III SA/Lu 1505/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. WD sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2015 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry - w zakresie wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Spółki P. WD sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 września 2015 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ, a w razie nieuwzględnienia – przez sąd administracyjny. Jako uzasadnienie wniosku wskazano, że wykonanie tej decyzji naraziłoby skarżącą na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, ponieważ pozbawiłoby ją możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej i skutkowałoby koniecznością ogłoszenia upadłości. Skarżąca podniosła, że w stosunku do niej zostały wydane decyzje nakładające kary pieniężne za prowadzenie gier na automatach poza kasynem gry na łączną kwotę [...]zł. Kary te są wymagalne, a postępowanie egzekucyjne wszczęte. Tak duży rozmiar kar skutkować będzie zaprzestaniem realizacji zobowiązań, co doprowadzi do stany upadłości w sytuacji, gdy z bilansu spółki wynika, ze w pierwszych pięciu miesiącach 2015 r. poniosła stratę w wysokości ponad 5 tysięcy złotych, a w poprzednim roku obrotowym (2014) – stratę w wysokości ponad 10 tysięcy złotych. Dodatkowo spółka podniosła, że decyzje w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ustawy o grach hazardowych są uchylane przez sądy administracyjne, a w niektórych sprawach sądy zawieszają postepowanie do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne dotyczące konstytucyjności art. 89 ustawy. Wydłuża to okres, w którym mogą nastąpić negatywne skutki dla skarżącej, co tym bardziej uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji. Do wniosku Spółka dołączyła bilans aktywów i pasywów na dzień 31 grudnia 2014 r. i 31 maja 2015 r., rachunek porównawczy zysków i strat oraz wykaz ostatecznych decyzji, którymi nałożono na nią kary pieniężne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednocześnie w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu do czasu wydania orzeczenia w sprawie przez sąd administracyjny stanowi formę tzw. ochrony tymczasowej, mającej na celu ochronę skarżącego przed potencjalnym zaistnieniem sytuacji, w której akt oceniony jako wadliwy przez sąd został już faktycznie wykonany, z czym wiążą się niekorzystne konsekwencje w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty, zaś obowiązek ich uprawdopodobnienia spoczywa na wnioskodawcy. Sąd jedynie ocenia, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący winien tak określić ewentualną szkodę lub w taki sposób wskazać skutki, które nastąpiłyby w związku z wykonaniem aktu, by sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że wielkość szkody jest znaczna, a skutki trudne do odwrócenia. Jak przyjęto w orzecznictwie, chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wyrównana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Twierdzenia powinny być poparte materiałem dowodowym. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego ocenę (postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04). W ocenie Sądu, wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Zasadniczym argumentem przemawiającym zdaniem Spółki za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w postaci konieczności zaprzestania działalności gospodarczej z uwagi na utratę płynności finansowej. W niniejszej sprawie skarżącej została wymierzona kara pieniężna w wysokości [...] zł. Nałożony na Spółkę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. W ostatnim czasie w Naczelnym Sądzie Administracyjny w podobnych do niniejszej sprawach ukształtowała się linia orzecznicza wskazująca, że strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Wykazanie tych okoliczności wymaga przedstawienia aktualnej sytuacji finansowej skarżącej oraz udokumentowania rzeczywistych obciążeń z tytułu kar pieniężnych (por. postanowienie NSA z 8 września 2015 r., II GZ 451/15 oraz kilkadziesiąt podobnych, wydanych w okresie od 8 września do 16 października 2015 r. w sprawach wstrzymania wykonania decyzji nakładających kary za prowadzenie gier na automatach; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA; orzeczenia.nsa.gov.pl). W badanej sprawie skarżąca przedstawiła wykaz 17 ostatecznych decyzji, z których wynika łączna wysokość kar – [...] zł. Spółka przedstawiła także dokumenty finansowe w postaci bilansu aktów i pasywów (na dzień 31 grudnia 2014 r. i 31 maja 2015 r.) oraz rachunku zysków i strat w tych samych okresach. Szczególnie doniosły w sprawie jest ten drugi dokument, z którego wynika, że przychody netto Spółki na koniec 2014 r. wyniosły nieco ponad 625 tysięcy złotych, a na dzień 31 maja tego roku – ponad 432 tysiące złotych. W obydwu okresach Spółka wykazuje stratę, jednak jej źródłem są koszty w postaci usług obcych. Bez szczegółowych wyjaśnień dotyczących tych kosztów trudno ustalić znaczenie tej straty, dla rzeczywistej kondycji finansowej Spółki, czy nie wynika ona jedynie z operacji księgowych. Niezależnie od tego, ujmowana jednostkowo kwota kary pieniężnej w badanej sprawie – 12.000 nie wpływa znacząco na płynność finansową skarżącej. Jednakże uwzględniając szerszą perspektywę trzeba mieć na uwadze fakt, że łączna wysokość kar pieniężnych, jakie ma zapłacić Spółka jest niewiele niższa od łącznych przychodów netto z działalności za cały 2014 r. Takie szersze spojrzenie czyni wiarygodnym twierdzenia skarżącej o ryzyku utraty płynności finansowej. W ocenie sądu negatywne konsekwencje wykonania zaskarżonej decyzji poprzez wyegzekwowanie nałożonych kar są znacznie poważniejsze w stosunku do niewielkich skutków dla interesu publicznego wynikających jedynie z przesunięcia w czasie realizacji obowiązków nałożonych decyzją. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Na przeszkodzie wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd nie stoi odmowa wstrzymania wykonania decyzji ze strony organu (postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 8 października 2015 r.), co wynika wprost z art. 61 § § zd. 2 p.p.s.a. Z tych przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.