uchybień w tym zakresie. Strona nie wykazała w żaden sposób, na czym polegać miały nieprawidłowości przeprowadzonej kontroli, nie przedstawiła także żadnego dowodu wskazującego, że ustalenia kontroli są nieprawidłowe.
Organ odwoławczy podkreślił, że definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do przedmiotowych płatności, różni się od definicji użytków rolnych określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.), na podstawie której określane są powierzchnie użytków rolnych w Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB). Zatem powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla przedmiotowych płatności. Wypisy z rejestru gruntów są przydatne przy wypełnieniu wniosku w zakresie podstawowych informacji z zakresu ewidencji gruntów i budynków, tj. położenia działki ewidencyjnej w województwie, powiecie, gminie, obrębie, numeru działki ewidencyjnej, powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej. Jednakże powierzchnie działek rolnych, jakie należy podać we wniosku, powinny być określone zgodnie ze stanem faktycznym. Powierzchnia działki rolnej, do której przysługują płatności bezpośrednie to powierzchnia działki ewidencyjnej, wykorzystywana do celów rolniczych (pod uprawy rolne). Oznacza to, że należy odliczyć od niej powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze. Wobec powyższego we wniosku należało podać rzeczywistą powierzchnię działek rolnych, które nie zawsze pokrywają się z powierzchnią użytku gruntowego, uwidocznioną w ewidencji gruntów i budynków.
Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących przeprowadzenia kontroli przez A., organ drugiej instancji wskazał, że jednostki certyfikujące uprawnione są jedynie do kwalifikowania konkretnych produktów z gospodarstwa rolnego na rynek rolnictwa ekologicznego. Jednostki te nie mają uprawnień do kwalifikowania konkretnych działek rolnych do przyznawania żadnych płatności, zarówno rolnośrodowiskowych i płatności do gruntów, ani do określenia sposobu ustalania tej płatności. Dlatego też sporządzany przez nie wykaz producentów, którzy spełnili wymagania produkcji w rolnictwie ekologicznym, nie może być dokumentem na podstawie którego kompetentny organ nalicza płatności. Przedmiotowy wykaz winien być traktowany jako dowód w sprawie, który wraz z innymi dowodami organ winien poddać ocenie. Wnioskodawca jest zobowiązany do deklarowania w złożonym wniosku działek rolnych zgodnie ze stanem faktycznym, a jednoznaczne zweryfikowanie i ustalenie, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie upraw i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie należy do zadań kontroli na miejscu, przeprowadzanej przez upoważnione jednostki ARiMR lub też na ich zlecenie. Podstawowym zadaniem kontroli na miejscu jest weryfikacja powierzchni i gatunków upraw deklarowanych przez wnioskodawców w danym roku gospodarczym. W ocenie organu, kontrola na miejscu w niniejszej sprawie została przeprowadzona przez osoby do tego fachowo przygotowane, tj. posiadające odpowiedni sprzęt i niezbędną wiedzę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. S. i J. S. wnieśli o unieważnienie powyższej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz zobowiązanie ARiMR do sprawdzenia wielkości działek ewidencyjnych w obecności skarżących.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucili organom administracji brak kontroli na gruncie, podkreślając, że działka nr [...] była mierzona przez uprawnionych geodetów, ma powierzchnię 0,28 ha i jest w całości zasadzona sadem. Odnośnie pozostałych działek, strona skarżąca stwierdziła, że organ nie chciał i nie sprawdził w lecie ich powierzchni. Skarżąca wystąpiła o przeprowadzenie dodatkowych dowodów z zeznań świadków. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2012 r. ponowiła ten wniosek dowodowy. Domagała się jednocześnie przeprowadzenia "wizji lokalnej" przez Sąd ewentualnie przez organ. W tym ostatnim przypadku wizja powinna być przeprowadzona w obecności skarżących oraz świadków.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że czynności kontrolne w gospodarstwie M. S. odbyły się w terenie, na co wskazują raporty z czynności kontrolnych. Przeprowadzona kontrola na miejscu w dniach [...] lutego 2011 r. wykazała, że na działce nr [...] na powierzchni 0,17 ha znajduje się sad, natomiast na pozostałej części działki nie stwierdzono sadu, co potwierdza szkic działki rolnej A wykonany przez inspektorów terenowych.
Odnosząc się do wskazanych w skardze wniosków dowodowych organ stwierdził, że w trakcie postępowania prowadzonego przed organem pierwszej i drugiej instancji, skarżąca nie zgłaszała żadnych dodatkowych dowodów, które mogłyby podważyć wyniki kontroli na miejscu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga M. S. jest nieusprawiedliwiona i nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie jest ona dotknięta uchybieniami, które skutkowałyby koniecznością usunięcia jej z obrotu prawnego.
Zaskarżoną decyzją przyznano skarżącej – na jej wniosek z dnia [...] maja 2010 r. złożony w trybie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2010 w pomniejszonej wysokości w wyniku kontroli i ustalenia przez organy administracji, że w przypadku pakietu rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) powierzchnia stwierdzona działek rolnych wyniosła 13,40 ha co stanowiło w stosunku do powierzchni zadeklarowanej we wniosku różnicę 0,73 ha (5,45 %) i skutkowało zredukowaniem przyznanej kwoty o dwukrotność stwierdzonej różnicy. W przypadku pakietu rolnictwo ekologiczne, wariant 2.4 trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) powierzchnia stwierdzona działek rolnych wyniosła 2,28 ha co stanowiło w stosunku do powierzchni zadeklarowanej we wniosku różnicę 0,14 ha (6,14 %) i skutkowało zredukowaniem przyznanej kwoty o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Podobnie w przypadku pakietu ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli wyniosła 2,28 ha co stanowiło w stosunku do powierzchni zadeklarowanej we wniosku różnicę 0,14 ha (6,14 %) i skutkowało zredukowaniem przyznanej kwoty o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Natomiast w przypadku pakietu rolnictwo ekologiczne, wariant 2.10 uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,17 ha co stanowiło w stosunku do powierzchni zadeklarowanej różnicę wynoszącą 0,11 ha (64,71 %) i skutkowało odmową przyznania płatności w pakiecie rolnictwo ekologiczne, wariant uprawy sadownicze i jagodowe.
Skarżąca zakwestionowała przede wszystkim prawidłowość ustaleń organu, dotyczących ostatniego ze wskazanych powyżej przypadków dotyczącego odmowy przyznania płatności w pakiecie rolnictwo ekologiczne, wariant uprawy sadownicze i jagodowe. Zdaniem skarżącej, wadliwą jest zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiającą przyznania płatności na 2010 rok we wskazanym powyżej wariancie.
Stanowisko skarżącej nie zasługuje jednak na aprobatę.
Przede wszystkim podkreślić należy, że ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji zostały poczynione w toku bezpośrednich kontroli w gospodarstwie rolnym skarżącej.
Podstawowym zadaniem kontroli na miejscu jest ustalenie, czy dane podane we wniosku w zakresie powierzchni działek i zadeklarowanej grupy upraw są zgodne ze stanem faktycznym.
Zasady przeprowadzania kontroli zostały określone w mającym zastosowanie do sprawy niniejszej rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina. Według zasad ogólnych zawartych w art. 26 ust. 1 " kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności".
Skarżąca w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego nie podważyła skutecznie ustaleń zawartych w protokołach z kontroli (protokoły z kontroli Nr [...] przeprowadzonej w dniach [...] grudnia 2010 r. oraz Nr [...] przeprowadzonej w dniach [...] lutego 2011 r.).
Należy również wskazać, iż nie ma racji skarżąca twierdząc, że pracownicy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powinni przy ustalaniu powierzchni kwalifikującej się do dopłat brać pod uwagę dane zgromadzone w ewidencji gruntów i budynków. Powyższe dane nie mogą stanowić dowodu, że powierzchnia poszczególnych działek zgłoszonych do dopłat jest właśnie taka, jak to wynika z w/w ewidencji. Wynikające z niej informacje są przydatne w zakresie podstawowych danych dotyczących ogólnej powierzchni działki jej położenia, czy właściciela. Nie może natomiast stanowić podstawy do określenia powierzchni upraw rolnych, do których przysługują płatności. Powierzchnia działki użytkowanej rolniczo (faktycznych użytków rolnych) często nie pokrywa się z danymi z ewidencji i tym samym pomiędzy powierzchnią upraw rolnych występujących na danej działce (uprawnionych do dopłat), a jej powierzchnią rzeczywistą (wynikającą z ewidencji gruntów) występuje różnica, co skutkuje przyznaniem płatności do faktycznej powierzchni upraw stwierdzonej przez uprawniony organ, która zazwyczaj nie jest tożsama z powierzchnią wynikającą z danych z ewidencji gruntów.
Należy wskazać, iż zgodnie z art. 16 ust 2 rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 7 grudnia 2006 r. Nr 1975/2006 stanowiącego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L. 2006.368.74), jeżeli obszar zadeklarowany do płatności w ramach danej grupy upraw przewyższa obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, pomoc oblicza się w oparciu o stwierdzony obszar pomniejszony o dwukrotną różnicę, jeżeli stwierdzona różnica wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % stwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc.
Zatem należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, który w wyniku kontroli stwierdził, iż w przypadku pakietu rolnictwo ekologiczne, wariant 2.10 uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną tj. 0,28 ha, a powierzchnią stwierdzoną tj. 0,17 ha wyniosła 0,11 ha co stanowi 64,71 % powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni zadeklarowanej. Według wniosku i twierdzeń skarżącej na całej powierzchni tj. na 0,28 ha zasadzony jest sad jabłoniowy, który uprawnia ją do uzyskania dopłaty rolnośrodowiskowej. Natomiast jak wynika z akt sprawy (protokół kontroli, fotografia) tylko na części działki zadeklarowanej we wniosku tj. na 0,17 ha występuje sad jabłoniowy na pozostałej zaś powierzchni tj. 0,11 ha występuje mieszanka traw wieloletnich. Zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262) uprawą sadowniczą, do której może być przyznana płatność w ramach wariantu 2.10 jest jabłoń domowa, nie jest nią natomiast mieszanka traw wieloletnich.
Wobec powyższego w ocenie Sądu, organy tak I jak i II instancji zasadnie stwierdziły konieczność odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej, albowiem kontrola na miejscu została przeprowadzona prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy (w tym dokumentacji fotograficznej ilustrującej stan działek rolniczych) nie pozwala – wbrew stanowisku skarżącej – na stwierdzenie, że organ dopuszcza się błędu w ustaleniach stanowiących podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie. Z żadnego dowodu figurującego w aktach sprawy nie wynika, aby na całej działce nr [...] (działce rolnej A) o deklarowanej powierzchni 0,28 ha był sad. Według ustaleń organu, tylko na części tej działki o pow. 0,17 ha znajdują drzewa owocowe (jabłoń domowa). Nie ma ich (nawet małych sadzonek) na pozostałym obszarze działki. Wyniki kontroli na miejscu wskazują, że na powierzchni 0,11 ha znajduje się mieszanka wieloletnich traw. Ta ostatnia uprawa nie jest zaliczana do upraw, do której przysługuje płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu 2.10. Zagadnienie to organ prawidłowo wyjaśnia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Argumentacji w tym zakresie nie sposób podważyć w sytuacji, kiedy organ powołuje się na szczegółowe ustalenia co do stwierdzonej powierzchni upraw znajdujących się na działce nr [...]. Ustalenia te jednoznacznie wskazują na występowanie nieprawidłowości, które stosownie do wykluczają przyznanie pomocy (płatności rolnośrodowiskowej). Stwierdzona różnica przekracza 20 % powierzchni faktycznej w porównaniu do powierzchni deklarowanej we wniosku.
Pełnomocnik skarżącej, J. S. jest obecny i bierze udział przy dokonywaniu czynności kontrolnych. Składa własnoręczny podpis na raporcie z kontroli z dnia [...] i [...] lutego 2011 r. (ostatnia kontrola na miejscu). Uczestniczy również we wcześniejszej kontroli przeprowadzonej w dniach [...] grudnia 2010 r. Dowodzi tego treść protokółu i podpisy złożone przez J. S. Z akt sprawy wynika, że raport z kontroli (z grudnia 2010 r.) doręczono stronie listem poleconym (k. 100 akt adm.), zaś raport z lutego 2011 r. doręczono J. S. w dniu zakończenia kontroli (k.141 akt adm.). W tych okolicznościach skarżąca powinna wiedzieć o wynikach kontroli. Ani skarżąca, ani jej pełnomocnik nie wnosi zastrzeżeń odnośnie ustaleń poczynionych przez osoby kontrolujące. Uwagi w tym zakresie pojawiają się dopiero na etapie postępowania odwoławczego. W odwołaniu od decyzji organu I instancji podnoszony jest między innymi zarzut, że działka nr [...] "była kilkakrotnie mierzona" i przez geodetów i przez firmę A.
W świetle akt sprawy, w/w firma jako jednostka certyfikująca w rozumieniu ustawy z dnia 31 października 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, potwierdza jedynie fakt, że skarżąca spełnia kryteria produkcji ekologicznej. Nie oznacza to, że organ orzekający w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest związany opinią jednostki certyfikującej co do powierzchni działek rolnych zgłoszonych do płatności. Prawa do kontroli wniosku o przyznanie pomocy finansowej oraz badania faktycznej powierzchni deklarowanych upraw rolnych nie sposób zanegować z punktu widzenia dyspozycji art. 10 ust 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli (...). Tego rodzaju kontrole przeprowadza się sposób, który pozwala skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami na jakich przyznaje się pomoc (art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.). Zatem organ może przeprowadzać kontrole administracyjne i kontrole na miejscu (w gospodarstwie rolnika). W przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport (art. 31 ust. 8 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich).
Badając sprawę w pozostałym zakresie, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, Sąd nie dopatrzył się uchybień mogących stanowić podstawę uchylenia decyzji jako niezgodnej z prawem. W konsekwencji nie można uznać, by zaskarżona decyzja, wydana w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy i na podstawie przytoczonych w jej uzasadnieniu obowiązujących przepisów, naruszała prawo i tym samym wymagała wyeliminowania z obrotu prawnego.
Ubocznie należy zauważyć, że nie zachodziły – określone w art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. - przesłanki do przeprowadzenia przez Sąd wskazanych przez skarżącą dowodów, wymienionych w skardze sądowej oraz w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2012r. Stąd też nie uwzględniono wniosku o przesłuchanie świadków oraz przeprowadzenie wizji lokalnej.
Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga M. S. podlega oddaleniu.
Wyjaśnienia wymaga, że skarga J. S. została odrzucona jako niedopuszczalna postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 czerwca 2012r. sygn. akt III SA/Lu 130/12 (J. S. nie był legitymowany do wniesienia skargi z uwagi na brak interesu prawnego).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło