III SA/Lu 1496/15

WyrokWSA w Lublinie2016-04-26

Skład orzekający: Jerzy Drwal, Robert Hałabis, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy na postanowienie organu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej, odmawiające wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy, przysługuje zażalenie?
Ratio decidendi
Na postanowienie organu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej, odmawiające wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy, nie przysługuje zażalenie. Prawo do zażalenia na postanowienie w przedmiocie dostępu do akt sprawy przysługuje jedynie w przypadkach określonych w art. 179 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, co nie obejmuje wniosku o wydanie uwierzytelnionych odpisów na podstawie art. 178 § 3.
Stan faktyczny
Spółka G. C. Sp. z o.o. złożyła wniosek o doręczenie odpisu protokołu przesłuchania świadka. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił uwzględnienia wniosku, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy, uznając ją za zgodną z prawem. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Celnej, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących dostępu do akt sprawy i możliwości wnoszenia zażaleń.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz G. C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie WSA Robert Hałabis, WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent stażysta Michał Fiut, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi G. C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy doręczenia odpisów dokumentów I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz G. C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarzonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzedu Celnego w B. P. z dnia [...] r. w sprawie odmowy uwględnienia wniosku strony o doręczenie odpisu (kserokopii) protokołu przesłuchania świadka. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej argumentował - powołując się na treść art. 178 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej oraz na wykładnię tego przepisu dokonaną przez sądy administracyjne (w tym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] r. sygn. akt II FSK 898/11), że wydane w trakcie postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, skarżone (zażaleniem) postanowienie Naczelnika Urzedu Celnego w B. P., nie narusza przepisów prawa. W skardze Spóka [...] zarzuciła naruszenie przepisów: - art. 120 Ordynacji podatkowej, poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia "nieznanego procedurze"; - art. 178 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie tego unormowania do wniosku strony; - art. 179 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie tej regulacji do wniosku strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna bowiem zaskarżone postanowienie narusza przepisy Ordynacji podatkowej. Z jej uregulowań wynika, że w przypadku gdy strona wniosła zażalenie na postanowienie niezaskarżalne, rzeczą organu odwoławczego jest stwierdzić jego niedopuszczalność w drodze postanowienia (art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Jej przepisy zawierają w dyspozycji art. 178 gwarancje dotyczące zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu - poprzez, jak to wynika z § 1, prawo do wglądu do akt sprawy, poprzez możliwość sporządzenia notatek, kopii lub odpisów, a także - w myśl § 3 - poprzez żądanie wydania z akt uwierzytelnionych odpisów albo poprzez uwierzytelnienie posiadanych przez stronę odpisów lub kopii akt sprawy. Przepis art. 178 Ordynacji podatkowej nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na odmowę spełnienia żądania, o którym mowa w § 3. Treść wniosku strony z dnia [...] r. – rozpoznanego postanowieniem Naczelnika Urzedu Celnego w B. P. z dnia [...] r. - wskazuje, że powyższy wniosek złożono w trybie art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej. W realiach niniejszej sprawy brak podstaw do przyjęcia, aby spór dotyczył dokumentu (protokołu przesłuchania świadka) zawierającego informacje niejawne lub wyłączonego z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Organ odmawiając uwzględnienia wniosku nie powoływał się zresztą na okoliczności, o których mowa w art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. Powolany przepis w § 2 określa, że odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentacją, o której mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia. Na tego rodzaju postanowienie przysługuje zażalenie (art. 179 § 3 Ordynacji podatkowej). Tego przepisu nie można interpretować w ten sposób, że na każde postanowienie rozstrzygające w kwestii formalnej dostępu strony do akt sprawy, przysługuje zażalenie. Zasadą jest, że przysługuje ono wówczas – zgodnie z art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej - gdy ustawa ( w tym przypadku Ordynacja podatkowa) tak stanowi. Instytucję zażalenia ustawa przewiduje jedynie w przypadku dokumentów, o których mowa w art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej . Wykładnia przepisów art.178 i art. 179 Ordynacji podatkowej jednoznacznie świadczy, że na postanowienie wydane na podstawie art. 178 § 3 nie służy zażalenie. Niedopuszczalność zażalenia nie oznaczała, że w sprawie wyłączono możliwości kontroli wykonywania administracji publicznej w tym zakresie, skoro postanowienia, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć w odwołaniu od decyzji (art. 237 Ordynacji podatkowej). Okoliczność ta umknęła uwadze Dyrektorowi Izby Celnej podczas rozpoznawania zażalenia, podobnie jak fakt, że organ I instancji w pouczeniu zawarł informację, że na wydane postanowienie zażalenie nie służy. Wobec stwierdzonego naruszenia przepisów proceduralnych Ordynacji podatkowej, uchylenie zaskarżonego postanowienia było uzasadnione w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło