III SA/Lu 132/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi G. B. na postanowienie Wojewody L. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] wydanym z upoważnienia Wojewody L. po rozpatrzeniu wniosku G. B. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta L. z dnia 27 lipca 2010 r. w przedmiocie utraty prawa do zasiłku od dnia 26 lipca 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że na mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2009 r. nadano skarżącej status osoby bezrobotnej i orzeczono o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu niespełniania warunków określonych w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 z późn. zm.). Następnie decyzją z dnia 2 lutego 2010 r. przyznano skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych poczynając od dnia 26 stycznia 2010 r. Zasiłek dla bezrobotnych pobierany był przez nią do dnia 25 lipca 2010 r., to jest przez okres 6 miesięcy. Na skutek upływu maksymalnego okresu jego pobierania, na podstawie art. 73 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, decyzją z dnia 27 lipca 2010 r., organ I instancji orzekł o utracie przez G. B. prawa do zasiłku od dnia 26 lipca 2010 r. Powyższą decyzję doręczono skarżącej w dniu 27 lipca 2010 r. Skarżąca G. B. odwołanie złożyła w dniu 6 grudnia 2010 r., precyzując w piśmie z dnia 15 grudnia 2010 r., że należy je traktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 27 lipca 2010 r. w sprawie utraty prawa do zasiłku. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że wśród podstawowych wymogów każdej czynności procesowej mieści się konieczność jej dokonania w określonym terminie. Wobec prawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji w dniu 27 lipca 2010 r., bieg terminu do złożenia odwołania upłynął z dniem 10 sierpnia 2010 r. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy, jako przesłanki zasadności prośby o przywrócenie terminu, a podniesione okoliczności, to jest jej nieświadomość, że należy jej się zasiłek na uzupełnienie do okresu 12 miesięcy, nie można zdaniem organu orzekającego zaliczyć do przeszkody, której skarżąca nie mogła przezwyciężyć. W skardze skierowanej do sądu G. B. podniosła, że spełnia warunki do rocznego pobierania zasiłku dla bezrobotnych, gdyż w dniu 1 kwietnia 2010 r. ukończyła 50 lat, natomiast w dniu 27 lipca 2010 r. została wprowadzona w błąd przez Urząd Pracy odnośnie tej okoliczności. Powołując się na zły stan zdrowia stwierdziła, że nie mogła w terminie wystąpić o przywrócenie terminu, a organ administracyjny nie wyjaśnił jej co powinna zrobić, aby termin do wniesienia odwołania został przywrócony. Do skargi dołączyła kserokopię swojego dowodu osobistego, zaświadczenie lekarskie z dnia 18 lutego 2011 r. o leczeniu od 2008 r. z powodu dyskopatii w Poradni Rehabilitacyjnej na pobytach dziennych. Wojewoda L. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z dnia 31 marca 2011 r. skarżąca podtrzymała swoją skargę i podkreśliła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. W odpowiedzi na to pismo organ zwrócił uwagę, że skarżąca w złożonym wniosku o przywrócenie terminu nie powoływała się na okoliczność swojej choroby, a przywołała ją dopiero w skardze wniesionej do sądu. Załączone do skargi dokumenty dotyczące stanu jej zdrowia nie mają jednak wpływu na brak możliwości dopełnienia w terminie czynności procesowej, jaką było złożenia odwołania (za pośrednictwem poczty, osobiście lub za pośrednictwem osoby trzeciej). Skarżąca we wcześniejszych okresach mimo choroby dokonała rejestracji w Urzędzie Pracy i pobierała zasiłek. Po utracie prawa do zasiłku – w okresie od dnia 18 października 2010 r. do dnia 30 listopada 2010 r. – odbywała szkolenie "Obsługa kadrowo-księgowa w małej firmie", na które została skierowana przez Miejski Urząd Pracy w L., pobierając w tym okresie stypendium. Choroba na którą powołuje się skarżąca, nie stanowiła zatem przeszkody w ukończeniu szkolenia. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 12 maja 2011 r. skarżąca ponownie podniosła okoliczność złego stanu zdrowia. W jej ocenie organy sugerują, że świadomie i dobrowolnie, a więc z premedytacją lub też przez niedbalstwo nie złożyła odwołania w terminie. Jednocześnie podniosła, że w dniu w którym otrzymała decyzję negatywną, słownie wyraziła swoje stanowisko wobec urzędniczki z Urzędu Pracy, że jest z tej decyzji niezadowolona, czym wypełniła dyspozycję przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którymi odwołanie ustne nie musi być uzasadnione prawnie, a strona musi wykazać, że jest z tej decyzji niezadowolona, co zdaniem skarżące zostało spełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z przepisem art. 129 § 1 i 2 k.p.a. – odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Dlatego warunkiem skuteczności czynności procesowej jaką jest odwołanie, jest zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia. Uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, następstwem czego jest ostateczność decyzji. W niniejszej sprawie zestawienie daty doręczenia skarżącej G. B. decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta miasta L. z dnia 27 lipca 2010 r. w przedmiocie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych (w dniu 27 lipca 2010 r. – k. 56 akt administracyjnych), z datą wniesienia odwołania od tej decyzji (6 grudnia 2010 r.), wskazuje na znaczne uchybienie przez skarżącą ustawowego terminu do wniesienia odwołania określonego w art. 129 § 2 k.p.a. i kwestia ta pozostaje poza sporem. Zgodnie z pouczeniem zawartym w tej decyzji, stronie przysługiwało prawo wniesienia odwołania do Wojewody L. za pośrednictwem Dyrektora Miejskiego Urzędu Pracy w L. – w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się więc dla skarżącej w dniu 28 lipca 2010 r., a upłynął w dniu 10 sierpnia 2010 r. Ustawodawca przewidział możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ale jest to uwarunkowane wnioskiem zainteresowanego, który jest jednocześnie zobowiązany uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 k.p.a.). Przepis ten, co wyraźnie wynika z jego treści, uzależnia przywrócenie terminu od uprawdopodobnienia braku winy w jego uchybieniu. Pojęcie winy – w szerokim rozumieniu – obejmuje wszelkie stopnie przewinienia, w węższym – oznacza winę nieumyślną, polegającą na zaniedbaniu określonych norm staranności. Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga zatem wykazania, że pomimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności w ustawowym terminie, a podstawą przywrócenia terminu może być tylko przyczyna niezależna od strony. Obowiązek uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na stronie zainteresowanej i nie może być przerzucany na organ administracji publicznej, który dokonuje jedynie oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy, i bierze pod uwagę wszystkie podniesione fakty, oceniając winę według obiektywnych mierników staranności. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od kwestionowanej decyzji. Skarżąca upatruje braku swej winy w okoliczności wprowadzenia w błąd przez urzędników, czyli w istocie powołuje się na nieznajomość prawa. Tymczasem, ani nieznajomość prawa, ani oczekiwanie na poradę radcy prawnego, nie są okolicznościami usprawiedliwiającymi uchybienie terminu do wniesienia odwołania (por. wyroki NSA: z dnia 29 sierpnia 1997 r., sygn. III SA/101/96; z dnia 10 grudnia 1999 r., sygn. V SA 946/99; z dnia 26 listopada 1997 r. sygn. I SA/Lu 1219/96). Z tego względu wskazywana przez skarżącą okoliczność, nie może być obiektywnie uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu do wniesienia odwołania, skutkującą przywrócenie terminu. Również zły stan zdrowia, na który powołuje się aktualnie G. B. w skardze na etapie postępowania sądowego nie może zostać wzięty pod uwagę, bowiem sąd administracyjny ocenia jedynie legalność, czyli zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, a nie dokonuje samodzielnej oceny merytorycznej zasadności wniosku skarżącej, co oznacza, że podnoszona choroba skarżącej mogła być przedmiotem oceny przez organ odwoławczy, jednak nie została w ogóle podniesiona przez skarżącą w jej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na etapie postępowania przed organem. Jak trafnie zauważa organ odwoławczy, choroba nie wyklucza sama przez się możliwości sporządzenia i nadania odwołania na poczcie, osobiście lub też przez osoby trzecie, a zatem wniesienia odwołania w terminie. Skarżąca, mimo ciążącego na niej z mocy art. 58 § 1 k.p.a. obowiązku uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, obowiązku tego nie wypełniła. Nie wykazała też, by prośbę o przywrócenie terminu wniosła w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, a przywrócenie terminu jest możliwe, gdy zostaną łącznie spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. O ile choćby jedna z nich spełniona nie zostanie, przywrócenie terminu nie jest możliwe. W tej sytuacji organ odwoławczy zasadnie uznał, że zachodzi brak podstaw do przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w wyroku.