III SA/Lu 144/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od tej opłaty. Do wniosku skarżący załączył informację z dnia 27 lutego 2013 r. o pożyczkach zaciągniętych w [...] oraz podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za 2012 r. Następnie skarżący w zakreślonym terminie uzupełnił braki formalne wniosku. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zaznaczył, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej .p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony dotyczące zwolnienia od obowiązku uiszczenia od wpisu sądowego od skargi jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Koszt wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej wynosi [...] zł (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Porównując wielkość wpisu sądowego od skargi, do sytuacji majątkowej i finansowej strony, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, bądź części oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiąca pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą tych kosztów uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika, aby skarżący wraz z rodziną znajdował się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz studiującą córką. Skarżący i jego rodzina mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, posiadają majątek nieruchomy (dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. ok. [...] ha) oraz ruchomy (samochód marki [...] o wartości ok. [...] zł). Żona skarżącego pobiera rentę rolniczą w niepełnej wysokości (wypłacaną kwartalnie w kwocie [...] zł) ze względu na niezaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Dochód z gospodarstwa rolnego skarżący określił na kwotę ok. [...] zł miesięcznie. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie [...], która według oświadczenia przynosi straty w wysokości kilkuset złotych miesięcznie. Przychód z tej działalności w 2012 r. wyniósł [...] zł, natomiast koszty wyniosły [...] zł, zaś powstała strata [...] zł. W tym kontekście stwierdzić należy, że strata z działalności gospodarczej jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z jej prowadzenia (por. postanowienie NSA z 17 stycznia 2008 r. I FZ 600/07 Legalis). Strata finansowa skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania. W sytuacji, kiedy mimo ponoszonych co najmniej od stycznia 2012 r. strat, skarżący nadal działalność gospodarczą prowadzi, a także biorąc pod uwagę rozmiar prowadzonej działalności i wielkość miesięcznych przychodów (wynoszących od [...] zł do [...] zł w okresie ostatnich trzech miesięcy 2012 r.), nie można przyjąć, że strona nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Należy również zwrócić uwagę, że mimo wykazywanego braku dochodu z działalności gospodarczej, skarżący ponosi koszty utrzymania koniecznego, które według oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu kształtują się w granicach [...] zł – [...] zł miesięcznie (koszty wyżywienia i utrzymania domu [...]-[...] zł; koszty utrzymania córki na studiach [...]–[...] zł; koszty leczenia żony [...]-[...] zł; spłata kredytów [...] zł). Zatem gdyby skarżący nie dysponował żadnymi środkami finansowymi z prowadzonej działalności gospodarczej, nie byłby w stanie tylko z dochodu z nieruchomości rolnej i renty żony (ok. [...] zł) opłacić ponoszonych kosztów utrzymania koniecznego. Nadto podkreślić należy, że zobowiązania cywilnoprawne (umowy kredytowe, umowy pożyczki) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe, a fakt ich udzielenia świadczy o dobrej kondycji finansowej. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż skarżący wykazał zaistnienie przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.