III SA/Lu 1339/15

PostanowienieWSA w Lublinie2015-12-29

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i rodzinną oraz przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ jej sytuacja materialna i rodzinna, mimo posiadania stałego dochodu, nie pozwala na poniesienie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych umorzono, ponieważ skarżąca korzysta z takiego zwolnienia z mocy ustawy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku chorobowego. Skarżąca wykazała trudną sytuację materialną i rodzinną, posiadając niski dochód i podstawowy majątek. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, analizując sytuację materialną strony.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano A. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku chorobowego postanawia : I. Przyznać A. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 18 listopada 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie adwokata. Wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, skarżąca w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz zakreślając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu oraz akt sprawy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz dwojgiem małoletnich dzieci. W skład majątku skarżącej i jej rodziny wchodzi dom o pow. [...] m2, grunt rolny o pow. [...] ha fiz. (w tym [...] ha grunty orne, a [...] ha stanowi ugór), las o pow. [...] ha oraz podstawowy sprzęt rolniczy. Na dochód skarżącej i jej rodziny w łącznej kwocie [...] zł netto miesięcznie składa się wynagrodzenie skarżącej z tytułu umowy zlecenia w wysokości [...] zł, wynagrodzenie za pracę męża w kwocie [...] zł oraz świadczenia rodzinne – [...] zł. Mąż skarżącej jest zatrudniony na [...] etatu (zaświadczenie zakładu pracy, k-26 akt sąd.). Skarżąca wykazała ponadto, że nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych, ani żadnych innych zasobów finansowych. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Mając na względzie wykazaną w urzędowym formularzu oraz wynikającą z akt sprawy sytuację materialną i rodzinną skarżącej stwierdzić należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca i jej rodzina uzyskują wprawdzie stały dochód (z tytułu umowy zlecenia skarżącej i wynagrodzenia za pracę jej męża), jednakże jest on niewysoki ([...] zł w przeliczeniu na osobę) i przeznaczany na wydatki związane z niezbędnymi potrzebami rodziny. Ze względu na niski dochód rodzina korzystała ze wsparcia finansowego ośrodka pomocy społecznej (k-11 i 27 akt sąd.). Oceniając możliwości płatnicze strony referendarz sądowy miał również na uwadze sytuację zdrowotną rodziny (koszty dojazdów na rehabilitację i zakupu leków dla dzieci skarżącej). Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżąca znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi za prowadzenie sprawy, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I postanowienia. Odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Stosownie do art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie skarżąca korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy ustawy uznać należy, że postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne, wobec czego podlega umorzeniu. Z tych względów oraz na podstawie art. 249a p.p.s.a., orzeczono jak w pkt II postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło