III SA/Lu 1304/15

PostanowienieWSA w Lublinie2015-11-02

Skład orzekający: Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym ze względu na trudną sytuację materialną zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W ocenie sądu sytuacja materialna skarżącej, polegająca na niskich dochodach i braku majątku, uzasadniała zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Stan faktyczny
M. N. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżąca mieszka na stancji z siostrą, która z powodu trudności w nauce utraciła prawo do renty. Obie utrzymują się wyłącznie z wynagrodzenia skarżącej, które jest niewystarczające na podstawowe potrzeby. Skarżąca nie posiada majątku ani wartościowych przedmiotów.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą M. N. od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. N., M. N., A. N. i J. N. – reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego J. N. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą M. N. od kosztów sądowych w całości. Wnioskiem z dnia 20 października 2015 r. M. N. (ur. 1993 r.) wniosła o zwolnienie jej od kosztów. W treści formularza wskazała, że mieszka na stancji w H. wraz z siostrą, która z uwagi na trudności w nauce przerwała edukację w technikum gastronomicznym i w efekcie utraciła prawo do renty w drodze wyjątku po zmarłym ojcu. Obydwie utrzymują się wyłącznie z wynagrodzenia za pracę skarżącej w kwocie [...]-[...] zł netto (praca w charakterze kelnerki), co po opłaceniu stancji nie wystarcza nawet na podstawowe potrzeby jak żywność. Skarżąca nie ma przy tym żadnego majątku ani przedmiotów wartościowych. Referendarz sądowy rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Intencją strony jest uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. otrzymanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w takim zakresie następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając w tym kontekście przedłożony przez stronę wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wzięto pod uwagę opisaną przez nią sytuację rodzinną i majątkową. Sytuacja ta uzasadnia natomiast przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia jej od kosztów sądowych w całości. Mianowicie jak wynika z akt sprawy jedynym źródłem utrzymania skarżącej i mieszkającej razem z nią siostry jest otrzymywane przez nią wynagrodzenie za pracę w kwocie [...]-[...] zł netto. Biorąc to pod uwagę brak jest podstaw do uznania, że strona posiada środki finansowe, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie kosztów postępowania sądowego. To zaś uprawnia do uznania, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadne zatem jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie jej w całości od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając powyższe na względzie, referendarz sądowy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło