III SA/Lu 135/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant referent stażysta Marcin Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kosztów usunięcia, przechowania, oszacowania i sprzedaży pojazdu oddala skargę. Zaskarżoną decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], ustalającą K. M. koszty usunięcia, przechowywania, oszacowania i sprzedaży pojazdu marki WSK 125, numer identyfikacyjny ramy [...] w łącznej wysokości 6.420 zł. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało na następujący stan faktyczny sprawy. W dniu 23 marca 2014 r. w L. na drodze powiatowej K. M. prowadził w stanie nietrzeźwości pojazd mechaniczny marki WSK, koloru czarnego, numer ramy [...] Wyrokiem Sądu Rejonowego w R. P. z dnia 31 sierpnia 2015 r. sygn. akt II K [...] wobec K. M. orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku. Zgodnie z dyspozycją Policji ww. pojazd usunięto z drogi. Postanowieniem Sądu Rejonowego w R. P. z dnia 29 października 2014 r. sygn. akt I Ns [...] orzeczono przepadek przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu R. . W piśmie z dnia 26 sierpnia 2014 r. Komenda Powiatowa Policji w R. P. potwierdziła, że właścicielem tego pojazdu jest K. M., a następnie ten stan rzeczy potwierdziła w piśmie datowanym 20 stycznia 2017 r. Osobą, którą w tej sytuacji, obciąża obowiązek zapłaty kosztów usunięcia, przechowywania, oszacowania i sprzedaży pojazdu jest K. M.. To on w dniu 23 marca 2014 r., czyli w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi był osobą władającą i dysponującą pojazdem. W tym dniu i w tym miejscu skarżący był dysponentem tego pojazdu, co potwierdza między innymi prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w R. P. z dnia 31 sierpnia 2015r. sygn. akt II K [...]. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że w dniu 23 marca 2014 r. K. M. był co najmniej dysponentem pojazdu marki WSK o numerze ramy [...] oraz że w tej dacie nikt inny nie był właścicielem tego pojazdu. Stwierdzenie, że to skarżący w chwili usunięcia pojazdu był władającym i nie zakwestionowane przez skarżącego miarodajnym przeciwdowodem - jest wystarczającym do przypisania stronie obowiązku poniesienia kosztów, o jakich mowa w art. 130a ust. 1, ust. 10h i ust. 10i Prawa o ruchu drogowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zarzucił naruszenie przepisów: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy w zakresie ustalenia właściciela bądź osoby władającej przedmiotowym pojazdem na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, w szczególności poprzez zaniechanie zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego w tym przeprowadzenia dowodu z urzędu z zeznań świadka J. M. na okoliczność prawa własności przedmiotowego pojazdu; 2) art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż udowodniona została okoliczność władania przez K. M. przedmiotowym pojazdem marki WSK 125 na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, podczas gdy nie można tego stwierdzić na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a także poprzez nieprawidłowe oparcie rozstrzygnięcia na skazującym K. M. wyroku karnym Sądu Rejonowego w R. P. z dnia 23 marca 2014 r., sygn. akt II K [...], wiążącym jedynie w zakresie prowadzenia tego pojazdu w stanie nietrzeźwości; 3) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania do władzy publicznej i nierozpoznanie w postępowaniu odwoławczym od decyzji, jak i w całym postępowaniu prowadzonym w sprawie wszystkich zarzutów oraz uwag skarżącego, w sytuacji gdy organ II instancji w sprawie jest zobowiązany do zbadania i rozważenia całego materiału dowodowego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, a także dokonania wnikliwej analizy i oceny tego materiału. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. oraz o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przez skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1260; dalej "p.r.d.") oraz przepisy prawa miejscowego - uchwały Rady Powiatu w R. P. Nr [...] z dnia 17 października 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdów z dróg na obszarze Powiatu [...] i ich parkowania na parkingu strzeżonym. Zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 p.r.d., pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m.in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Stosownie do art. 130a ust. 6 p.r.d., rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. Ustawodawca określił enumeratywnie wypadki, w których dopuszczalne jest usunięcie pojazdu. W przypadkach wymienionych w art. 130a ust. 1 pkt 1 - 6 p.r.d. usunięcie pojazdu z drogi jest obligatoryjne. Usunięcie pojazdu jest fakultatywne w sytuacjach wymienionych w art. 130 a ust. 2 pkt 1 i 2 p.r.d. W pierwszym wypadku, właściwy organ jest zobowiązany zawsze usunąć pojazd w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniającej usunięcie, a w drugim - jest to pozostawione jego uznaniu. Zawsze, gdy zostanie stwierdzone, że pojazd został zaparkowany w miejscu, gdzie to jest zabronione i utrudnia ruch drogowy lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu, zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela, a policjant czy strażnik miejski ma ustawowy obowiązek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i nie zależy to od jego uznania. Fakultatywność działania jest tu całkowicie wykluczona. Stosownie do art. 130a ust. 10 p.r.d., w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi w związku z utrudnianiem ruchu lub w inny sposób zagrażającym bezpieczeństwu, starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, a powiadomienie powinno zawierać pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. W sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 130a ust. 10e p.r.d.). Do wykonania orzeczenia o przepadku pojazdu obowiązany jest starosta, a wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W świetle ww. ustawy (jej art. 105 § 1), pojazd taki może być zbyty w drodze sprzedaży, w tym licytacji publicznej, w drodze przetargu ofert, z wolnej ręki lub po cenie oszacowania podmiotom prowadzącym działalność handlową. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, chyba że w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, wówczas osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia w/w kosztów. Decyzję o zapłacie kosztów wydaje starosta, a termin płatności ustalonych kosztów wynosi 30 dni liczonych od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Z akt sprawy wynikało, że pojazd został usunięty z drogi w dniu 23 marca 2014 r. i odholowany na parking na podstawie dyspozycji wydanej przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w R. P.. Funkcjonariusz odnotował wówczas, że pojazd odebrał od K. M. zam. [...] 32. Zaskarżoną decyzją ustalono koszty usunięcia, przechowywania, oszacowania i sprzedaży pojazdu w łącznej wysokości 6.420 zł. Kosztami tymi, których wysokości i sposobu naliczenia nie zakwestionowano w skardze, obciążono K. M.. Skarżący podważa zasadność nałożenia na niego obowiązku uiszczenia (zapłacenia) tych kosztów. Niezasadne są zarzuty i wnioski skargi, że skarżący nie powinien ponosić takich kosztów. Należy podnieść, że postanowieniem Sądu Rejonowego w R. P. I Wydział Cywilny z dnia 29 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt I NS [...] orzeczono przepadek spornego pojazdu na rzecz Powiatu [...]. We wspomnianym postanowieniu przyjęto również, że pojazd marki WSK 125 o numerze ramy [...], nr [...] stanowił własność K. M.. Podkreślenia wymaga, że wyrok Sądu Rejonowego w R. P. II Wydział Karny z dnia 31 sierpnia 2015 r., sygn. akt II K [...] uznający K. M. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu – prowadzenia w stanie nietrzeźwości w dniu 23 marca 2014 r. w miejscowości L. na drodze publicznej pojazdu mechanicznego marki WSK, koloru czarnego, numer ramy [...] - potwierdza, że wspomnianym pojazdem władał (i dysponował nim) właśnie skarżący. Wspomniany wyżej wyrok Sądu Rejonowego w R. P. II Wydział Karny, jak również postanowienie Sądu Rejonowego w R. P. I Wydział Cywilny wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Ustosunkowując się do twierdzenia skarżącego, iż w dacie usunięcia pojazdu nie był jego właścicielem i pojazdem tym się przemieszczał, zauważyć należy, że strona nie ujawnia, kto w istocie był właścicielem motocykla. W ocenie Sądu, za prawidłowe należy uznać poczynione przez Kolegium ustalenia faktyczne, że to K. M. był osobą, która co najmniej władającą tym pojazdem na podstawie innego niż własność tytułu prawnego w dniu wydania dyspozycji o usunięciu pojazdu z drogi, czyli w dniu 23 marca 2014 r. Dowodem w sprawie jest wyjaśnienie funkcjonariusza Policji, oparte na oświadczeniu J. M., brata skarżącego, utrwalone w piśmie Komendy Powiatowej Policji w R. P. z dnia 26 sierpnia 2014 r. Brat skarżącego oświadczył funkcjonariuszowi Policji wykonującemu czynności w dniu 23 marca 2014 r. do zaistniałego zdarzenia drogowego, że K. M. kupił pojazd bez sporządzania umowy, nie zarejestrował go i nie wykupił polisy OC. W tej sytuacji Kolegium zasadnie uznało, że obciążenie skarżącego kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu było prawidłowe i odpowiadało obowiązującemu prawu. Odpowiedzialności skarżącego nie sposób wyłączyć ani na podstawie art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym, ani na mocy art. 130a ust. 10i tejże ustawy. Ten ostatni przepis przewiduje, że jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Niezasadne są zarzuty, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazanych w skardze. Przeprowadzone przez Kolegium postępowanie, wbrew twierdzeniom skargi, było wnikliwe, wykazujące wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Wydana przez organ decyzja, jasno uzasadniona, zawierała wszystkie wymagane prawem elementy, składające się na uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez Kolegium rozstrzygnięcia. Skoro wyjaśniono wszystkie okoliczności sprawy, organ nie miał obowiązku uzupełnienia materiału dowodowego o zeznania J. M., brata skarżącego. Z ustaleń organów wynika, że właścicielem motocykla WSK 125 o numerze rejestracyjnym [...] był E. T.. Pojazd zarejestrowany przez niego w dniu 26 maja 1980 r. miał numer ramy [...] (identyczny numer ramy miał motocykl usunięty z drogi w [...]. Pojazd wyrejestrowano w dniu 7 lutego 1989 r. E. T. już nie żyje. Powyższe ustalenia pozwalały na przyjęcie, że motocykl WSK 125, którym w dniu 23 marca 2014 r. poruszał się K. M. jest tym samym pojazdem, który należał do E. T.. Okoliczność, że pojazd ten został na stałe wycofany z ruchu (w dniu 7 lutego 1989 r.) nie oznacza fizycznej likwidacji pojazdu, który co najmniej od 2006 r. był w posiadaniu (władaniu) K. M.. Jego zachowanie wskazywało, że korzystał on z pojazdu w sposób odpowiadający wykonywaniu uprawnień właścicielskich Mając powyższe rozważania na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – obowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.