III SA/Lu 1487/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty cła - w zakresie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik P. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie określenia kwoty cła. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wykonanie decyzji z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością spowoduje całkowitą i trwałą utratę płynności finansowej skarżącej, czego konsekwencją będzie konieczność likwidacji przedsiębiorstwa. Konieczność zaniechania produkcji w następstwie wykonania decyzji spowoduje zwolnienie kilkuset zatrudnionych w przedsiębiorstwie pracowników, co wywoła trudne do przewidzenia skutki społeczno-gospodarcze. Ponadto utrata płynności finansowej będzie łączyć się z utratą dotychczas wypracowanej opinii podmiotu stabilnego finansowo, rzetelnego i działającego transparentnie w obrocie gospodarczym. Utrata tych atrybutów w oczach kontrahentów może być niemożliwa do naprawienia i spowoduje załamanie niezbędnych dla działania skarżącej rynków zbytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednocześnie w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu do czasu wydania orzeczenia w sprawie przez sąd administracyjny stanowi formę tzw. ochrony tymczasowej, mającej na celu ochronę skarżącego przed potencjalnym zaistnieniem sytuacji, w której akt oceniony jako wadliwy przez sąd został już faktycznie wykonany, z czym wiążą się niekorzystne konsekwencje w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty, zaś obowiązek ich uprawdopodobnienia spoczywa na wnioskodawcy. Sąd jedynie ocenia, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący winien tak określić ewentualną szkodę lub w taki sposób wskazać skutki, które nastąpiłyby w związku z wykonaniem aktu, by sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że wielkość szkody jest znaczna, a skutki trudne do odwrócenia. Jak przyjęto w orzecznictwie, chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wyrównana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Twierdzenia powinny być poparte materiałem dowodowym. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego ocenę (postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04). W ocenie Sądu, wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia żadnej z pozytywnych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Należy zauważyć, że treść uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji budzi wręcz konsternację. Argumentacja pełnomocnika odnosi się do zupełnie innego podmiotu niż skarżący – do spółki T. "D " (powinno być: T. F D ). Spółka nie jest nawet uczestnikiem postępowania w sprawie, wzmianki o niej pojawiają się jedynie w uzasadnieniu faktycznym decyzji, była bowiem pośrednio powiązana z czynnościami obrotu towarowego podlegającego należnościom celnym, w związku z którymi wydano zaskarżoną do sądu decyzję. Zdumiewający jest fakt, że profesjonalny pełnomocnik w ten sposób sformułował uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, odnosząc argumenty do podmiotu w ogóle nie uczestniczącego w sprawie. Z oczywistych względów taka argumentacja nie może dawać podstawy do wstrzymania zaskarżonej decyzji, nie ma bowiem żadnego związku z oceną indywidualnej sytuacji skarżącego – P. P . Brak wskazania przez pełnomocnika jakichkolwiek argumentów odnoszących się do osoby skarżącego i przemawiających za spełnieniem określonych w ustawie przesłanek uniemożliwia uwzględnienie wniosku o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na marginesie należy odnotować pojawiające się w orzecznictwie odosobnione poglądy wskazujące na konieczność dokonania oceny przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o okoliczności znane sądowi z urzędu (tak m.in. NSA w postanowieniu z 27 stycznia 2016 r., sygn. akt II GZ 1/16). Gdyby zaakceptować ten pogląd – do oceny zasadności wniosku o wstrzymanie można byłoby wykorzystać informacje zawarte we wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, złożonym w tej samej sprawie. Jest to jednak niemożliwe, gdyż przedstawione przez skarżącego informacje mające obrazować jego sytuację finansową i majątkową sąd uznał za niewiarygodne, co stało się przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie z 6 kwietnia 2016 r.). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.