III SA/Lu 132/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Joanna Hołda, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi H.D. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071. ze zm.) w związku z art. 150 d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001. ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. D. wniesionego od decyzji Starosty R. z dnia 14 grudnia 2007 r., o uchyleniu prawomocnej decyzji Starosty R. z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 13 maja 2004 r. i o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego z powodu niespełnienia warunków ustawowych, Wojewoda L. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżąca w dniu 12 maja 2004 r. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w R. celem rejestracji i złożyła wniosek w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego, oświadczając, że jest osobą niezatrudnioną i nie wykonuje innej pracy zarobkowej (pkt 1 oświadczenia). Ostatnim jej pracodawcą było Przedsiębiorstwo "M. " w R., w którym była zatrudniona do 30 kwietnia 2004 r. i stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem umowy o pracę przez pracodawcę z przyczyn ekonomicznych z zastosowaniem przepisów ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Organ I instancji, decyzją z dnia 28 czerwca 2004 r. przyznał skarżącej prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 13 maja 2004 r. W dniu 4 czerwca 2007 r. ZUS powiadomił Powiatowy Urząd Pracy w R., że skarżąca w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 stycznia 2005 r. wykonywała usługi marketingowe na podstawie umowy zlecenia na rzecz P. S.A. w L.. Po wznowieniu postępowania administracyjnego organ I instancji wystąpił do P. S.A. o poświadczenie faktu wykonywania przez skarżącą pracy na podstawie umowy zlecenia oraz wysokości osiągniętych z tego tytułu przychodów w latach 2004-2005. P. S.A. w przesyłanych do Powiatowego Urzędu Pracy w R. pismach poświadczył, że ostatnie wynagrodzenie prowizyjne ze zlecenia usług marketingowych związanych z ubezpieczeniem pracowników zostało wypłacone w marcu 2005 r. za grudzień 2004 r., a umowa zlecenia wiązała do dnia 31 stycznia 2005 r. W piśmie z dnia 21 listopada 2007 r., P. S.A. oświadczył, że umowa ta nie wygasła automatycznie z dniem 30 kwietnia 2004 r., zgodnie z § 7 ust. 2 umowy, ponieważ P. S.A. nie otrzymał informacji o rozwiązaniu umowy o pracę z macierzystym zakładem pracy zleceniobiorcy ani od skarżącej, ani od zakładu pracy, w którym była zatrudniona. Warunki do naliczenia i wypłaty prowizji zostały spełnione, bowiem składki i deklaracje rozliczeniowe były przekazywane terminowo na rzecz P. , stąd też skarżąca osiągnęła przychód w czerwcu i grudniu 2004 r. Biorąc pod uwagę powyższe, organ I instancji uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r. i odmówił przyznania świadczenia przedemerytalnego z powodu nie spełnienia warunków ustawowych. Organ uznał, że skarżąca wykonywała pracę zarobkową na podstawie umowy zlecenia w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 stycznia 2005 r., (a więc i w dniu rejestracji w urzędzie pracy) na rzecz P. S.A. W związku z tym nie spełniała ona warunków do uzyskania statusu bezrobotnego, a tym samym nie mogła otrzymać świadczenia przedemerytalnego. Skarżąca wniosła odwołanie do Wojewody L. zarzucając, że organ zatrudnienia przy wyjaśnieniu sprawy nie zebrał pełnego materiału dowodowego, a także nie wskazał podstawy prawnej do orzeczenia o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego. Skarżąca wskazała, że umowa zlecenia z dnia 1 stycznia 2004 r. na którą powołuje się organ zatrudnienia, zgodnie z § 7 ust. 2 tej umowy uległa automatycznemu rozwiązaniu z dniem wygaśnięcia stosunku pracy łączącego ją z pracodawcą (Przedsiębiorstwem "M." w R.) tzn. z dniem 30 kwietnia 2004 r. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji i wskazał, że zgodnie z art. 150 d ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do świadczeń przedemerytalnych przyznanych na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu, również z urzędu, jeżeli po dniu przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaty tych świadczeń zostaną ujawnione okoliczności określone w art. 145 § 1 oraz art. 156 § 1 kpa powodujące wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji. W świetle art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, świadczenie przedemerytalne przysługiwało osobie spełniającej określone w tej ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Bezrobotnym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jak również ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mogła być uznana osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia oraz spełniająca również inne warunki określone w tym przepisie. Pod pojęciem "innej pracy zarobkowej" należy rozumieć wykonywanie pracy m. in. na podstawie umowy, umowy zlecenia (art. 2 ust. 1 pkt 16 ww. ustawy). W ocenie organu odwoławczego, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżąca wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia na rzecz P. S.A. w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 stycznia 2005 r. (usługi marketingowe związane z ubezpieczeniem pracowników) i z tego tytułu osiągnęła przychód w czerwcu i grudniu 2004 r. Wykonując pracę zarobkową skarżąca nie spełniała warunków do uzyskania statusu bezrobotnego, a tym samym nie przysługiwało jej świadczenie przedemerytalne. Twierdzenie skarżącej o rozwiązaniu umowy zlecenia w ocenie organu odwoławczego nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, szczególnie w świetle informacji nadesłanej z P. S.A. w dniu 21 listopada 2007 r., oraz w piśmie z dnia 4 stycznia 2008 r. Umowa zlecenia nie wygasła automatycznie z dniem 30 kwietnia 2004 r. zgodnie z § 7 ust. 2 zawartym w umowie zlecenia, ponieważ PZU nie otrzymał informacji o ustaniu stosunku pracy z tą datą. Na decyzję tę strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której zarzuciła, że organy przy wyjaśnieniu sprawy nie zebrały materiału dowodowego oraz nie wskazały materialnej podstawy prawnej orzeczenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, a zatem decyzja podlega uchyleniu. Trafnie podnosi skarżąca niewyjaśnienie stanu faktycznego. Ocena dowodów zebranych w toku postępowania jest zbyt pobieżna i budzi wątpliwości. Organy obu instancji założyły, że nie doszło do rozwiązania umowy zlecenia z dnia 1 stycznia 2004 r. zawartej pomiędzy P. SA a skarżącą, gdyż skarżąca nie powiadomiła P. o ustaniu stosunku zatrudnienia. Organy w interpretacji swej wykraczają poza zapis umowy zawarty w § 7 ust. 2 zgodnie z którym umowa zlecenia z dnia 1 stycznia 2004 r. ulega rozwiązaniu automatycznie z dniem wygaśnięcia stosunku pracy łączącego Zleceniobiorcę z Pracodawcą (a więc zgodnie z definicjami w nagłówku umowy – skarżącą z Przedsiębiorstwem M.). Organy nie podają jednak podstaw prawnych ani żadnej wykładni prowadzącej do przyjętych przez nie wniosków, powołując się jedynie na taką interpretację drugiej strony umowy, a wiec P. W umowie zlecenia przewidziano jej ustanie z chwilą zaistnienia innego, zewnętrznego zdarzenia (co można uznać za zastrzeżenie warunku rozwiązującego, zgodnie z treścią art. 89 kodeksu cywilnego), bez konieczności składania żadnych oświadczeń w tym zakresie. Organ nie wyjaśnił, dlaczego uznaje, że istotna dla samego bytu prawnego umowy jest kwestia informowania drugiej strony o zaistnieniu określonego zdarzenia. Organ odwoławczy przyjął zatem bezkrytycznie interpretację tego zapisu dokonywaną w wyjaśnieniach składanych przez Zleceniodawcę, która nie ma żadnych podstaw prawnych, ani nie pochodzi od organu mającego kompetencję do wiążącej oceny prawnej. Nic wspólnego z deklarowanym przez organ starannym i wnikliwym rozpoznaniem materiału nie ma też podobnie bezrefleksyjne przyjęcie wyjaśnień P. SA z dnia 4 stycznia 2008 r. (k. 45), wskazujące, że do rozwiązania umowy doszło w dniu 31 stycznia 2005 r., gdyż wówczas umowa została wyrejestrowana w systemie płacowym P. Organy nie ustaliły więc należycie, czy w dacie przyznania skarżącej świadczeń przedemerytalnych, rzeczywiście łączył ją z P. jakiś stosunek prawny, przyjmując to za pewnik. Kolejną sprawą jest ustalenie, czy skarżąca po dniu rejestracji rzeczywiście świadczyła usługi na rzecz P., czy też wynagrodzenie w cyklach rozliczeniowych w czerwcu i grudniu 2004 r. otrzymała za wcześniejszą działalność, z okresu gdy była jeszcze zatrudniona. Organy muszą więc wyjaśnić, czy wypłacone wówczas zatrudnienia wynagrodzenie dotyczyło świadczenia wykonanego przez skarżącą już po ustaniu zatrudnienia, mając na uwadze zasady wypłacania łączonych świadczeń, określone w § 5 ust. 2 i 3 umowy zlecenia. Rozpatrując sprawę ponownie organy ustalą więc, czy skarżąca wykonywała jakiekolwiek czynności na rzecz P. SA po ustaniu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie M.. Organy wyjaśnią przede wszystkim, czy P. SA, wypłacając świadczenie skarżącej, opierał się tylko na ustaleniu terminowego wpłacania składek przez Przedsiębiorstwo M., czy też płacił za realizację świadczeń przez skarżącą, a jeśli tak, to na jakiej podstawie ustalał jej aktywność i na czym ona polegała. Organ weźmie pod uwagę wyjaśnienia P. z dnia 21 listopada 2007 r., gdzie wskazano, że po 30 kwietnia 2004 r. wypłacano skarżącej prowizję, ponieważ "warunki do naliczania i wypłaty prowizji zostały spełnione tzn. składki i deklaracje rozliczeniowe były przekazywane terminowo na rzecz PZU przez zakład pracy, w którym Pani D. była zatrudniona, stąd też przychód czerwcu i grudniu 2004 r.". Dopiero ustalenie tych wszystkich okoliczności pozwoli na stwierdzenie, czy skarżąca w dacie przyznania jej świadczenia przedemerytalnego rzeczywiście nie spełniała warunku bycia niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej (art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 37k ust. 1 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). Skoro zaś analiza materiału przygotowanego w postępowaniu administracyjnym nie daje odpowiedzi na te pytania, oznacza to, że jest ono przeprowadzone wadliwie. Narusza ono zasady prowadzenia postępowania dowodowego i oceny faktów, określonych przez ustawodawcę m. in. w art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 ust.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak na wstępie.