III SA/Lu 1313/16

WyrokWSA w Lublinie2017-03-14

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Grzegorz Grymuza, Iwona Tchórzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez ważnego świadectwa ATP jest zasadna, jeśli kierowca okazał świadectwo wydane przez zagraniczny organ, a pojazd został zarejestrowany w Polsce?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez ważnego świadectwa ATP jest zasadna, gdy kierowca nie posiada świadectwa wydanego przez właściwy organ kraju rejestracji pojazdu. Świadectwo wydane przez zagraniczny organ jest ważne tylko warunkowo przez trzy miesiące od przeniesienia pojazdu do innego kraju będącego stroną umowy ATP, a w niniejszej sprawie termin ten upłynął, a polskie świadectwo zostało odebrane po dacie kontroli.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę E. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego mrożonych brokułów z Polski na Białoruś bez ważnego świadectwa ATP. Podczas kontroli kierowca okazał świadectwo wydane przez niemiecki urząd, podczas gdy pojazd był zarejestrowany w Polsce. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz błędną wykładnię umowy ATP.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Michał Białowski, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 marca 2017 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] o nałożeniu na E., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], kary pieniężnej w wysokości 8000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: W dniu 26 kwietnia 2016 r. w Oddziale Celnym w [...] przeprowadzono kontrolę pojazdu należącego do przewoźnika E. Pojazdem tym wykonywano przewóz z Polski na Białoruś towaru w postaci mrożonych brokułów. W trakcie kontroli kierowca okazał m.in. wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy nr [...], międzynarodowy list przewozowy oraz świadectwo ATP nr [...] z dnia 29 kwietnia 2011 r., wystawione w Niemczech, ważne do kwietnia 2017 r. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli drogowej nr [...]. W czasie kontroli stwierdzono brak aktualnego świadectwa wymaganego zgodnie z Umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzoną w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 667), w związku z czym organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. organ pierwszej instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000 zł za stwierdzone naruszenie w postaci wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Decyzją z dnia [...] października 2016 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 z późn. zm., dalej powoływanej jako "u.t.d.") wynika obowiązek posiadania i okazywania przez kierowcę pojazdu wykonującego przewóz drogowy, w tym także międzynarodowy transport drogowy, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi świadectwa wymaganego zgodnie z umową ATP. Organ wyjaśnił, że umowa ATP została ratyfikowana przez Polskę w dniu 8 stycznia 2015 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 września 2013 r. i opublikowana w Dzienniku Ustaw z dnia 14 maja 2015 r. Umowa ATP określa zasady wykonywania międzynarodowych przewozów niektórych szybko psujących się artykułów żywnościowych przy wykorzystaniu specjalnych środków transportu. Potwierdzeniem spełnienia przez pojazd warunków wymaganych przepisami umowy ATP jest świadectwo zgodności z normami, wydane przez właściwą władzę na odpowiednim formularzu. Świadectwo lub jego kopia powinno znajdować się w pojeździe i być okazywane na każde żądanie kontrolujących. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z punktem 3 załącznika 1 dodatku 1 do umowy ATP, zawierającego postanowienia dotyczące kontroli zgodności z normami dla środków transportu, certyfikat zgodności z normami wydawany jest przez właściwą władzę w kraju, w którym środek transportu ma zostać zarejestrowany oraz przyjęty do ewidencji na formularzu odpowiadającym wzorowi przedstawionemu w dodatku 3 do niniejszego załącznika. Generalną zasadą jest wzajemne uznawanie ważności świadectw zgodności przez strony umowy ATP. Przepisy umowy ATP umożliwiają przy tym uznanie świadectw zgodności wydanych przez właściwe władze kraju innego niż kraj, w którym środek transportu został zarejestrowany, w przypadku świadectw zgodności wydanych przed dniem 2 stycznia 2011 r. (załącznik 1 dodatek 3 do umowy ATP). Ponadto w przypadku środka transportu przeniesionego do innego kraju będącego także stroną umowy ATP, certyfikat ATP wydany przez upoważnione władze kraju produkcji lub w przypadku środków transportu w eksploatacji, upoważnione władze kraju rejestracji, traktowany jest jako warunkowy i jest ważny przez okres trzech miesięcy. Odnosząc się do okoliczności rozpoznawanej sprawy organ wskazał, że naczepa, którą kontrolowano, została zarejestrowana w Polsce w dniu 11 lipca 2011 r. Certyfikat ATP powinien zatem być wydany przez właściwą władzę Rzeczypospolitej Polskiej. Tymczasem kierowca okazał dokument ATP nr [...], wystawiony przez niemiecką stację badawczą w dniu 29 kwietnia 2011 r. Świadectwo to nie mogło być zatem uznane za ważne w związku z upływem trzymiesięcznego terminu wskazanego w pkt 3 lit. b dodatku 1 załącznika 1 do umowy ATP. Organ podkreślił, że z tego też powodu umieszczona na pojeździe tabliczka ATP, zawierająca numer dopuszczenia w Niemczech, nie mogła być uznana za odpowiednik wymaganego certyfikatu ATP. W konsekwencji organ stwierdził, że przewóz międzynarodowy wykonywany był niezgodnie z umową międzynarodową. Ustosunkowując się do okoliczności przedstawienia przez stronę w toku postępowania przed organem pierwszej instancji kopii świadectwa ATP [...] wydanego w dniu 26 kwietnia 2016 r. przez Centralny Ośrodek Chłodnictwa "[...]" w [...] organ podniósł, że podczas kontroli w dniu 26 kwietnia 2016 r. kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał na żądanie organu dokonującego kontroli dokumentu świadectwa zgodności z normami wystawionego przez właściwe władze kraju rejestracji pojazdu, wymaganego przepisami umowy ATP. Ponadto z informacji przekazanych przez Centralny Ośrodek Chłodnictwa w [...] wynika, że przewoźnik w dniu kontroli nie mógł być w posiadaniu polskiego świadectwa ATP [...], ponieważ odebrał je dopiero w dniu 6 maja 2016 r. Organ zauważył ponadto, że zapisy w treści dokumentu CMR świadczą o załadowaniu towaru w miejscowości [...] w dniu 25 kwietnia 2016 r., a więc zarówno przed dniem kontroli, jak i przed dniem wydania polskiego świadectwa ATP [...]. Treść art. 2 umowy ATP stanowiącego o uznawaniu ważności świadectw wydanych przekonuje zaś, że świadectwo ATP nie może stanowić potwierdzenia spełnienia przez środek transportu norm określonych umową ATP przed datą wydania tego dokumentu. Organ wyjaśnił następnie, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej. Wykaz naruszeń oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Z poz. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy wynika, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu podlega karze w wysokości 8000 zł. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie znajdował zastosowania art. 92c u.t.d. Przedsiębiorca odpowiada za działanie przedsiębiorstwa i jego obowiązkiem jest takie organizowanie wykonywanej działalności, aby wyeliminować ryzyko naruszenia prawa. W szczególności przedsiębiorca powinien zapoznać się z obowiązującymi w zakresie przewozów międzynarodowych przepisami i wymogami zawartymi w umowie ATP. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie przepisów: - art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 75 i art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niepoczynieniu ustaleń oraz niezebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji oraz poczynieniu ustaleń niezgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym; - prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów umowy ATP. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że literalne brzmienie art. 2 umowy ATP wraz z odesłaniem do pkt 4 dodatku 1 załącznika 1 przekonuje do twierdzenia, iż do uznania ważności świadectwa ATP wystarczy wydanie go przez władzę innej umawiającej się strony oraz, że na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy uznanie świadectwa ATP wydanego przez władze niemieckie realizuje cele umowy ATP wynikające z preambuły do tej umowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] nakładająca karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez świadectwa wymaganego zgodnie z Umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, zaskarżona decyzja została oparta na prawidłowych ustaleniach stanu faktycznego, dokonanych w oparciu o materiał dowodowy zebrany przez organy w sposób pełny, zgodny z wymogami określonymi w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, a zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie z przepisami prawa materialnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zgodnie z jego treścią podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). W punkcie 3 załącznika pod pozycją 3.3. przewidziane jest naruszenie w postaci wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, zagrożone karą w wysokości 8.000 zł. Powyższe przepisy pozostają w związku między innymi z art. 87 ust. 1 u.t.d., który w pkt 3 lit. c przewiduje, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi świadectwo wymagane zgodnie z Umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowyc h i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzoną w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 49, poz. 254). W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy bezspornym jest, że skarżący wykonywał przewóz towaru w postaci mrożonych brokułów z Polski na Białoruś. Oba te kraje są stronami umowy ATP. Zgodnie z art. 3 ust. 1 umowy ATP, postanowienia artykułu 4, dotyczącego specjalnych środków transportu do wykonywania przewozów szybko psujących się artykułów żywnościowych, stosuje się do każdego przewozu szybko (głęboko) zamrożonych lub mrożonych artykułów żywnościowych, wykonywanego za wynagrodzeniem na rzecz osób trzecich lub na własny rachunek transportem kolejowym lub samochodowym lub obydwoma tymi rodzajami transportu, jeżeli miejsca załadowania ładunku lub wyposażenia transportowego zawierającego ładunek na kolejowy lub drogowy środek transportu i miejsca wyładowania ładunku lub wyposażenia transportowego zawierającego ładunek ze środka transportu znajdują się w dwóch różnych państwach i jeżeli miejsce wyładowania ładunku znajduje się na terytorium umawiającej się strony. Prawidłowo zatem organ przyjął, że powyższe okoliczności wskazywały na zastosowanie w sprawie przepisów Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP). Do przewozu mrożonych artykułów żywnościowych, powinny być stosowane środki transportu wymienione w artykule 1 umowy, czyli środki transportu posiadające świadectwo ATP. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że podczas kontroli w dniu 26 kwietnia 2016 r. kierowca wykonujący na rzecz skarżącego międzynarodowy przewóz towaru w postaci mrożonych brokułów okazał świadectwo ATP wystawione w dniu 29 kwietnia 2011 r. przez niemiecki urząd certyfikujący, z okresem ważności do kwietnia 2017 r. Kierowca nie okazał natomiast świadectwa wystawionego przez polską jednostkę upoważnioną do badań i wystawiania świadectw ATP. Jest również poza sporem, że na naczepie, którą wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy, umieszczona była w dniu kontroli tabliczka ATP, zawierająca numer niemieckiego świadectwa ATP. Rozważenia wymaga zatem, czy okazane w czasie kontroli świadectwo wystawione przez niemiecką jednostkę upoważnioną do badań i wystawiania świadectw ATP może być uznane za świadectwo wymagane zgodnie z umową ATP, jak stanowi art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c u.t.d. Sąd podziela stanowisko organu, że przedstawione przez skarżącego świadectwo ATP nie może być uznane za spełnienie wymogu posiadania i okazania w czasie kontroli ważnego świadectwa ATP. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że Umowa o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP) została sporządzona w Genewie w dniu 1 września 1970 r. Umowa weszła w życie dnia 21 listopada 1976 r., a w stosunku do Polski w dniu 15 maja 1984 r. Umowa została po raz pierwszy opublikowana w polskim publikatorze urzędowym – Dzienniku Ustaw z dnia 26 października 1984 r., Nr 49, pod pozycją 254. Umowa ATP przewiduje w art. 18 procedury wprowadzania poprawek i zmian do niej. Umowa była wielokrotnie zmieniana od daty jej podpisania w 1970 r. Zmiany umowy były notyfikowane przez Sekretarza Generalnego ONZ wszystkim sygnatariuszom, w tym Polsce. Przy tym teksty kolejnych zmian umowy po opublikowaniu jej w Dzienniku Ustaw z 1984 r. nie były publikowane w oficjalnym publikatorze aktów prawnych w Polsce. Umowa została ponownie opublikowana w Dzienniku Ustaw z dnia 14 maja 2015 r., pod pozycją 667. Jak wynika z pkt 2 Oświadczenia Rządowego z dnia 16 marca 2015 r. w sprawie mocy obowiązującej Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), przyjętej w Genewie dnia 1 września 1970 r., także opublikowanego w Dzienniku Ustaw z dnia 14 maja 2015 r., pod pozycją 668, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej dnia 8 stycznia 2015 r. ratyfikował Umowę ATP w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 września 2013 r. Jednocześnie w pkt 1 Oświadczenia Rządowego podano do wiadomości daty, w których weszły w życie wymienione w tym punkcie poprawki do Umowy ATP. Zgodnie z art. 2 zdanie pierwsze i drugie Umowy ATP umawiające się strony podejmą niezbędne środki, aby zgodność z normami środków transportu, o których mowa w artykule 1 niniejszej Umowy, była kontrolowana i sprawdzana zgodnie z postanowieniami zawartymi w dodatkach 1, 2, 3 i 4 załącznika 1 do tej Umowy. Każda umawiająca się strona będzie uznawać ważność świadectw zgodności, wydanych zgodnie z punktem 3 dodatku 1 załącznika 1 do Umowy, przez właściwą władzę innej umawiającej się strony. Dla oceny, czy posiadane przez skarżącego świadectwo ATP może być uznane za zgodne z umową konieczne jest zatem przeanalizowanie postanowień dodatku 1 do załącznika 1, który dotyczy kontroli zgodności z normami dla specjalnych środków transportu, wymienionych w art. 1 umowy, służących do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych (izotermicznych, lodowni, chłodni lub ogrzewanych środków transportu). Stosownie do postanowień pkt 1 dodatku 1, kontrolę zgodności z normami przewidzianymi w załączniku należy przeprowadzać: (a) przed oddaniem środka transportu do eksploatacji, (b) okresowo, co najmniej raz na sześć lat, (c) za każdym razem, gdy wymaga tego właściwa władza. Co do zasady kontroli należy dokonywać na stacjach badań wyznaczonych lub upoważnionych do tego celu przez właściwą władzę Państwa, w którym środek transportu jest zarejestrowany lub przyjęty do ewidencji, chyba że - jeśli chodzi o kontrolę wymienioną w wierszu (a) powyżej - była ona już dokonana na tym środku transportu lub na jego prototypie w stacji badań wyznaczonej lub upoważnionej przez właściwą władzę Państwa, w którym środek transportu został wyprodukowany. Zgodnie z postanowieniami pkt 3 dodatku 1 certyfikat zgodności z normami wydawany jest przez właściwą władzę w kraju, w którym środek transportu ma zostać zarejestrowany oraz przyjęty do ewidencji na formularzu odpowiadającym wzorowi przedstawionemu w dodatku 3 do niniejszego załącznika. W przypadku środka transportu przeniesionego do innego kraju będącego także stroną umowy ATP, wymagane są następujące dokumenty, tak aby odnośne władze kraju, w którym ma on zastać zarejestrowany oraz przyjęty do ewidencji, mogły wydać certyfikat ATP: (a) we wszystkich przypadkach, raport z kontroli samego środka transportu lub, w przypadku środka transportu produkowanego seryjnie - raport kontroli referencyjnego środka transportu, (b) we wszystkich przypadkach - certyfikat ATP wydany przez upoważnione władze kraju produkcji lub w przypadku środków transportu w eksploatacji, upoważnione władze kraju rejestracji. Certyfikat ten traktowany będzie jako warunkowy i ważny będzie, o ile zajdzie taka konieczność, przez okres trzech miesięcy, (c) w przypadku środków transportu produkowanych seryjnie specyfikacja techniczna środka transportu wydana będzie przez producenta lub jego właściwie umocowanego przedstawiciela (w specyfikacji tej podane zostaną te same elementy jak w dokumencie opisowym, widniejące na raporcie z badania, przy czym zostanie ona sporządzona w przynajmniej jednym z trzech języków oficjalnych). Z przytoczonych postanowień umowy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że certyfikat czyli świadectwo ATP wydawane jest przez upoważnione władze kraju rejestracji środka transportu. W przypadku przeniesienia środka transportu do innego kraju, będącego również stroną umowy, konieczne jest wydanie przez władze tego kraju świadectwa ATP, nawet jeżeli uprzednio takie świadectwo zostało wydane w kraju, z którego środek transportu jest przenoszony. Świadectwo wydane w innym kraju traktowane jest jako warunkowe i ważne przez okres trzech miesięcy. Po upływie tego terminu świadectwo ATP wydane przez inny kraj nie będzie uznawane i posługiwanie się nim nie jest możliwe. W rozpoznawanej sprawie świadectwo ATP wystawione zostało w dniu [...] kwietnia 2011 r. przez jednostkę badającą w [...] dla naczepy [...], należącej do firmy [...] z siedzibą w [...]. Skarżący zarejestrował tę naczepę w Polsce w dniu [...] lipca 2011 r. W tej dacie nie była jednak jeszcze ogłoszona w języku polskim wersja umowy ATP zawierająca wskazane wyżej brzmienie pkt 3 lit. b dodatku 1 załącznika 1, przewidującego, że świadectwo wydane w innym kraju traktowane jest jako warunkowe i ważne przez okres trzech miesięcy. Jak wskazano wyżej, wprawdzie Polska przystąpiła do umowy w 1983 r. i jej tekst został ogłoszony w Dzienniku Ustaw w 1984 r, jednak kolejne zmiany umowy nie były po 1984 r. publikowane w oficjalnym publikatorze aktów prawnych w Polsce. Nie dokonywano również urzędowego tłumaczenia zmian umowy na język polski. Dopiero w dniu 14 maja 2015 r. opublikowany został tekst umowy oraz oświadczenie rządowe z dnia 16 marca 2015 r. w sprawie mocy obowiązującej umowy ATP, która została ratyfikowana w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 września 2013 r. Zważywszy, że brak ważnego świadectwa ATP stanowi naruszenie przepisów o transporcie drogowym, co w konsekwencji powoduje nałożenie kary przewidzianej w ustawie o transporcie drogowym, przyjąć należy, że najpóźniej z chwilą opublikowania umowy w języku polskim w Dzienniku Ustaw skarżący dowiedział się o obowiązku uzyskania świadectwa ATP wydanego przez jednostkę upoważnioną do przeprowadzania badań i wydawania certyfikatów w Polsce. Opublikowanie umowy nastąpiło w dniu 14 maja 2015 r., natomiast kontrola przeprowadzona została w dniu 26 kwietnia 2016 r. W momencie kontroli upłynął już zatem termin trzymiesięczny określony w punkcie 3 lit. b dodatku 1 załącznika 1 do umowy ATP. Ponadto, na co trafnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w okolicznościach sprawy okazane w dniu kontroli świadectwo ATP zostało wydane przez właściwą władzę w Niemczech w dniu 29 kwietnia 2011 r., a zatem nie odpowiadało wymogowi wydania świadectwa przed dniem 2 stycznia 2011 r., co w świetle przepisu dodatku 3 załącznika 1 do umowy ATP pozwalałoby na uznanie jego ważności. Zgodnie bowiem z ostatnio przywołanym przepisem świadectwa zgodności środka transportu wydane przed 2 stycznia 2011 r. zgodnie z wymaganiami wzorca certyfikatu określonymi w załączniku 1 dodatku 3 pozostają w mocy po 1 stycznia 2011 r. do dnia upływu ich ważności. W konsekwencji należało ocenić jako prawidłowe stanowisko organu, że w dacie przeprowadzania kontroli skarżący nie mógł już posługiwać się świadectwem ATP wydanym w innym kraju. Okazanie przez kierowcę tego świadectwa nie mogło być uznane za spełnienie wymogu, o którym mowa w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c u.t.d. Zgodnie z pkt 3 akapit trzeci dodatku 1 załącznika 1 do umowy ATP, certyfikat zgodności z normami lub jego poświadczona notarialnie kopia, powinien zawsze pozostawać przy danym środku transportu w celu przedstawienia go na każde żądanie odnośnych jednostek kontrolujących. Jednakże, jeśli tabliczka certyfikacyjna, powielona tak jak podano w dodatku 3 do niniejszego załącznika, przymocowana jest do urządzenia, tabliczka ATP uznana zostanie za odpowiednik certyfikatu ATP. Nie ulega wątpliwości, że tabliczka ATP musi być zgodna z wydanym certyfikatem (świadectwem) ATP. Dla uznania tabliczki za odpowiednik certyfikatu, a w konsekwencji dla uznania jej za wystarczającą do wykazania, że podmiot wykonujący przewóz posiada ważne świadectwo ATP, konieczne jest jednak istnienie świadectwa wymaganego zgodnie z umową ATP. Tym wymaganym świadectwem jest świadectwo wydane przez właściwą władzę kraju, w którym środek transportu ma być zarejestrowany i przyjęty do ewidencji (pkt 3 dodatku 1 załącznika 1 do umowy), czyli w tym przypadku właściwą jednostkę w Polsce. Jak wyjaśniono wyżej, świadectwa takiego skarżący nie posiadał. Mimo przeniesienia środka transportu z innego kraju i upływu trzymiesięcznego terminu, w którym zgodnie z punktem 3 lit. b dodatku 1 załącznika 1 dopuszczalne było posługiwanie się nadal świadectwem wydanym przez inny kraj, skarżący nie wystąpił o wydanie świadectwa ATP przez polską upoważnioną jednostkę. Tym samym nie może się powoływać na fakt posiadania tabliczki ATP. Podkreślenia wymaga, że jak wynika z akt postępowania administracyjnego, znajdująca się kontrolowanej naczepie tabliczka ATP posiada numer dopuszczenia odpowiadający numerowi niemieckiego świadectwa ATP, wyraźnie zatem odnosi się do świadectwa, które nie mogło zostać przez organ uznane. Należy również zauważyć, że ważność pierwotnego certyfikatu ATP nie ma wpływu na obowiązek uzyskania certyfikatu wystawionego przez kraj rejestracji. Powyższej oceny nie podważa akcentowana przez skarżącego treść art. 2 umowy ATP w powiązaniu z celami tej umowy, którym w ocenie skarżącego odpowiada przedstawione w trakcie kontroli niemieckie świadectwo ATP. W art. 2 umowy ATP przewidziano bowiem wprost, że każda umawiająca się strona będzie uznawać ważność świadectw zgodności, wydanych zgodnie z punktem 3 dodatku 1 załącznika 1 do umowy, przez właściwą władzę innej umawiającej się strony. Natomiast, o czym była mowa już wyżej, w punkcie 3 dodatku 1 załącznika 1 określono, że certyfikat zgodności z normami wydawany jest przez właściwą władzę w kraju, w którym środek transportu ma zostać zarejestrowany oraz przyjęty do ewidencji, a w przypadku środka transportu przeniesionego do innego kraju będącego także stroną umowy ATP, certyfikat ATP wydany przez upoważnione władze kraju produkcji lub w przypadku środków transportu w eksploatacji, upoważnione władze kraju rejestracji, będzie traktowany jako warunkowy i ważny będzie przez okres trzech miesięcy. Bezsprzecznie natomiast certyfikat ATP okazany w dniu kontroli w okolicznościach niniejszej sprawy nie spełniał powyższych wymogów. Sąd podziela stanowisko organu, iż okoliczności nieposiadania w dniu kontroli i nieokazania w tym dniu przez kierowcę ważnego świadectwa ATP nie sanowała okoliczność przedstawienia przez stronę w dalszym toku postępowania administracyjnego świadectwa ATP wystawionego przez właściwą władzę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Wprawdzie świadectwo to zostało sporządzone w dniu 26 kwietnia 2016 r., jednakże z prawidłowych ustaleń organu wynika, że zostało odebrane przez stronę dopiero w dniu 6 maja 2016 r., to jest po dniu kontroli. Zatem w dniu kontroli, jak również w dniu 25 kwietnia 2016 r., kiedy rozpoczęty został transport towaru, z którym wiązał się obowiązek legitymowania środka transportu certyfikatem ATP, strona nie była w posiadaniu wymaganego certyfikatu. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nietrafnie odwołuje się do stanowiska wyrażonego w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2015 r., II GSK 151/14 oraz z dnia 24 czerwca 2014 r. II GSK 642/13, gdyż wymienione orzeczenia dotyczyły stanu przed opublikowaniem umowy ATP w Dzienniku Ustaw z 2015 r., poz. 667, a więc stanu prawnego, który nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej obecnie sprawie. Bez wpływu dla przedstawionej wyżej oceny pozostaje również powołany przez skarżącego w uzasadnieniu skargi fragment z odpowiedzi, jaka w dniu 4 sierpnia 2015 r. miała zostać udzielona przez Dyrektora Departamentu Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju na zapytanie Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej. W konsekwencji, wobec stwierdzenia wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z umową międzynarodową - umową ATP z uwagi na brak świadectwa ATP, organ prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000 zł na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz Lp. 3.3 załącznika nr 3 do tej ustawy, przewidującego kary za naruszenie przepisów o wykonywaniu międzynarodowych przewozów drogowych i przewozów kabotażowych - wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Prawidłowe jest też stanowisko organu, że nie zachodziły podstawy do zastosowania wobec skarżącego art. 92c ust. 1 u.t.d. Przepis ten stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Żadna z wyżej wymienionych przesłanek nie zachodzi w sprawie niniejszej. Skarżący nie powoływał zresztą jakichkolwiek okoliczności wskazujących na brak wpływu na powstanie naruszenia i nie twierdził, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło