III SA/Lu 136/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. H. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie III SA/Lu [...] p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę o wznowienie postępowania; II. przyznać adwokatowi A. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym podatek VAT w kwocie 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Pismem z dnia 12 marca 2011 r. skarżący J. H. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę o wznowienie postępowania w sprawie akt III SA/Lu 564/10, zakończonej postanowieniem z dnia 30 grudnia 2010 r. o odrzuceniu skargi. Postępowanie to toczyło się ze skargi J. H. na uchwałę Rady Powiatu we W. z dnia 28 października 2010 r. nr XXXIII/346/010 w sprawie rozpoznania skargi J. H. na działalność dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy we W., a przyczyną odrzucenia skargi był brak drogi sądowej (art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi Sąd wyjaśnił, że skarga J. H. na działalność dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy we W. wniesiona została w trybie postępowania skargowego, uregulowanego w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego (art. 227 k.p.a.). Działanie administracji publicznej w trybie skargowym opartym o przepisy działu VIII k.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych. J. H. nie wniósł skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi. Po uprawomocnieniu się postanowienia złożył natomiast skargę o wznowienie postępowania, będącą przedmiotem niniejszego postępowania. Ze względu na to, że skarga o wznowienie nie zawierała podstawy wznowienia i jej uzasadnienia, pełnomocnik skarżącego, ustanowiony w ramach prawa pomocy, został wezwany do ich wskazania. Pełnomocnik wyjaśnił, że podstawą prawną żądania wznowienia postępowania jest art. 271 pkt 2 p.p.s.a., gdyż skarżący wskutek naruszenia przepisów prawa był pozbawiony możności działania. W ocenie pełnomocnika pozbawienie skarżącego możności obrony swych praw jest oczywiste, gdyż zaistniałe uchybienia procesowe sądu godzą bezpośrednio w istotę procesu. Do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw doszło, gdyż z powodu naruszenia przez Sąd przepisów: art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 227 k.p.a. i art. 229 pkt 4 k.p.a. i zasad procedury (nierozpoznanie istoty sprawy), skarżący nie mógł brać i nie brał udziału w postępowaniu. Pełnomocnik wyjaśnił także, iż skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania w terminie. Postanowienie z dnia 30 grudnia 2010 r. zostało doręczone skarżącemu 5 stycznia 2011 r. Termin trzymiesięczny upływał więc 5 kwietnia 2011 r., a skarga o wznowienie postępowania wniesiona została dnia 12 marca 2011 r., czyli przed upływem 3 miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga J. H. o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu. Instytucja wznowienia postępowania uregulowana jest w przepisach art. 270 – 285 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej w w skrócie: p.p.s.a. Przepisy te wskazują kilka przypadków, w których można żądać wznowienia postępowania sądowego. Są to tzw. podstawy wznowienia, które muszą być wskazane w skardze o wznowienie postępowania (art. 279). Skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277). Stosownie do przepisu art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga wniesiona jest w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Brak któregokolwiek z tych wymagań powoduje konieczność odrzucenia skargi. Uprawdopodobniając zachowanie terminu do wniesienia skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że postanowienie o odrzuceniu skargi w sprawie III SA/Lu 564/10 zostało skarżącemu doręczone w dniu 5 stycznia 2011 r. Skarga o wznowienie wniesiona została natomiast w dniu 12 marca 2011 r. Termin do wniesienia skargi opartej o wskazaną przez pełnomocnika skarżącego podstawę wznowienia został zatem zachowany. Oparcie skargi na ustawowej podstawie wznowienia w rozumieniu powołanego przepisu oznacza powołanie jednej lub kilku podstaw wznowienia, wymienionych w przepisach art. 271 – 274 p.p.s.a. Precyzując żądanie wznowienia postępowania pełnomocnik skarżącego wskazał podstawę wznowienia postępowania określoną w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Wobec wskazania ustawowych przyczyny wznowienia i zachowania terminu do wniesienia skargi, brak było podstaw do odrzucenia skargi na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zatem z przepisem art. 280 § 1 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania skierowana została na rozprawę. W myśl przepisu art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca skargę, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia, albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Brak ustawowej podstawy wznowienia oznacza, że podstawa ta, mimo jej wskazania w skardze, w rzeczywistości nie istnieje. Badając skargę na posiedzeniu niejawnym sąd ogranicza się do ustalenia, czy podstawa przytoczona w skardze odpowiada którejkolwiek z podstaw wymienionych w przepisach ustawy, nie ustala natomiast, czy podstawa ta istnieje w rzeczywistości. Dopiero na rozprawie może sąd dokonać takiej oceny. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wskazana przez skarżącego podstawa wznowienia w rzeczywistości nie zachodzi. Przepis art. 271 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu w sprawie III SA/Lu 564/10 skarżący miał zarówno zdolność sądową, jak i procesową. W myśl przepisu art. 25 § 1 p.p.s.a. zdolność sądowa przysługuje bowiem każdej osobie fizycznej, natomiast stosownie do przepisu art. 26 § 1 ustawy zdolność procesową mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. Skarżący ma pełną zdolność do czynności prawnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Skarżący sporządził skargę w sprawie III SA/Lu 564/10 osobiście. Nie ustanowił pełnomocnika i nie wnosił - składając skargę - o przyznanie mu prawa pomocy przez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Nie zachodziła więc przesłanka braku należytej reprezentacji strony w sprawie III SA/Lu 564/10. Rozważenia wymaga zatem, czy wskutek naruszenia przepisów prawa skarżący był pozbawiony możności działania w sprawie. Powołując podstawę określoną w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący pozbawiony był możności obrony swoich praw na skutek naruszenia przez Sąd przepisów art. 3 § 1 i 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 227 i art. 229 pkt 4 k.p.a., co spowodowało, że skarżący nie mógł brać i nie brał udziału w postępowaniu. W ocenie Sądu w sprawie III SA/Lu 564/10 nie doszło do naruszenia przepisów prawa i skarżący nie był pozbawiony możności działania. Przez pozbawienie strony możności działania należy bowiem rozumieć pozbawienie strony możliwości obrony jej praw na skutek naruszenia przepisów prawa, przy czym wystąpienie tej przesłanki wznowienia wymaga wykazania związku pomiędzy naruszeniem prawa a pozbawieniem stron możliwości działania. W sprawie III SA/Lu 564/10 takie okoliczności nie zaistniały. Przede wszystkim stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie naruszył przepisów postępowania w sprawie III SA/Lu 564/10. Skarga rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do przepisu art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Wydając w sprawie III SA/Lu 564/10 postanowienie o odrzuceniu skargi na posiedzeniu niejawnym Sąd nie naruszył zatem przepisów postępowania. Dodać należy, że o terminie posiedzenia niejawnego nie zawiadamia się stron. Wymóg ten dotyczy bowiem tylko posiedzeń jawnych, w szczególności rozprawy (por. art. 91 § 2 p.p.s.a.). Skarżący miał prawo osobiście sporządzić skargę i występować w sprawie III SA/Lu 564/10 samodzielnie. Brak w tej sytuacji podstaw do uznania, że skarżący był pozbawiony możliwości działania na skutek naruszenia przepisów przez Sąd. Wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi, a więc rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie jest naruszeniem przepisów w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Podstawą wznowienia nie może być także zarzut naruszenia przepisów art. 3 § 1 i 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 227 i art. 229 pkt 4 k.p.a. Zarzuty dotyczące treści rozstrzygnięcia mogły być bowiem podnoszone w przysługującym skarżącemu środku zaskarżenia – skardze kasacyjnej. W postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania mogą być powoływane tylko te okoliczności, które stanowią podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej, nie skorzystał zatem z możliwości dokonania kontroli instancyjnej postanowienia o odrzuceniu skargi, które obecnie kwestionuje. Należy również zauważyć, że dopiero po doręczeniu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu. Zarządzeniem referendarza z dnia 2 marca 2011 r. wniosek ten pozostawiony został bez rozpoznania, a skarżący nie złożył sprzeciwu, przewidzianego w art. 259 § 1 p.p.s.a. Stwierdzenie, iż nie występuje wskazana przez skarżącego przyczyna wznowienia powoduje konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 281 p.p.s.a. (por. postanowienie SN z dnia 26 marca 1999 r., sygn. akt III AO 5/99 oraz postanowienie SN z dnia 7 lipca 2005 r., sygn. akt IV CO 6/05, Biul. SN 2005/9/14, wydane na tle nieobowiązującego już przepisu art. 411 k.p.c., którego brzmienie było analogiczne do art. 281 p.p.s.a.). Z przytoczonych powodów, wobec nieistnienia podstaw wznowienia, wskazanych w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę J. H. o wznowienie postępowania w sprawie III SA/Lu 564/10 na podstawie art. 281 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348 z późn. zm.).