III SA/Lu 14/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., Nr [...], Dyrektor Izby Celnej rozpatrzył odwołanie W. B. i utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] września 2016 r., Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: W dniu [...] maja 2016 r. funkcjonariusz Oddziału Celnego w K. przeprowadził kontrolę pojazdu marki [...] z naczepą ciężarową marki [...]. Pojazdem wykonywano międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z Polski na [...]. Pojazdem kierował V. L., obywatel [...]. Wykonującym międzynarodowy przewóz rzeczy był W. B. prowadzający działalność gospodarczą pod nazwą [...] PPHU W. B.. W trakcie kontroli kierowca okazał m. in następujące dokumenty: paszport, wypis z licencji oraz świadectwo kierowcy nr [...] do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej wydane dla Przedsiębiorstwa Transportowego "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G.. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. W związku ze stwierdzonym w trakcie kontroli brakiem aktualnego świadectwa kierowcy, organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne i decyzją z dnia [...] września 2016 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000 zł za naruszenie określone w Lp.3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ II instancji decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że z art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 z późn. zm.), dalej: u.t.d., wynika obowiązek posiadania i okazywania przez kierowcę pojazdu wykonującego przewóz drogowy, na żądanie uprawnionego organu kontroli, w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwa kierowcy. Jest ono wymagane. Z art. 32a u.t.d. wynika, że do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium RP, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r., Nr 300, str. 72), wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. W dniu kontroli kierowca będący obywatelem państwa trzeciego nie posiadał ważnego świadectwa kierowcy. Okazane w trakcie kontroli świadectwo kierowcy nr [...] z [...] marca 2016 r. wydano dla Przedsiębiorstwa Transportowego "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G., a więc podmiotu, który nie wykonywał przewozu. Wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, bez wymaganego świadectwa, stanowi naruszenie obowiązku określonego w art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009 w związku z art. 32a u.t.d. oraz naruszenie art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. Z usług kierowcy skarżący korzystał na podstawie umowy o świadczenie usług pracowniczych. Organ podkreślił, że świadectwo kierowcy jest wydawane na wniosek każdego posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego. Skarżący i wyżej wymieniona spółka są niezależnymi podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą. Każdy z nich posiada odrębną licencję na międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy. W tych warunkach organ I instancji słusznie nałożył na W. B. karę pieniężną określoną w lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W skardze do WSA w Lublinie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie stwierdzenie nieważności decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że W. B. wykonywał przewóz drogowy. Skarżący stwierdził, że przewóz był wykonywany przez firmę "[...]". Kierowca w tym przypadku nie działał na polecenie skarżącego. W dniu kontroli kierowca wykonywał pracę dla tej Spółki, która uzyskała dla swojego pracownika wymagane świadectwo kierowcy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem kontroli dokonanej w dniu [...] maja 2016 r. było wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d., w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto - w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane. Stosownie do art. 32a u.t.d., do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy, tj. rozporządzenie Parlamentu i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r., Nr 300, str. 72).. Rozporządzenie to stosuje się do przewoźników zarobkowo trudniących się międzynarodowym przewozem rzeczy i ma na celu, jak wynika z pkt 2 i 3 preambuły, ustanowienie wspólnej polityki transportowej poprzez określenie wspólnych reguł mających zastosowanie do rynku międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy i zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy we Wspólnocie (Unii Europejskiej). Dla osiągnięcia tego celu rozporządzenie nr 1072/2009 uzależniło wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy od posiadania licencji wspólnotowej i wprowadziło obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy w celu umożliwienia państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz. Jest to zasada ogólna wyrażona w art. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz - jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego - świadectwa kierowcy. Kontrola ta ma zapobiegać naruszaniu reguł konkurencji przez przewoźników wykonujących zarobkowo międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia, świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który: a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim: (i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach, (ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim. Stosownie do art. 5 ust. 2 rozporządzenia, świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu powołanej wyżej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1. Świadectwo kierowcy należy, zgodnie z art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika, natomiast świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Ze wskazanych przepisów wynika, że świadectwo kierowcy wydawane jest na wniosek przewoźnika legalnie zatrudniającego kierowcę, będącego obywatelem państwa trzeciego lub legalnie korzystającego z usług kierowcy, będącego obywatelem państwa trzeciego. Świadectwem tym kierowca musi się legitymować, gdy prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Jeżeli zatem przewoźnik, posiadający licencję wspólnotową wykonuje na jej podstawie międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, obowiązany jest wyposażyć kierowcę w świadectwo kierowcy. Kierowca obowiązany jest posiadać i okazywać do kontroli świadectwo wydane na wniosek tego przewoźnika, który wykonuje przewóz. Świadectwo jest dowodem, że przewoźnik wykonujący przewóz zatrudnia kierowcę lub korzysta z usług kierowcy z państwa trzeciego legalnie. Wykonując przewóz na rzecz określonego przewoźnika kierowca nie może zatem posługiwać się świadectwem wystawionym dla innego przewoźnika. W czasie kontroli pojazdu, którym wykonywano międzynarodowy przewóz, kierowca (obywatel [...]) okazał świadectwo kierowcy nr [...] do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej, wydane dla Przedsiębiorstwa Transportowego "[...]". Z akt sprawy wynikało, ze licencja wspólnotowa i międzynarodowy samochodowy list przewozowy CMR wystawione były na nazwisko skarżącego. Podmiotem wykonującym przewóz był skarżący, a nie Spółka "[...]". Brak wymaganego świadectwa kierowcy stanowi naruszenie obowiązków z zakresu przewozu drogowego określonych w art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. Bezpodstawny jest zarzut, że skarżący nie był podmiotem wykonującym przewóz. Kierowca wykonywał przewóz międzynarodowy na podstawie licencji wspólnotowej udzielonej skarżącemu. Odpis licencji okazano w czasie kontroli. W międzynarodowym samochodowym liście przewozowym CMR, przedsiębiorstwo skarżącego wskazano jako przewoźnika. Prawidłowe jest ustalenie organu, że podmiotem wykonującym przewóz był skarżący. Ustalenie to znajduje bowiem potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i nie zostało przez skarżącego skutecznie podważone. Bez znaczenia jest fakt, że kierowcę zatrudniono w Spółce "[...]", z którą skarżący zawarł umowę o świadczenie usług pracowniczych. Umowa cywilnoprawna nie stanowi podstawy do zmiany zasad odpowiedzialności administracyjnej przewoźnika za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy przez każdego przewoźnika, który wykonuje międzynarodowy transport drogowy i zatrudnia lub korzysta z usług kierowcy z państwa trzeciego wynika z przepisów bezwzględnie obowiązujących, których strony nie mogą zmieniać postanowieniami umownymi. Jak wyjaśniono, świadectwo kierowcy służy wykazaniu, że przewoźnik legalnie zatrudnia lub korzysta z usług kierowcy z państwa trzeciego. Przewoźnik obowiązany jest do wystąpienia o świadectwo dla kierowcy, którego zatrudnia na podstawie umowy o pracę lub korzysta z jego usług na podstawie innej umowy. Wobec powyższego, organy słusznie przyjęły, że międzynarodowy przewóz drogowy był wykonywany przez skarżącego z naruszeniem obowiązków określonych w art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Pod pozycją 3.3. załącznika wyszczególniono naruszenie - wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. W tym stanie rzeczy wystąpiły podstawy do nałożenia na skarżącego kary w wysokości 8000 zł (określonej w Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Orzekając w sprawie, bez naruszenia przepisów proceduralnych (art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.), organ zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Zaskarżona decyzja wskazuje podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia. Zawiera również wyczerpujące uzasadnienie stanowiska organu. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.).