III SA/Lu 136/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Anna Gilowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi J. M., A. M. i B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia [...] wydanej przez Prezydenta Miasta i odmowy zarejestrowania samochodu jako pojazdu ciężarowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] nr [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. M., A. M. i B. M. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania B. M. i J. M. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Referatu Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta z dnia [...], nr [...] uchylającej własną decyzję z dnia [...] o zarejestrowaniu samochodu ciężarowego marki "Volkswagen" Passat z 2000 r., nr dowodu rejestracyjnego [...] za numerem rejestracyjnym [...], nr silnika [...], nr nadwozia [...] na J. M., A. M. i B. M. i odmawiającą zarejestrowania przedmiotowego samochodu jako pojazdu ciężarowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy na wstępie zaznaczył, iż zaskarżona przez B. M. i J. M. decyzja z dnia [...] zapadła w wyniku uchylenia przez Kolegium decyzji tegoż organu z dnia [...]., nr [...], sprostowanej postanowieniem z dnia [...] nr [...] Kolegium bowiem decyzją z dnia [...]., nr [...] wytknęło wyżej wymienionej decyzji organu właściwego w sprawach rejestracji pojazdów wadliwą podstawę prawną, przekazując mu jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia. Obecnie, rozpatrując złożone odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną w wyniku sprzeciwu Prokuratora Rejonowego, SKO stwierdziło nieważność decyzji ostatecznej wydanej z upoważnienia Starosty przez podinspektora Wydziału Komunikacji, Transportu i Dróg Publicznych Starostwa Powiatowego z dnia [...] (bez numeru) w przedmiocie przerejestrowania samochodu osobowego marki Volkswagen Passat z 2000 r. nr rejestracyjny [...], nr silnika [...], nr nadwozia [...] na samochód ciężarowy – na wniosek E. B – P. J. M., B. M. i A. M. po nabyciu tego samochodu od E. B. – P. jako pojazdu ciężarowego, również zarejestrowali go w Urzędzie Miejskim w dniu [...] (decyzja bez numeru) jako samochód ciężarowy. Wobec wydania przez Kolegium decyzji z dnia [...] stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej o rejestracji samochodu ciężarowego na E. B.– P., Prezydent Miasta wznowił postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu na B., J. i A. M. - na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, stosownie do dyspozycji art. 149 § 1 pkt 2 kpa, organ właściwy w sprawach rejestracji pojazdów decyzją z dnia [...] nr [...] w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 kpa uchylił własną decyzję o zarejestrowaniu przedmiotowego samochodu ciężarowego na państwa M. z dnia [...] i odmówił zarejestrowania tego samochodu jako pojazdu ciężarowego. Zdaniem organu odwoławczego, w zaistniałym stanie prawnym sprawy, organ I instancji nie mógł wydać innej decyzji. Jak wynika z treści art. 145 § 1 – w sprawie zakończonej decyzja ostateczną wznawia się postępowanie o ile zaistnieje jedna z wymienionych w tym artykule przesłanek. Zwrot "wznawia się" nie pozostawia wątpliwości, co do powinności organu o ile zaistnieje przesłanka, organ musi wznowić postępowanie. W konkretnej sprawie przesłanką wznowienia była decyzja SKO z dnia [...] stwierdzająca nieważność decyzji Starosty z dnia [...] Organ odwoławczy stwierdził, że do czasu obowiązywania w obrocie prawnym decyzji SKO z dnia [...] stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej Starosty o rejestracji samochodu ciężarowego na rzecz E. B. – P. nie ma przesłanek do zmiany decyzji organu I instancji uchylającej rejestrację tego samochodu i odmawiającej zarejestrowania go jako pojazdu ciężarowego na nazwisko B. M., J. M. i A. M.. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli B. M., A.M. i J. M. i, wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej i drugiej instancji. W skardze podniesiono, iż przedmiotowa decyzja jest niezgodna z prawem i rażąco narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mający istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności narusza zasady postępowania poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu, nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów, rażące naruszenie art. 146 kpa oraz niezgodne z prawem rozstrzygnięciem merytoryczne sprawy. W skardze między innymi stwierdzono, że z treści uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji nie wynika, aby organ odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Zdaniem skarżących w sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 151 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 kpa i z art. 146 § 2 kpa – ponieważ w wyniku uchylenia decyzji zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Skarżący ponadto opisali przebieg postępowania administracyjnego począwszy od nabycia przedmiotowego pojazdu w dniu [...] i jego rejestracji w dniu [...], aż do dnia sporządzenia skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na zarzuty skargi organ stwierdza, że przy rozpatrywaniu sprawy Kolegium kierowało się zawsze przepisami prawa, wnikliwie rozpatrując motywy środków zaskarżenia i dowody w sprawie. Zdaniem SKO strona podnosząc zarzut naruszenia przepisu art. 146 kpa, dokonała błędnej interpretacji tego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględnia skargę i stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Jako, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) skarga podlegała uwzględnieniu, z przyczyn wziętych pod uwagę przez sąd z urzędu. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] B. M., J. M. i A. M. złożyli w Urzędzie Miejskim wniosek o rejestrację pojazdu: samochodu ciężarowego marki Volkswagen Passat o numerze silnika [...], numerze rejestracyjnym [...] i numerze karty pojazdu [...]. Do wniosku dołączyli dowód rejestracyjny [...], fakturę zakupu samochodu oraz kartę pojazdu o wyżej wymienionym numerze. Decyzją z dnia [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Komunikacji zarejestrowano wyżej wymieniony samochód zgodnie ze złożonym wnioskiem. Z treścią powyższej decyzji strona zapoznała się z dniu [...] o czym świadczy podpis wnioskującego o rejestrację pojazdu – J. M. złożony na decyzji. Następnie w dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] stwierdziło nieważność decyzji ostatecznej wydanejz upoważnienia Starosty przez podinspektora Wydziału Komunikacji, Transportu i Dróg Publicznych Starostwa Powiatowego z dnia [...] (bez numeru) w przedmiocie rejestracji pojazdu marki Volkswagen Passat nr silnika [...], nr nadwozia [...] i wydania dowodu rejestracyjnego seria [...], tablic rejestracyjnych nr [...] i karty pojazdu seria/ nr [...], które, jak wcześniej była o tym mowa, były podstawą rejestracji w dniu [...] przedmiotowego samochodu przez skarżących. W związku ze stwierdzeniem nieważności wyżej wymienionej decyzji, postanowieniem z dnia [...]., nr [...] wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta z urzędu wznowiono postępowanie w sprawie zarejestrowania w dniu [...] samochodu ciężarowego marki Volkswagen Passat nr rej. [...] na J. M., B. M. i A. M. Podstawą wszczęcia postępowania wznowieniowego w niniejszej sprawie był przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa, stanowiący, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. Po przeprowadzeniu postępowania, w dniu [...] decyzją nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta na podstawie art. 104 i art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 8 kpa oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. "Prawo o ruchu drogowym" (Dz.U. Nr 98, poz. 602 z 1997 r. ze zm.) uchylono decyzję o zarejestrowaniu w dniu [...] samochodu ciężarowego marki Volkswagen Passat nr rej. [...] na J. M., B. M. i A. M. oraz odmówiono zarejestrowania wyżej wymienionego samochodu jako pojazdu ciężarowego. Decyzję tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną obecnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją nr [...] z dnia. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, iż postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem szczególnym, unormowanym w przepisach art. 145 – art. 153 kodeksu postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania otwiera możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Kodeks postępowania administracyjnego uzależnia tę możliwość prawną od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych (rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną i wystąpienie jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 podstaw prawnych wznowienia) oraz braku w sprawie dwóch przesłanek negatywnych (upływ terminu przedawnienia z art. 146 § 1, i przesłanka niezmienności treści rozstrzygnięcia sprawy w trybie postępowania wznowieniowego w stosunku do treści wcześniejszego rozstrzygnięcia – art. 146 § 2). Zgodnie z wyżej powołanym przepisem art. 145 § 1 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3)decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydawaniu decyzji, 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione (art. 145 § 1 kpa). Jednakże uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 – 8, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat (art. 146 § 1 kpa). Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art.146 § 2 kpa). W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji (art. 151 § 2 kpa). Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, ze ustawodawca jako jedną z przesłanek negatywnych, wprowadził termin przedawnienia, który uniemożliwia uchylenie decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniowym, pomimo wystąpienia przesłanek do jej uchylenia. Wprowadzenie tej przesłanki jest związane z zasadą trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 kpa, która wymaga, aby możliwość ich wzruszenia była ograniczona ściśle określonymi prawnymi ramami czasowymi, przy czym niedopuszczalność uchylenia decyzji z powodu upływu terminu oznacza sanację decyzji w obrocie prawnym. Rozpoznając niniejszą sprawę sąd z urzędu zauważył, iż organy wydając zaskarżone decyzje, wydały je pomimo upływu terminu określonego w art. 146 § 1 kpa, czyli po upływie 5 lat od ogłoszenia ostatecznej decyzji z dnia [...] ("dane zamieszczone na stronie 2 wzoru wniosku (nazwane "decyzją") można rozumieć jako utrwalenie w aktach treści oraz istotnych motywów załatwienia sprawy w formie protokołu lub adnotacji, podpisanej przez stronę (art. 14 § 2 kpa), por. uchwała NSA z dnia 15.11.1999 r., OPK 24/99, ONSA 2000/2/54)). Skoro bowiem stronie ogłoszono wyżej wymienioną decyzję w sprawie zarejestrowania pojazdu w dniu [...], natomiast po wznowieniu postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 8 kpa, decyzja uchylająca powyższą decyzję o zarejestrowaniu pojazdu z dnia [...] i odmawiająca zarejestrowania samochodu jako ciężarowego wydana została przez organ pierwszej instancji w dniu [...], to jasno z zestawienia tych dat wynika, iż nastąpiło to z przekroczeniem wcześniej określonego terminu. Jeżeli zatem decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisu art. 146 § 1 kpa, zaś organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z dnia [...] utrzymał ją w mocy, obie decyzje jako wydane z rażącym naruszeniem prawa podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Z tych też względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 134 i art. 200 w zw. z art. 204 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.