III SA/Lu 139/19
WyrokWSA w Lublinie2019-06-25
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika za nieuzupełnienie w zgłoszeniu przewozu towarów numeru rejestracyjnego naczepy-cysterny jest zasadna, mimo że zgłoszenie zostało uzupełnione przed zakończeniem kontroli i czy brak winy przewoźnika może stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna nałożona na przewoźnika za nieuzupełnienie numeru rejestracyjnego naczepy-cysterny w zgłoszeniu SENT jest zasadna, nawet jeśli zgłoszenie zostało uzupełnione przed zakończeniem kontroli. Przepisy ustawy SENT przewidują obiektywną odpowiedzialność za nieuzupełnienie zgłoszenia, niezależnie od winy. Brak winy ani omyłka nie stanowią podstawy do odstąpienia od nałożenia kary, chyba że zachodzą wyjątkowe przesłanki ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, które w tej sprawie nie zostały wykazane.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieuzupełnienie w zgłoszeniu SENT numeru rejestracyjnego naczepy-cysterny używanej do przewozu oleju napędowego. Spółka argumentowała, że była to omyłka, zgłoszenie zostało uzupełnione przed zakończeniem kontroli, a brak winy powinien skutkować odstąpieniem od kary. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały karę za zasadną, wskazując na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika i brak wykazania przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Referent Marcin Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019r. sprawy ze skargi P. Sp. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddalono skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. P., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] o nałożeniu na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości [...] zł za nieuzupełnienie w zgłoszeniu przewozu towarów numeru rejestracyjnego naczepy-cysterny.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] listopada 2017 r. na drodze krajowej nr [...] funkcjonariusze M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. zatrzymali do kontroli zestaw pojazdów o nr rej. [...], którego kierowcą był P. Ł.. Transport objęty był m.in. zgłoszeniem [...] z dnia [...] listopada 2017 r. Zgodnie ze zgłoszeniem przewoźnikiem była spółka [...]. Zgłoszenie dotyczyło towaru w postaci oleju napędowego w ilości 1300 litrów, klasyfikowanego do kodu CN: 2710.
W trakcie kontroli ustalono, że w zgłoszeniu SENT brak było wpisu dotyczącego numeru rejestracyjnego naczepy-cysterny wykorzystanej w przewozie towarów objętych zgłoszeniem SENT. Przewóz towarów objętych zgłoszeniem realizowany był pomiędzy nadawcą towaru – [...] i odbiorcą towaru – R. S. prowadzącym działalność pod firmą Usługi Transportowe [...] w [...].
Zgłoszenie zostało zaktualizowane przez przewoźnika o dane dotyczące środka transportu (bez nr naczepy) w dniu [...] listopada 2017 r. o godz. 17:31:20, natomiast aktualizacji zgłoszenia o dane obejmujące numer naczepy-cysterny dokonano w dniu [...] listopada 2017 r. o godz. 10:52:48, tj. po przeprowadzeniu kontroli w przedmiotowym zakresie.
Po przeprowadzeniu postępowania Naczelnik M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości [...] zł za nieuzupełnienie w zgłoszeniu przewozu towarów numeru rejestracyjnego naczepy-cysterny.
W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. uchylił w całości decyzję Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. Naczelnik M. Urzędu Celno-Skarbowego odmówił zawieszenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za nieuzupełnienie w zgłoszeniu przewozu towarów numeru rejestracyjnego naczepy-cysterny.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] października 2018 r. Naczelnik M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości [...] zł za nieuzupełnienie w zgłoszeniu przewozu towarów numeru rejestracyjnego naczepy-cysterny.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że przewoźnik wykonywał przewóz towarów na podstawie zgłoszenia w systemie SENT, w którym wskazano dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru. Wykonując przewóz towarów w oparciu o dane niezgodne ze stanem faktycznym, przewoźnik dopuścił się naruszenia przepisu art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 z poźn. zm., dalej powoływanej jako "ustawa SENT"), za które ustawa przewiduje obowiązek nałożenia kary w ściśle określonej wysokości. Wszystkie obowiązki przewoźnika wymienione w art. 5 ust. 4 ustawy SENT mają charakter formalny, a w świetle art. 22 ust. 2 ich nieuzupełnienie skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Przy tym nakładając karę, organ nie ma podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia, bowiem przedmiotowa kara nie jest uzależniona od wystąpienia przesłanki winy.
Odnosząc się do treści odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podniósł, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania, bowiem nie zachodzą ani podmiotowe, ani przedmiotowe przesłanki bezprzedmiotowości postępowania. Ustalono, że spółka nie dopełniła obowiązku określonego w art. 5 ust. 4 ustawy SENT, poprzez nieuzupełnienie w zgłoszeniu numeru rejestracyjnego naczepy-cysterny. Tym samym istniał podmiot oraz przedmiot postępowania.
Organ odwoławczy wskazał, że kwestia odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia obowiązków związanych z przewozem towarów musi być rozpatrywana łącznie z regulacjami przewidującymi w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy. Przepisy przewidujące możliwość odstąpienia od nałożenia kary mają charakter wyjątkowy i ich celem nie jest rezygnacja z obowiązku przestrzegania przepisów ustawy SENT ani generalne uwalnianie przedsiębiorców od odpowiedzialności za naruszenia prawa. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania.
Jednakże spółka nie wskazała i nie udokumentowała ważnego interesu przewoźnika czy też interesu publicznego przemawiających za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Nie wskazała nadzwyczajnych zdarzeń losowych skutkujących wyjątkową trudną sytuacją materialną, która uzasadniałaby odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że przemawiający za odstąpieniem od nałożenia kary interes publiczny polega przede wszystkim na braku jej zawinienia w zidentyfikowanej w trakcie kontroli nieścisłości. Natomiast organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił sytuację finansową spółki, która osiągała zysk w kolejnych latach i posiada zdolność kredytową, a konto spółki jest wolne od zajęć sądowych i administracyjnych.
Organ odwoławczy uznał również za niezasadny zarzut naruszenia art. 233 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z treścią oraz wytycznymi zawartymi w decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. Organ podkreślił, że rozpatrując ponownie sprawę Naczelnik M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. uwzględnił ocenę prawną w zakresie interpretacji pojęć ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego użytych w art. 22 ust. 3, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy SENT oraz zbadał możliwości ich zastosowania w niniejszej sprawie. Organ pierwszej instancji mając na względzie ocenę zgromadzonego materiału dowodowego nie znalazł przesłanek przemawiających za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, stwierdzając, że nie zachodzi ani ważny interes przewoźnika, ani interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia kary. W związku z tym organ odwoławczy uznał za słuszne odstąpienie przez Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. od badania przesłanek wymienionych w art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w sytuacji, gdy nie zostały wypełnione przesłanki określone w ustawie SENT. Przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT pozwala na odstąpienie od nałożenia kary w przypadku uzasadnionego ważnego interesu przewoźnika albo interesu publicznego, ale po uwzględnieniu przepisu art. 26 ust. 3 ustawy. Skoro organ nie stwierdził istnienia ważnego interesu przewoźnika ani interesu publicznego, nie zachodziła potrzeba badania przesłanek pomocy publicznej, do których odnosi się art. 26 ust. 3 ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2019 r. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 121 i art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, niewystarczające ustalenie stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a także nieustalenie czy w sprawie ma zastosowanie art. 12 zdanie drugie ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw;
- art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w szczególności brak wyjaśnienia dlaczego organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny;
2. prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 8 ust. 1 ustawy SENT, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że spółka pomimo dokonania niezwłocznej aktualizacji zgłoszenia przewozu towarów nie uzupełniła zgłoszenia SENT o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy SENT, to jest o numer rejestracyjny naczepy, co stanowiło wystarczającą przesłankę do nałożenia kary pieniężnej na podstawie ustawy SENT;
- art. 12 zdanie drugie ustawy o zmianie ustawy SENT w zw. z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego nieuwzględnienie w sytuacji, gdy pomimo wszczętego i niezakończonego decyzją ostateczną do dnia [...] czerwca 2018 r. postępowania o nałożenie kary, w przypadku gdy nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego postępowanie to powinno być umorzone;
- art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny, to jest wadliwą odmowę jego zastosowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Nietrafny jest zarzut naruszenia przepisów art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 Ordynacji podatkowej, poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego i wadliwą ocenę dowodów.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy, który wynikał głównie z protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2017 r. Protokół został podpisany przez kierowcę.
Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że w dniu [...] listopada 2017 r. na drodze krajowej nr [...] funkcjonariusze M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. przeprowadzili kontrolę zestawu pojazdów o nr rej. [...] Transport objęty był m.in. zgłoszeniem [...] z dnia [...] listopada 2017 r. dotyczącym towaru w postaci oleju napędowego w ilości 1300 litrów. Przewoźnikiem była spółka [...]. W toku kontroli stwierdzono nieprawidłowość w zgłoszeniu polegającą na braku w systemie SENT wpisu dotyczącego numeru rejestracyjnego naczepy-cysterny, która była wykorzystana do realizacji przewozu towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem.
Stan faktyczny w sprawie co do zasady nie jest sporny. Sporna jest natomiast jego ocena. Począwszy od momentu kontroli skarżąca nie kwestionowała bowiem faktu niedokonania wymienionego wyżej wpisu w systemie SENT. Skarżąca podkreśla jednak, że w pięciu spośród zgłoszeń ujęto wszystkie dane, a w pozycji dla środków transportu jednego z nich omyłkowo ujęto tylko numer rejestracyjny ciągnika, co jak akcentuje skarżąca nie miało wpływu na prawidłowość i kompletność wszystkich pozostałych danych, istotnych z perspektywy realizowanego przewozu (m.in. danych odbiorców, danych o przewożonym paliwie oraz danych adresowych miejsca załadunku oraz adresu docelowych dostaw). Skarżąca dodaje przy tym, że ta drobna omyłka, w postaci braku numeru rejestracyjnego w jednym ze zgłoszeń, od razu po jej zidentyfikowaniu w czasie kontroli została skorygowana jeszcze przed zakończeniem czynności kontrolnych, w związku z czym w momencie zakończenia kontroli już wszystkie wymagane dane były ujęte w systemie SENT. Zdaniem skarżącej powołane okoliczności winny wyłączać nałożenie kary i tym samym podważają prawidłowość zaskarżonej decyzji.
Stanowisko strony skarżącej nie zasługuje jednak na podzielenie.
Bezspornym jest, że skarżąca w przedmiotowym zgłoszeniu nie podała numeru rejestracyjnego naczepy-cysterny. Jednak bezpodstawnie skarżąca wskazuje, że z uwagi na jednostkową omyłkę i niespowodowanie ryzyka dla wpływów budżetowych organ powinien odstąpić od wymierzenia kary.
Wymaga podkreślenia, że z przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r. poz. 2332 z późn zm.) wynikają dla przewoźników szczególne obowiązki rejestracyjne i zgłoszeniowe w przypadku przewozu dotyczącego tzw. towarów wrażliwych. Celem ustawy jest zapewnienie skutecznej kontroli przewozu towarów określonych tą ustawą oraz określenie zasad systemu monitorowania przewozu tych towarów. Powołaną ustawą wprowadzono również odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z przewozem towarów, podmiotów zobowiązanych: podmiotu wysyłającego, przewoźnika i kierującego środkiem transportu oraz podmiotu odbierającego. Skarżąca spółka, występująca w sprawie w roli przewoźnika, zgodnie z przepisami ustawy SENT miała obowiązek przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie w systemie SENT m.in. o prawidłowe dane dotyczące środka przewozowego, co dotyczy także numeru rejestracyjnego naczepy-cysterny. Nieprawidłowe zrealizowanie tego obowiązku jest zaś objęte przewidzianą w ustawie sankcją.
Jak wynika z treści art. 5 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia [...] marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. W myśl ust. 4 pkt 3 tego artykułu, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o numery rejestracyjne środka transportu. Powołany ostatnio przepis wyraźnie posługuje się liczbą mnogą "numery rejestracyjne", a nie liczbą pojedynczą "numer rejestracyjny", co bezsprzecznie wskazuje, że w przypadku gdy na środek transportu składały się ciągnik oraz – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – naczepa-cysterna, obowiązkiem przewoźnika przed rozpoczęciem przewozu było uzupełnienie zgłoszenia SENT przez wskazanie obu numerów rejestracyjnych.
W przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, przepis art. 22 ust. 2 ustawy SENT w brzmieniu obowiązującym przed [...] czerwca 2018 r. przewidywał nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
W stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżąca uchybiła obowiązkowi wynikającemu z art. 5 ust. 4 pkt 3 ustawy SENT.
W świetle powołanych wyżej przepisów, w szczególności zaś jednoznacznej treści art. 22 ust. 2 ustawy, nie ma przy tym znaczenia dla wymierzenia kary akcentowana przez skarżącą okoliczność popełnienia uchybienia w sposób omyłkowy. Przepis wprowadza bowiem obiektywną odpowiedzialność za nieuzupełnienie zgłoszenia o określone dane. Jednocześnie to skarżącą – jako przewoźnika – obciąża obowiązek podania tych danych w zgłoszeniu zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy SENT. To także skarżąca odpowiada za działania i zaniechania osób, którymi posługuje się przy wypełnianiu zgłoszeń w systemie SENT.
Skarżąca podkreśliła, że ujawnione w toku kontroli braki zostały uzupełnione przed zakończeniem kontroli. Oznacza to jednak, że uzupełnienie zgłoszenia dokonane zostało w związku z przeprowadzaną kontrolą, podczas trwającego już przewozu towaru. Jak wynika z treści ustawy SENT, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu uzupełnić zgłoszenie o określone informacje, w tym między innymi dane przewoźnika oraz numery rejestracyjne środka transportu. Tym samym w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 22 ust. 2 ustawy SENT, który sankcjonuje brak uzupełnienia zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, karą pieniężną nakładaną na przewoźnika. W ocenie Sądu zestawienie przepisu sankcjonowanego, to jest art. 5 ust. 4, w którym mowa o obowiązku przewoźnika uzupełniania zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu, z przepisem sankcjonującym, to jest art. 22 ust. 2 ustawy, prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż stwierdzenie w czasie kontroli braków w zgłoszeniu w zakresie danych przewidzianych w art. 5 ust. 4 ustawy skutkuje zastosowaniem sankcji także w sytuacji, gdy przed zakończeniem kontroli dane zostały uzupełnione. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do nierównego traktowania przewoźników w zależności od tego czy, z różnych przyczyn, mieliby możliwość uzupełnienia wymaganych danych, czy też nie zdołaliby tego dokonać w okresie trwania kontroli. Ponadto treść art. 22 ust. 2 ustawy SENT nie uprawnia do odmiennej interpretacji.
Wbrew zarzutowi sformułowanemu w skardze do odmiennych wniosków nie prowadzi treść art. 8 ust. 1 ustawy SENT, nakładający na podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz przewoźnika obowiązek niezwłocznego aktualizowania danych zawartych w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia. W ocenie Sądu przepis ten odnosi się do sytuacji, w której dochodzi do zmiany w zakresie danych objętych obowiązkiem zgłoszenia, np. w zakresie numerów rejestracyjnych środka transportu, w związku ze zmianą tego środka, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. Natomiast przepis ten pozostaje bez wpływu na zaistnienie podstaw do nałożenia sankcji z art. 22 ust. 2 ustawy SENT w sytuacji, gdy w momencie kontroli w zgłoszeniu istniały braki w zakresie danych, o których 5 ust. 4 ustawy. Wpisanie brakujących danych w czasie kontroli nie zmienia wcześniejszego stwierdzenia braku danych. Nie pozwala więc na niezastosowanie przewidzianej ustawą kary.
Wysokość kary określonej zaskarżoną decyzją na kwotę [...]zł wynika z ustawy o SENT w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzenia naruszenia, to jest w dniu [...] listopada 2017 r. Obecnie, na mocy ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1039) kara za takie naruszenie ustalona została na kwotę [...]zł. Na mocy jednak art. 14 ustawy zmieniającej do naruszeń obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 22 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.
Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 12 zdanie drugie ustawy zmieniającej z dnia 10 maja 2018 r. Zgodnie z tym przepisem do postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy wydaniem decyzji ostatecznej stosuje się art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W przypadku gdy ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, postępowania te umarza się.
Zdaniem Sądu zasadnie jednak organ zwrócił uwagę, że w świetle art. 30 ust. 5 ustawy SENT przepisu art. 30 ust. 4 tej ustawy nie stosuje się do przewoźników, co wyłącza zastosowanie art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy SENT w okolicznościach niniejszej sprawy, w której zgodnie ze zgłoszeniem skarżąca była przewoźnikiem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2018 r., II SA/Bk 649/18).
Ponadto trzeba zwrócić uwagę na sytuacje, do których odnosi się art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy SENT. Według tego przepisu jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie wszczyna się postępowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej.
Przepis art. 30 w brzmieniu obowiązującym przed 14 czerwca 2018 r. stanowił, że w przypadku stwierdzenia w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej naruszeń podlegających karze pieniężnej, o której mowa w art. 21 ust. 1 albo 2, organ Krajowej Administracji Skarbowej, który ujawnił naruszenie, przekazuje dokumenty związane z ujawnionym naruszeniem naczelnikowi urzędu celno-skarbowego właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę podmiotu podlegającego karze.
Aktualnie zaś art. 30 ust. 1 ustawy SENT przewiduje, że w przypadku stwierdzenia w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723 i 1000), prowadzonych wobec podmiotu kontrolowanego lub strony postępowania, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej organem właściwym do wymierzenia kary pieniężnej jest naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy ze względu na siedzibę organu, który ujawnił naruszenie.
Zatem ograniczenie na mocy przepisu art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze możliwości nakładania kar pieniężnych, z uwagi na brak uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie odnosi się do ujawnienia nieprawidłowości w trakcie tzw. kontroli drogowej, ale nieprawidłowości ujawnionych w wyniku działań ex post, o których mowa w ust. 1 art. 30 ustawy SENT (por. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw, Sejm RP VIII kadencji, nr druku 2156).
Odnosząc się do zarzutów skargi jeszcze raz wyjaśnić należy, że przepis art. 22 ust. 2 ustawy SENT nie przewiduje wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Powołany przepis został ukształtowany tak, że przewiduje sankcję pieniężną za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów, nie uzależniając też możliwości nałożenia kary od ustalenia skutków nieuczynienia zadość obowiązkom z art. 5 ust. 4 ustawy SENT.
Jednocześnie niezasadny jest zarzut niezastosowania w okolicznościach sprawy przepisu art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT.
Na mocy art. 22 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa między innymi w ust. 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
W art. 26 ust. 3 pkt 1-3 ustawy SENT zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożenia kary. Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych.
Potrzeba badania dodatkowych przesłanek wymienionych w art. 26 ust. 3 ustawy aktualizuje się wyłącznie w sytuacji stwierdzenia zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego przemawiających za odstąpieniem od kary pieniężnej.
W świetle powołanych przepisów nie znajduje podstaw podniesiony w skardze zarzut zignorowania przez organ pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy wskazań co do dalszego postępowania wynikających z decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. wskutek niezbadania przesłanek z art. 26 ust. 3 ustawy. W ostatnio wymienionej decyzji wskazano, iż po zbadaniu przesłanek wynikających z przepisu art. 22 ust. 3 ustawy SENT, to jest istnienia "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego" z uwzględnieniem przepisu art. 26 ust. 3, w ramach uznania administracyjnego organ winien wydać stosowne rozstrzygnięcie w sprawie. W sytuacji, gdy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ nie stwierdził istnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, nie miał obowiązku badania dalszych przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wyrażonych w art. 26 ust. 3 ustawy SENT, co też trafnie zostało wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu stanowisko organu o braku w okolicznościach sprawy przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny jest prawidłowe. Nie zasługuje też na podzielenie zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji dostatecznie wyjaśnia podstawy stanowiska organu.
Wymaga podkreślenia, że przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów uregulowały w sposób bardzo wąski możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na poszczególne podmioty odpowiedzialne, uczestniczące w procedurze monitorowania przewozu towarów (art. 21 ust. 3, 22 ust. 3 i 24 ust. 3 ustawy). W okolicznościach sprawy rozważeniu podlegał przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT, który odnosi się między innymi do kary przewidzianej w art. 22 ust. 2 ustawy.
W tym miejscu zauważyć należy, że na str. 7 zaskarżonej decyzji oczywiście omyłkowo i bez wpływu na prawidłowość kontrolowanej decyzji przytoczono treść art. 24 ust. 3 ustawy SENT, który także odwołuje się do pojęć ważnego interesu przewoźnika (także podmiotu wysyłającego i podmiotu odbierającego) oraz interesu publicznego, jednakże normuje możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przewidzianej za naruszenia wymienione w art. 24 ust. 1 w wysokości 10000 zł, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Trzeba podkreślić, że w świetle art. 22 ust. 3 ustawy o SENT o istnieniu "ważnego interesu przewoźnika" uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie strony, ale kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy.
Pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Użycie słowa "ważny" akcentuje wyjątkowy charakter interesu przewoźnika, który dopiero w przypadku takiej wyjątkowości, a nie zwykłego interesu uzasadnia zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary, na co trafnie zwróciły uwagę organy obu instancji. "Ważny interes przewoźnika" wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, mogą go uzasadniać także trudności finansowe, lecz tylko takie, które w okolicznościach sprawy wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych zobowiązanego i jego rodziny, czy też – w konsekwencji – z koniecznością sięgania po pomoc społeczną.
Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ rozważył tak rozumiane przesłanki ważnego interesu przewoźnika. Zasadnie jednak zwrócił uwagę, że nie zachodzą one po stronie skarżącej spółki, która w świetle przedstawionych dokumentów osiąga zyski z prowadzonej działalności, posiada zdolność kredytową, a konto spółki nie zostało zajęte. Jak ustalił organ pierwszej instancji, skarżąca w 2016 r. osiągnęła zysk netto w kwocie [...]zł, a jej obroty w 2017 r. wyrażają się kwotą dziewięciocyfrową.
Nie można również zgodzić się z zarzutami skargi niedostatecznego rozważenia zagadnienia interesu publicznego.
Organ pierwszej instancji, powołując się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 4 marca 2015 r., I GSK 1467/14) wskazał w tym zakresie, że pojęcie interesu publicznego to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji i tym podobne. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia się do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje. Organ zauważył, że dobrem, które mieści się w pojęciu interesu publicznego jest zaufanie obywatela do organów państwa. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odwołując się do orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych wyjaśnił, że zaistnienie interesu publicznego oceniać należy z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie państwa kosztami pomocy. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości. Organ wskazał ponadto, że interes publiczny należy rozumieć nie tylko jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków po stronie budżetu Państwa, ale też jako ograniczenie jego ewentualnych wydatków np. na zasiłki dla bezrobotnych czy pomoc społeczną. Organ podkreślił również, że odstąpienie od nałożenia kary jest wyjątkiem wymagającym szczególnego uzasadnienia.
Zatem, wbrew zarzutom sformułowanym w skardze, wydając zaskarżoną decyzję organy rozważyły zarówno pojęcie ważnego interesu przewoźnika, jak i interesu publicznego, o którym mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT. W ocenie Sądu nie zachodzą podstawy do podważania prawidłowości zaprezentowanej w zaskarżonej decyzji interpretacji pojęcia interesu publicznego, która pozostaje w zgodzie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych. W orzecznictwie wskazuje się między innymi, iż w interesie publicznym leży odstąpienie od nałożenia kary w sytuacji, gdy dokonanie zapłaty kary pieniężnej spowodowałoby takie pogorszenie sytuacji ekonomicznej przewoźnika, iż na skutek uiszczenia kary stałby się beneficjentem pomocy publicznej. Efekt przysporzenia do budżetu państwa na skutek uiszczenia kary byłby bowiem wówczas pozorny (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2018 r., II SA/Bk 649/18).
Przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT ma charakter uznaniowy i w ocenie Sądu organ nie przekroczył granic tego uznania.
Nie budzi wątpliwości stanowisko organu, iż skarżąca nie wykazała swojego ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary. Trafnie organ zwrócił uwagę, że skarżąca upatrywała przemawiającego za odstąpieniem od wymierzenia kary interesu publicznego w braku jej zawinienia w powstaniu nieścisłości. Skarżąca wskazywała, że nieujęcie numeru naczepy nastąpiło w wyniku niezamierzonej omyłki. Jak podniesiono jednak wyżej, to na skarżącej spoczywa odpowiedzialność za działania oraz zaniechania osób, którymi się posługuje prowadząc profesjonalną działalność gospodarczą i w jej ramach wypełniając obowiązek dokonywania zgłoszeń SENT, wraz z obowiązkiem ich prawidłowego wypełnienia. Trafnie organ drugiej instancji odwołał się do uzasadnienia projektu ustawy podkreślając, że jej przepisy nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały na skutek błędów czy pomyłek, gdyż chodzi o sytuacje będące następstwem zarówno celowego działania, jak i zaniechania lub niedbalstwa.
W toku postępowania administracyjnego skarżąca podnosiła, że w dniu dokonania zgłoszenia, to jest w dniu [...] listopada 2017 r., wystąpiły przerwy w funkcjonowaniu platformy PUESC, w związku z czym niemożliwe było powtórne zweryfikowanie dokonanych zgłoszeń na koniec dnia roboczego. Zasadnie jednak organ pierwszej instancji zauważył, że zgłoszenie utworzono w dniu [...] listopada 2017 r. o godzinie 17:29:33, zaś kontrola zgłoszenia miała miejsce dopiero w dniu [...] listopada 2017 r. o godzinie 10:15. W związku z tym skarżąca miała czas na powtórne sprawdzenie zgłoszenia i wprowadzenie brakujących danych.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma podstaw do uznania i nie twierdzi tego strona skarżąca, iż do braków w zakresie danych w zgłoszeniu mogło dojść na skutek wadliwości samego systemu. Wymaga natomiast podkreślenia, że na takie okoliczności powoływali się skarżący w sprawach: II GSK 1696/18, III SA/Wr 422/18, II SA/Kr 734/18, I SA/Gl 1265/18 oraz II SA/Gl 98/19, na które na rozprawie przed Sądem orzekającym w sprawie niniejszej wskazywał pełnomocnik skarżącej spółki [...].
W rozpoznawanej sprawie brak stosownych zapisów w systemie nie był spowodowany ważną przyczyną lecz zaniedbaniami, których spółka dopuściła się będąc profesjonalnym podmiotem, zawodowo trudniącym się hurtowym obrotem paliwami, w tym ich przewozem. Nie odstępując od nałożenia kary organy obu instancji nie naruszyły zatem prawa materialnego w postaci art. 22 ust. 3 ustawy SENT.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło