III SA/Lu 139/11

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. i B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skarg A. i B. K. oraz L. i P. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...], znak [...] orzekająca o rozgraniczeniu nieruchomości wydana została z naruszeniem prawa postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskami z dnia 5 lipca 2011 r., złożonymi na urzędowych formularzach, skarżący A. i B. K. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosków o przyznanie prawa pomocy skarżący podali, że osobami schorowanymi, pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką dzieci, które są chore na [...]. Odnośnie stanu majątkowego wykazali, że są właścicielami domu o pow. [...] m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. [...] ha. Podali, że użytkują tylko część gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz., gdyż opiekują się dziećmi. Jako źródła dochodów wskazali rentę skarżącej w wysokości [...] zł netto oraz świadczenia rodzinne i pielęgnacyjne na dzieci ([...] zł + [...] zł + [...] zł x 2) – łącznie [...] zł. Skarżący podali jako stałe miesięczne wydatki: koszty leczenia i rehabilitacji [...] zł; opłata szkoły jednego z synów – [...] zł; energia elektryczna i gaz – [...] zł; spłata kredytu za zakup lodówki – [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: W myśl art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. Skarżący podając w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, że posiadają grunty rolne o pow. [...] ha nie określili, czy powierzchnia jest podana w hektarach fizycznych czy przeliczeniowych (powierzchnia gruntów w hektarach przeliczeniowych jest podstawą obliczenia wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego). Brak było również informacji, czy skarżący jako właściciele gospodarstwa rolnego uzyskali przyznawane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa płatności bezpośrednie. Ponadto skarżący podając że użytkują tylko część gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz., nie wykazali, czy inna osoba (bądź osoby) użytkują pozostałą część należących do nich gruntów i czy z tego tytułu uzyskują korzyści i jakie. W związku z powyższym, pismem z dnia 8 lipca 2011 r., skierowano do skarżących (do każdego z małżonków odrębnie) wezwanie do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, celem doprecyzowania ich sytuacji materialnej. Wezwania powyższe zostały doręczone w sposób prawem przewidziany w dniu 14 lipca 2011r. (potwierdzenia odbioru /k – 136, 137 akt sądowych) i pozostały bez odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 lipca 2011 r.). Natomiast w dniu 18 lipca 2011 r. skarżący dokonał opłaty sądowej w kwocie 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczany na skutek zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i jego doręczenie. W tym miejscu podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej szeroko pojętej sytuacji materialnej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem jej stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie i leczenie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu. Stwierdzić należy, że strona nie wykonując wezwania z dnia 8 lipca 2011 r. do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń uniemożliwiła wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej (w szczególności odnoszących się do wysokości osiąganych dochodów z gospodarstwa rolnego, jak i co do uzyskania płatności bezpośrednich z ARiMR). W z związku z tym strona uniemożliwiła ustalenie, jakie są jej realne możliwości finansowe. Tym samym strona skarżąca nie wykazała, że zaistniały przesłanki przyznania prawa pomocy określone art. 246 § 1 p.p.s.a. do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.