III SA/Lu 138/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium postanawia: I. Przyznać M. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w całości. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W złożonej skardze skarżący wniósł jednocześnie o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Wniosek ten został potraktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym skarżącego wezwano do wypełnienia urzędowego formularza wniosku na druku PPF, w terminie siedmiu dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący w terminie złożył wypełniony urzędowy formularz wniosku, zaznaczając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu, skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podał, iż zamieszkuje wraz z ojcem, który ponosi koszty utrzymania mieszkania w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Wskazał, iż ojciec cierpi na chorobę [...], w związku z czym wymaga specjalnej diety i leczenia, co pochłania kwotę ok. [...] zł miesięcznie. Skarżący jest zatrudniony na [...] etatu w kancelarii prawniczej z wynagrodzeniem [...] zł brutto, a z uwagi na przygotowywanie rozprawy doktorskiej, nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia. Miesięcznie ponosi następujące koszty: opłaty za aplikację [...] ([...] zł), składkę na rzecz Izby [...] ([...] zł), opłaty za telefon ([...] zł), dojazdy do sądów ([...]-[...] zł), wydatki na wyżywienie i ubranie ([...]-[...] zł). Wyjaśnił, iż zaoszczędzone ze stypendium naukowego pieniądze w kwocie [...] zł (wykazane w rubryce 7.2.1. urzędowego formularza) są przeznaczone na pokrycie kosztów aplikacji [...] (w 2011 r. pozostało mu do zapłaty [...] raty po [...] zł). W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem. Odnośnie posiadanego majątku wykazał, że jest właścicielem mieszkania o pow. [...] m2, a poza wyżej wspomnianą kwotą [...] zł oszczędności, nie posiada innych zasobów finansowych. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie skarżącego za pracę w wysokości – [...] zł brutto, stypendium naukowe w kwocie [...] zł oraz renta ojca skarżącego w kwocie ok. [...] zł brutto. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od skargi. Wykazane przez skarżącego miesięczne wydatki na utrzymanie konieczne (nie licząc opłat za aplikację [...] pokrywanych z oszczędności) kształtują się na poziomie ok. [...] zł – [...] zł, zaś łączny dochód skarżącego uzyskiwany tytułem wynagrodzenia ([...] zł brutto) i stypendium naukowego ([...] zł) wynosi ok. [...] zł netto. Zatem w zależności od miesiąca koszty utrzymania koniecznego pochłaniają prawie w całości (bądź w mniejszej części) uzyskiwany przez skarżącego dochód. Natomiast świadczenie rentowe ojca skarżącego pochłaniają w przeważającej części (ok. [...] zł) koszty związane z leczeniem posiadanego schorzenia i koszty utrzymania mieszkania. Zatem przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuacja materialna i rodzinna skarżącego uprawnia do stwierdzenia, że nie jest on w stanie ponieść kosztu wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mają powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I postanowienia. Stronie poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi zapewnione zostało prawo dostępu do sądu. Należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które by warunkowały wyznaczenie rozprawy i merytoryczne rozpoznanie. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie zwolnienia od ewentualnych innych kosztów sądowych, które w zależności od wyniku sprawy i działań podjętych przez stronę mogą, ale nie muszą wystąpić. Do kosztów tych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł należy: opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/), opłata sądowa od zażalenia i wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podnieść należy, że instytucja przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w stosunku do osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe (brak majątku, brak stałych dochodów) są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego innych kosztów sądowych, stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do skrajnie trudnych, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę przeciętny standard życia mieszkańców regionu. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (jest właścicielem mieszkania o pow. [...] m2, którego koszty utrzymania ponosi w całości ojciec skarżącego), osiąga stały dochód z tytułu pracy na [...] etatu ([...] zł brutto) oraz otrzymuje stypendium naukowe ([...] zł). Skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu, natomiast pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem otrzymującym świadczenie rentowe w wysokości ok. [...] zł brutto. W tej sytuacji poniesienie ewentualnych innych kosztów sądowych, które mogą wystąpić na dalszym etapie postępowania, jednorazowo w kwocie 100 zł, leży w granicach możliwości finansowych strony. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt II postanowienia.