III SA/Lu 138/11
PostanowienieWSA w Lublinie2011-08-02
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po wydaniu wyroku, ale przed uprawomocnieniem się postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, może być potraktowany jako wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z uwagi na zmianę okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po wydaniu wyroku, ale przed uprawomocnieniem się postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, może być potraktowany jako wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 kwietnia 2011 r. w punkcie II, w związku ze zmianą okoliczności sprawy, jeśli strona wykaże pogorszenie swojej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2011 r. przyznał prawo pomocy w zakresie wpisu sądowego, ale odmówił w pozostałym zakresie. Po wydaniu przez WSA wyroku oddalającego skargę, skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na pogorszenie swojej sytuacji finansowej z powodu utraty stypendium naukowego.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie referendarza sądowego z dnia 8 kwietnia 2011 r. w punkcie II, w ten sposób, że przyznano M. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium w zakresie wniosku M. S. o zmianę wskutek zmiany okoliczności sprawy postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 kwietnia 2011 r. w punkcie II odmawiającym przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 8 kwietnia 2011 r. w punkcie II, w ten sposób, że przyznać M. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 kwietnia 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2011 r. referendarz sądowy w punkcie I postanowienia przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi, w punkcie II odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Od powyższego postanowienia nie wniesiono sprzeciwu. Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wniesioną przez stronę skargę. Skarżący wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia w/w wyroku złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący w dniu 26 lipca 2011 r. przedłożył wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Jak wynika z uzasadnienia wniosku z dnia 26 lipca 2011 r. skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w związku z pogorszeniem swojej sytuacji finansowej.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Stosownie do art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące w okolicznościach faktycznych sprawy i obowiązującym prawie. Strona musi jednak wykazać, że w jej sytuacji nastąpiły takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia.
Biorąc powyższe pod uwagę, wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 26 lipca 2011 r., należało potraktować jako wniosek o zmianę, wskutek zmiany okoliczności sprawy, prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 kwietnia 2011 r. w pkt II odmawiającym przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W ocenie referendarza sądowego strona wykazała, iż jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem rozpoznania referendarza w dniu 8 kwietnia 2011 r., a w związku z tym nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych występujących na obecnym etapie postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 26 lipca 2011 r. wynika, że skarżący nadal pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem, uszczupleniu nie uległ również jego stan majątkowy. Jednakże dochody skarżącego zmniejszyły się o kwotę [...] zł, bowiem od lipca 2011 r. nie pobiera już stypendium naukowego z [...] Uniwersytetu [...]. Obecnie otrzymuje jedynie wynagrodzenie za pracę na [...] etatu w kancelarii [...], które wynosi [...] zł brutto. Tym samym dochód skarżącego, który poprzednio wynosił ok. [...] zł netto, obecnie na skutek utraty stypendium wynosi [...] zł netto. Skarżący wyjaśnił ponadto, że zaoszczędzone środki pieniężne w wysokości [...] zł, które wykazał w poprzednim wniosku o prawo pomocy zostały przeznaczone na niezbędny wydatek, jakim było pokrycie kosztów aplikacji adwokackiej. Jeśli chodzi natomiast o konieczne koszty utrzymania skarżącego, to nie uległy one zmniejszeniu. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że z powodu pogorszenia sytuacji finansowej (utrata części dochodów, przy niezmniejszonych wydatkach na utrzymanie konieczne), skarżący nie jest w stanie uiścić pozostałych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Reasumując powyższe, na skutek zmiany okoliczności sprawy, zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
Z tych względów oraz na podstawie art. 165, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło