III SA/Lu 146/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. (Nr [..]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy kwestionowaną przez H. T. decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia [...] stycznia 2010 r. (Nr [...]) w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że w dniu [...] grudnia 2009r. H. T. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w T. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal mieszkalny o pow. [...]m2, w warunkach prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa domowego. Powyższy wniosek załatwiono decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego z argumentacją, że w okresie od [...] września 2009 r. do [...] listopada 2009 r. dochody strony wyniosły [...] zł ([...] zł miesięcznie). Wydatki mieszkaniowe strony wyniosły [...] zł i nie przekroczyły 20% dochodów gospodarstwa domowego, to jest [...] zł. Odnosząc się do zarzutów odwołania, że wadliwie ustalono kwotę dochodu dla potrzeb oceny prawa do dodatku mieszkaniowego, gdyż wyrównanie emerytury nie powinno wpływać na dochód bieżący w postaci emerytury w stałej wysokości [...] zł miesięcznie oraz dodatku pielęgnacyjnego, Kolegium stwierdziło, iż zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości oraz wypłacania dodatków mieszkaniowych określają przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.). W myśl art. 2 i 3 ust. 1 tej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, między innymi, osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Zgodnie z komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lutego 2009 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent (M.P. Nr 14, poz. 188), najniższa emerytura wynosi 675,10 zł i taka kwota obowiązywała w dniu złożenia przez skarżącą wniosku o dodatek mieszkaniowy. Kwota stanowiąca 175% najniższej emerytury to 1181,42zł. Za dochód, zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy, uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się, między innymi, zasiłków pielęgnacyjnych oraz dodatków pielęgnacyjnych do emerytur i rent (uchwała NSA z dnia 10 grudnia 2009r. I OPS 8/09). Z przepisu powyższego wynika, iż za przychód należy uznać wszelkie przysporzenia majątkowe, poza wyjątkami wymienionymi w ustawie, faktycznie uzyskane w okresie, z którego ustalany jest dochód. Przychód nie jest pomniejszany o zaliczkę na podatek dochodowy oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Kolegium wyjaśniło dodatkowo, ze H. T. uzyskała w ciągu 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, to jest od września do listopada 2009r. dochód w wysokości [...]zł. Na dochód ten złożyły się jej emerytura w łącznej kwocie [...]zł (wypłaty: wrzesień [...]zł, październik [...]zł, listopad [...]zł) oraz wypłacone w październiku 2009r. wyrównanie emerytury za okres od [...] września 2006r. do [...] maja 2009r. w kwocie [...] zł. Są to kwoty brutto pobranych przez skarżącą świadczeń emerytalnych. Dochód ten udokumentowany jest zaświadczeniem ZUS Oddział w B. z dnia [...] stycznia 2010r. zawierającym specyfikacje wszystkich wypłat dokonanych przez ZUS na rzecz H.T.za wymieniony wyżej okres. Wypłatę emerytury w tej wysokości potwierdzają także dołączone do akt sprawy, w tym przez skarżącą, zaświadczenie ZUS Oddział w B. dotyczące wypłaty za wrzesień 2009r., druk przekazu pocztowego emerytury za listopad 2009r., a także decyzja ZUS z dnia 30 września 2009 r. znak: [...]o przeliczeniu emerytury, przy czym w wymienionym zaświadczeniu i decyzji nie wskazano wprost wysokości świadczenia w kwotach brutto, lecz w wysokości netto do wypłaty lub w wysokości przychodu. Kolegium podniosło, że składając odwołanie skarżąca pominęła kwestię wysokości dochodu uzyskanego w październiku 2009r. z tytułu wyrównania świadczenia emerytalnego. Okoliczność wypłacenia stronie wyrównania i kwotę wypłaty potwierdza wprost zaświadczenie ZUS Oddział w B. z dnia [...] stycznia 2010r. Do dochodu nie wliczono wypłaconego skarżącej dodatku pielęgnacyjnego, co podnosiła w odwołaniu, jednakże, wbrew jej stanowisku, zaliczono wypłacone wyrównanie świadczenia emerytalnego, które w świetle art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest niewątpliwie dochodem. Z treści decyzji o przeliczeniu emerytury oraz zaświadczenia ZUS z dnia [...] stycznia 2010r. nie wynika, iż ustalona należność do wypłaty obejmowała dodatek pielęgnacyjny, w związku z czym wypłacona należność w całości wliczona została do dochodu. Średni miesięczny dochód w jednoosobowym gospodarstwie domowym skarżącej w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wyniósł [...] zł i przekroczył 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku (1 181,42zł). Kwota nadwyżki średniego miesięcznego dochodu nad kwotą 175% najniższej emerytury wyniosła 486,83 zł. W niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 6 ust. 8 ustawy, bowiem kwota nadwyżki przekracza wysokość należnego dodatku mieszkaniowego. Dodatek mieszkaniowy ustalony, stosownie do przepisów art. 6 ust. 1 i 2 ustawy, z uwzględnieniem ryczałtu na zakup opału, jako różnica między wydatkami ponoszonymi na normatywną powierzchnię mieszkaniową ([...] zł), a kwotą stanowiącą 20% dochodu w gospodarstwie domowym skarżącej ([...] zł) byłby mniejszy od nadwyżki, a ponadto wyrażałaby go liczba ujemna (-128,42 zł). Z uwagi na dochód przekraczający 175% kwoty najniższej emerytury oraz poniesienie przy tym dochodzie stosunkowo niskich wydatków, w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, kwota wydatków okazała się niższa niż tzw. udział własny w pokryciu kosztów mieszkaniowych (20% przy średnim miesięcznym dochodzie przekraczającym 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym). W takim przypadku dodatek mieszkaniowy nie może być przyznany w oparciu o art. 6 ust. 8 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji popełnił istotne uchybienie przy ustalaniu prawa H. T. do dodatku mieszkaniowego, bowiem niepotrzebnie wliczono do dochodu dodatek pielęgnacyjny, który nie powinien być uznany za składnik dochodu w sprawach z zakresu dodatków mieszkaniowych (uchwała NSA z dnia 10 grudnia 2009r. I OPS 8/09). Poza tym można mieć także zastrzeżenia do uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji organu I instancji. Uzasadnienie jest lakoniczne i w sposób skrajnie uproszczony wyjaśnia podstawy odmowy przyznania dodatku, a przede wszystkim sposób ustalenia dochodu. Powyższe zastrzeżenia nie mają jednak wpływu na rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Z uwagi na uzyskany dochód, którego kwota została ponownie ustalona i skorygowana w postępowaniu odwoławczym, dodatek mieszkaniowy H. T. i tak nie może zostać przyznany. O treści rozstrzygnięcia przesądził w gruncie rzeczy fakt uzyskania przez skarżącą wyrównania świadczenia emerytalnego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, które stanowiło dodatkowy dochód, ponad wypłacaną jej co miesiąc emeryturę w stałej wysokości. Skarżąca może jednak wystąpić po raz kolejny z wnioskiem o przyznanie dodatku, a w nowym postępowaniu organ dokona ponownego ustalenia dochodu z 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia tego wniosku. W skardze sądowej H.T. zarzuciła, że jest inwalidą, ciągle się leczy w poradniach specjalistycznych i bieżące niskie dochody w kwocie [..] zł miesięcznie nie pozwalają na płacenie pełnego czynszu. W związku z tym wyrównanie świadczenia przez ZUS za okres [...] maj 2006 r. – [...]maj 2009 r. nie powinno być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosiło o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 2 i 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Z komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lutego 2009 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent (M.P. Nr 14, poz. 188) wynika, że najniższa emerytura i renta wynosi 675,10 zł miesięcznie (emerytura, renta rodzinna i renta dla osób całkowicie niezdolnych do pracy). Taka kwota obowiązywała w dniu [...] grudnia 2009 r. to jest w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Kwota stanowiąca 175% najniższej emerytury wynosi 1181,42 zł. W myśl art. 3 ust. 3 cyt. ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, nie wlicza się dodatku pielęgnacyjnego, określonego w art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 10 grudnia 2009r. sygn. akt I OPS 8/09; publ. ONSA i WSA 2010/2/2, LEX Nr 531150). W świetle powołanych przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dochodu ustala się na podstawie przychodów faktycznie uzyskanych w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Źródłem dochodów skarżącej w okresie wrzesień – listopad 2009 r. była emerytura z ZUS w łącznej kwocie [...] zł (wypłacona w miesięcznych kwotach po [...] zł każda). Do przychodów, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zaliczyć także trzeba - co Kolegium słusznie wyjaśnia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – wypłacone skarżącej w październiku 2009 r. wyrównanie emerytury w kwocie [...] zł za okres od [...] września 2006 r. – [...]maja 2009 r. Fakt uzyskania wyrównania skarżąca potwierdza w skardze sądowej. W tych okolicznościach średni miesięczny dochód w jednoosobowym gospodarstwie domowym skarżącej wyniósł [...] zł i przekroczył 175% kwoty najniższej emerytury dla takiego gospodarstwa domowego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Decyzja odmawiająca przyznania dodatku mieszkaniowego była więc rozstrzygnięciem prawidłowym. Ubocznie należy wyjaśnić, że kwota nadwyżki średniego miesięcznego dochodu (ponad kwotę 175% najniższej emerytury) wynosiła 486,83 zł i przekraczała wysokość należnego dodatku mieszkaniowego. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy stanowi, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3 – 6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym. Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie może przekraczać 35 m2 dla jednej osoby (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). W myśl jej art. 6 ust. 2 pkt 1, jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwach wieloosobowych, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym. Wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (art. 3 ust. 3) . Do tych wydatków zalicza się między innymi czynsz oraz opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych (art. 6 ust. 4). Nie zalicza natomiast wydatków określonych w ust. 4a/. Jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust.1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę (art. 6 ust. 8 ustawy). Jak wynika z akt sprawy udział własny skarżącej w wydatkach związanych z kosztami mieszkaniowymi ([...] zł na normatywną powierzchnię mieszkaniową) był zbyt niski w odniesieniu do uzyskanych dochodów. Udział ten nie przekraczał 20 % dochodu gospodarstwa domowego ([...] zł). Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.