III SA/Lu 141/14

PostanowienieWSA w Lublinie2014-04-17

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy publiczny zakład opieki zdrowotnej, pomimo posiadania aktywów trwałych i kapitału zakładowego, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże trudną sytuację finansową, wysokie zadłużenie, ponoszenie strat oraz przeznaczenie środków na rachunku bankowym na inne cele?
Ratio decidendi
Publiczny zakład opieki zdrowotnej może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na ich poniesienie. Sąd powinien dokonać zrównoważonej oceny obciążeń finansowych strony oraz jej aktualnych możliwości płatniczych, uwzględniając specyfikę jednostki (brak nastawienia na zysk) oraz jej faktyczną sytuację finansową, w tym zadłużenie, straty, przeznaczenie środków na rachunku bankowym i obniżki wynagrodzeń pracowników.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, publiczny zakład opieki zdrowotnej, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Zarządu Województwa dotyczącą zwrotu środków z umowy o dofinansowanie projektu z budżetu UE. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, strona złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowe dokumenty. Strona wykazała trudną sytuację finansową, wysokie zadłużenie, ponoszenie strat oraz przeznaczenie środków na rachunku bankowym na wadia w procedurze przetargowej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano S. P. Z. O. Z. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. Z. O. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. P. Z. O. Z. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków wynikających z umowy o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia : przyznać S. P. Z. O. Z. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Na wezwanie referendarza sądowego, strona nadesłała wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr zaznaczając w nim, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie dodatkowe dokumenty źródłowe i oświadczenie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że orzeczenie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych powinno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: wielkości obciążeń finansowych występujących w danej sprawie oraz aktualnych możliwości płatniczych strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy. Do wymagalnych kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiotowej sprawie należy wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł - § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Dokonując oceny możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę skarżącą w sprawie niniejszej wzięto również pod uwagę, że strona złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jeszcze w dwóch sprawach o sygn. III SA/Lu 284/14 i III SA/Lu 285/14. W oparciu o przedstawioną przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów źródłowych i oświadczeń, sytuację majątkową i finansową strony, uznać należy, że jej żądanie dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że stroną wnoszącą o przyznanie prawa pomocy jest publiczny zakład opieki zdrowotnej, a więc jednostka, której działanie nie jest nastawione na osiąganie zysku. Głównym celem zakładu jest udzielanie świadczeń zdrowotnych i promocja zdrowia (odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 13 stycznia 2014 r. Dział 1, rubryka 1; Dział 3, rubryka 3). Według nadesłanych dokumentów finansowych wysokość kapitału zakładowego jednostki wynosi [...] zł, zaś wartość aktywów trwałych według bilansu za ostatni rok obrotowy [...] zł. Pomimo posiadania środków majątkowych, szpital znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, co jest związane z wysokim zadłużeniem placówki, na dzień 31 grudnia 2013 r. wynoszącym [...] zł (według wykazu dołączonego do pisma z dnia 17 marca 2014 r.). Złą sytuację finansową pogłębia coroczne ponoszenie strat w prowadzonej działalności (wg. nadesłanego rachunku zysków i strat, strata w 2012 r. wyniosła [...] zł, a w 2013 r. [...] zł). Środki zgromadzone na rachunku bankowym w kwocie [...] zł mają określone przeznaczenie – są to wadia wpłacone przez kontrahentów szpitala przystępujących do procedury przetargowej (oświadczenie strony z dnia 15 kwietnia 2014 r.), nie mogą zatem być przeznaczone na sfinansowanie kosztów sądowych. W ocenie referendarza potwierdzeniem trudnej sytuacji finansowej strony jest fakt, że wszystkim pracownikom szpitala (z wyjątkiem osób podlegających szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem i osób zarabiających minimalne wynagrodzenie) wypowiedziano warunki płacy poprzez obniżenie wynagrodzenia zasadniczego o 5%, a w grupie lekarzy o 15%. W świetle przedstawionych okoliczności należy stwierdzić, że strona spełniła warunek określony w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (w tej sprawie kosztów sądowych). Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło