III SA/Lu 145/08

WyrokWSA w Lublinie2008-07-01

Skład orzekający: Marek Zalewski, Jadwiga Pastusiak, Maria Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieświadomość skarżącego co do rzeczywistej wartości transakcyjnej importowanego pojazdu, wynikająca z wprowadzenia go w błąd przez kontrahentów, zwalnia go z obowiązku zapłaty należności celnych?
Ratio decidendi
Nieświadomość skarżącego co do rzeczywistej wartości transakcyjnej importowanego pojazdu, nawet jeśli wynika z wprowadzenia go w błąd przez kontrahentów, nie ma znaczenia dla ustalenia wysokości należności celnych. Istotna jest obiektywna wartość towaru, prawidłowo ustalona przez organy celne na podstawie dokumentów urzędowych, w tym ustaleń zagranicznych służb celnych. Skarżący, jako zgłaszający, jest dłużnikiem celnym, a ewentualne roszczenia wobec kontrahentów może dochodzić na innej drodze prawnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia kwoty długu celnego z tytułu importu samochodu. Skarżący, działając przez pełnomocnika, zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu samochód, deklarując jego wartość na 2.000 CHF na podstawie faktury zakupu. Władze celne Szwajcarii, po weryfikacji, ustaliły, że faktyczna cena sprzedaży wynosiła 8.500 CHF, a niższa faktura była wystawiona na prośbę kupującego. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organy celne określiły kwotę długu celnego na podstawie wyższej wartości. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenie stanu faktycznego, twierdząc, że został wprowadzony w błąd co do rzeczywistej wartości pojazdu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 1 lipca 2008r. sprawy ze skargi P.L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm.), art. 29 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zmianami; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne Rozdział 2 Tom 4, str. 307), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68 z 2004 r. poz. 622), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 30 września 2007 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] sierpnia 2007 r. określającej kwotę długu celnego z tytułu importu samochodu zgłoszonego wg dokumentu SAD z dnia 20 sierpnia 2004 r., Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 20 sierpnia 2004 r. według dokumentu SAD objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy marki R., rok produkcji 2001. Do zgłoszenia celnego załączono m. in. fakturę zakupu z dnia 12 sierpnia 2004 r. określającą wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę 2.000 franków szwajcarskich (CHF). Zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i zostało przyjęte przez organ celny, co z mocy prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną i określenie kwoty długu celnego na podstawie zadeklarowanych przez przedstawiciela Strony elementów kalkulacyjnych. W związku z wątpliwościami co do rzetelności wartości podanej na fakturze, Dyrektor Izby Celnej w B., pismem z 28 października 2004 r. przesłał kopię faktury zakupu do weryfikacji przez władze celne Szwajcarii. Pismem z dnia 9 grudnia 2005 r. władze celne Szwajcarii poinformowały o kontroli przeprowadzonej w firmie sprzedawcy – R. jako dowód sprzedaży samochodu eksporter przedstawił fakturę z dnia 12 sierpnia 2004 r. na kwotę 8.500 CHF. Eksporter deklarował w swoim rozliczeniu podatkowym tę kwotę jako faktyczną kwotę sprzedaży, zaś rachunek na niższą wartość został wystawiony jedynie na prośbę kupującego, co było stałą praktyką wobec polskich odbiorców samochodów. W związku z powyższym postanowieniem Naczelnik Urzędu Celnego w L. wszczął postępowanie celne w sprawie a następnie decyzją z dnia 31 lipca 2006 r. określił wartość celną sprowadzonego pojazdu na podstawie faktury z dnia 12 sierpnia 2004 r. na kwotę 8.500. CHF. W trakcie postępowania odwoławczego do Izby Celnej wpłynęło pismo z 27 grudnia 2006 r., którym władze celne Szwajcarii przesłały dodatkowe informacje uzyskane od firmy R. będące uzupełnieniem wyników weryfikacji. W piśmie tym zawarta jest informacja o przeprowadzonej rozmowie w dniu 1 maja 2006 r. z przedstawicielem firmy R., który potwierdził, iż firma R. wystawiała fakturę na samochód (karoserię) i drugą na części zamienne (np. na silnik i pneumatykę). Jak wynika z dokumentów, wystawiano zawsze drugą fakturę na różne części zamienne poza samochodami. W załączeniu władze celne Szwajcarii przekazały dodatkową fakturę z dnia 10 sierpnia 2004 r. na kwotę 6.500 CHF, z treści której wynika, iż dotyczy ona części do pojazdu Renault Megane Scenic oraz została wystawiona na K. K.. Jednocześnie do Izby Celnej wpłynęła odpowiedź szwajcarskich służb celnych na pismo Izby, informująca, iż eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu. W związku z powyższym decyzją z dnia 15 lutego 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w B. uchylił zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Naczelnik Urzędu Celnego w L. przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające w sprawie i ponownie dokonał oceny całego zebranego materiału dowodowego. Skarżący wyjaśnił, że osoba o nazwisku K. K. nie jest mu znana, on sam fizycznie nie sprowadził samochodu, natomiast zgodnie z umową z D. J. miał odebrać samochód już po remoncie i odprawie celnej, gotowy do rejestracji i jazdy. W dniu 23 maja 2007 r. przesłuchano K. K. w charakterze świadka, okazując fakturę z dnia 10 sierpnia 2004 r. na zakup części do pojazdu marki Renault Megane Scenic. Świadek stwierdził, iż w 2004 r. w firmie R. kupił samochód marki Audi, nie dokonywał zakupu części do samochodu marki Renault Megane Scenic, nie widział faktury z 10 sierpnia 2004 r. na kwotę 6.500 CHF, oraz że kupował w tamtym okresie części za niższe kwoty i nie dotyczyły one samochodu marki Renault Megane Scenic. W dniu 14 czerwca 2007 r. przesłuchano w charakterze świadka D. J., która stwierdziła, iż podtrzymuje swoje zeznania złożone wcześniej w Referacie Karnym Skarbowym Urzędu Celnego w L. 12 grudnia 2006 r. Jak wynika z treści protokołu przesłuchania świadka, stwierdziła, iż auto kupiła od S. R. za kwotę 2.000 CHF, płacąc gotówką. Samochód był powypadkowy. Nie kupowała ona części w firmie R., nic nie wiedziała o tym że R. rozlicza się ze Szwajcarskim Urzędem Skarbowym na podstawie innej faktury opiewającej na kwotę 8.500 CHF. Po ocleniu samochodu i dokonanej naprawie D. J. sprzedała auto skarżącemu za kwotę 34.650 zł. w wykonaniu umowy przedwstępnej, a różnica pomiędzy ceną zakupu wraz z opłatami celnymi a ceną sprzedaży samochodu wynikała z kosztów naprawy. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia 8 sierpnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. określił kwotę długu celnego w wysokości 2.489 zł. Wartość celną pojazdu ustalił w oparciu o nadesłaną przez władze celne Szwajcarii fakturę z dnia 12 sierpnia 2004 r. na kwotę 8.500 CHF powiększoną o koszty transportu w wysokości 145.60 zł. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości z uwagi na wprowadzenie go w błąd przez osobę stanowiącą drugą stronę zawartej umowy. Kwota wartości celnej w zgłoszeniu celnym nie została zaniżona celowo. ponieważ dokonał tego działając w nieświadomości co do faktycznej wartości transakcyjnej przedmiotowego samochodu. Organ odwoławczy wskazał że zgodnie z art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Wspólnotowy Kodeks Celny, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Zgodnie z art. 29 ust. 3 lit. a Wspólnotowego Kodeksu Celnego, ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności. Zgodnie z postanowieniami art. 86 ust. 1 ustawy Prawo celne, organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawione podmioty państwa obcego. Organ przyjął zatem ustalenia szwajcarskich służb celnych, że faktura z dnia 12 sierpnia 2004 r. przedstawiona do odprawy zawiera fikcyjną cenę zakupu 2.000 CHF, która nie została potwierdzona przez eksportera. Organ przyjął więc cenę z drugiej faktury - 8.500 CHF, którą zgodnie z wyjaśnieniem szwajcarskich służb celnych eksporter deklaruje w swoim rozliczeniu podatkowym w Szwajcarii. Organ uznał, że pismo szwajcarskich władz celnych z dnia 9 grudnia 2005 r. jest dokumentem urzędowym w świetle art. 194 Ordynacji podatkowej. Oceniając dodatkowe materiały w sprawie, nadesłane przez władze celne Szwajcarii za pismem z dnia 27 grudnia 2006 r., stwierdzono, iż brak jest dowodów potwierdzających związek zakupu pojazdu Renault Megane Scenic z zakupem części według faktury z dnia 10 sierpnia 2004 r. na kwotę 6.500 CHF. Ze zgromadzonych materiałów oraz wyniku dochodzenia przeprowadzonego przez władze celne Szwajcarii wynika więc, iż całkowite koszty zakupu w/w pojazdu wynoszą 28.180.88 zł (cena sprzedaży w wysokości 8.500 CHF + transport 50 CHF + należności celne i podatkowe uiszczone wg. dokumentu SAD - 3 286,70 zł). Od tej decyzji skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której decyzji zarzuca naruszenie art. 122 ustawy Ordynacja Podatkowa poprzez brak podjęcia wszelkich działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym w zakresie części wymontowanych z samochodu, nie wyjaśnienie różnicy pomiędzy kwotą zakupu samochodu przez D. J. a kwotą, za którą samochód został sprzedany, nie zweryfikowanie pisma wyjaśniającego wysłanego przez firmę R. A. oraz umowy pomiędzy D. J. a firmą szwajcarską, naruszenie prawa poprzez brak przeprowadzenia kontroli w szwajcarskiej firmie i sprzeczne ze sobą pisma i zeznania urzędu celnego w Szwajcarii oraz dostawcy samochodu, brak ustaleń w kwestii wpłaconych zaliczek, wymontowania części, a następnie pomniejszenia ceny sprzedaży o kwotę ewentualnych zaliczek. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi są bezzasadne. Bezsporne jest, że M. B. została umocowana przez skarżącego do dokonania odprawy celnej przedmiotowego pojazdu oraz do dokonywania wszelkich formalności z tym związanych, a następnie dokonała odprawy celnej pojazdu. Pełnomocnik złożył w imieniu skarżącego zgłoszenie celne a więc wyraził zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną przez swego mocodawcę. Zgodnie z art. 4 pkt 17 WKC, zgłoszenie celne to czynność, poprzez którą osoba wyraża zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną. Skarżący chciał objąć pojazd procedurą dopuszczenia do obrotu i towar został objęty taką procedurą. Zgodnie z art. 201 ust. 1a WKC - dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym, zaś stosownie do art. 201 ust. 3 WKC – dłużnikiem jest zgłaszający. Kwestie własnościowe nie odgrywają znaczenia dla należności celnych związanych z przywozem towaru, istotny jest bowiem fakt jego przywozu, deklaracji i dopuszczenia do obrotu. Dlatego nie jest istotne, czy D. J. mogła dokonać zakupu na rzecz skarżącego, i czy faktura została prawidłowo wystawiona na rzecz skarżącego. Ważne jest natomiast, że skarżący, działając przez swego pełnomocnika, zdecydował się na objęcie takiego pojazdu procedurą dopuszczenia do obrotu, mimo, że jak deklaruje, został wprowadzony w błąd co do rzeczywistej ceny. Ponadto skarżący na swój rachunek sprowadził pojazd, który dopiero później nabył od D. J. Skarżący stał się zatem dłużnikiem celnym w stosunku do pojazdu stanowiącego wówczas cudzą własność i – jak wynika z jego wyjaśnień - o nie znanej sobie prawdziwej wartości transakcyjnej. Nieświadomość ta nie ma jednak żadnego znaczenia w sprawie, gdyż liczy się obiektywna wartość towaru, prawidłowo ustalona przez organy celne. Nie można podzielić zarzutów odnośnie nie wyjaśnienia stanu faktycznego lub błędnego ustalenia ceny transakcyjnej pojazdu. Cenę tę dokumentuje faktura na 6500 CHF, potwierdzona przez eksportera, a uzyskana w wyniku weryfikacji zgłoszenia przez szwajcarskie służby celne, zgodnie z postanowieniami wiążącego w relacjach między Unią Europejską i Szwajcarią Protokółu w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych. Dokument uzyskany w taki sposób (pismo władz celnych, a nie faktura), przewidziany jako dowód dopuszczalny w postępowaniu celnym zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy Prawo celne, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 Ordynacji Podatkowej. Przyjmuje się bowiem, że dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej może być również zagraniczny dokument urzędowy, ale uznanie określonego dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy od ustaleń przyjętych w umowach międzynarodowych, których stroną jest Polska (zob. C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II., kom. do art. 194). Jeżeli nawet skarżący uważa, że został wprowadzony w błąd przez swoich kontrahentów – może próbować dochodzić swoich praw na innej drodze, nie zwalnia go to jednak z zobowiązań podatkowych. Z tych względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 213 WKC oraz art. 120, art. 121, art. 122, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej, należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło