III SA/Lu 1508/15
WyrokWSA w Lublinie2016-05-31
Skład orzekający: Robert Hałabis, Jerzy Drwal, Ewa Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył kwotę przyznanej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) z powodu stwierdzenia różnic w deklarowanej i faktycznej powierzchni działek rolnych, stosując sankcje wynikające z przepisów unijnych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo pomniejszył kwotę przyznanej pomocy finansowej z tytułu płatności ONW. Weryfikacja danych zadeklarowanych przez rolnika jest zgodna z przepisami ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz rozporządzeniami unijnymi. Stwierdzone nieprawidłowości w deklarowanej powierzchni działek rolnych uzasadniały zastosowanie sankcji w postaci pomniejszenia płatności, zgodnie z art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) na rok 2014. Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej i terenowej, organy ARiMR stwierdziły rozbieżności między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią niektórych działek rolnych. W wyniku zastosowania sankcji przewidzianych w przepisach unijnych, przyznana pomoc została pomniejszona. Rolnik wniósł skargę do WSA, zarzucając organom błędne pomiary powierzchni działek i bezpodstawne pomniejszenie dopłat. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Kowalczyk, Protokolant Referent stażysta Michał Białowski, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 oddala skargę.
Z akt sprawy wynikało, że w dniu [...] maja 2014 r. J. R. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) na rok 2014.
Przedmiotowy wniosek poddano kontroli kompletności oraz kontroli administracyjnej w trakcie przeprowadzonego postępowania, zakończonego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego .2015 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 w wysokości 322,20 zł..
J. R. wniósł odwołanie.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w Ł. sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wydał w dniu [...] czerwca 2015 r. decyzje Nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 w wysokości 488,67 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania strony, Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] września 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i stwierdził między innymi, powołując się na obowiązujące przepisy (w tym ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich), że kwestia materialno- prawnych przesłanek przyznania płatności ONW strefa nizinna na rok 2014 powinna uwzględniać wyniki kontroli wniosku strony. W tej materii organ odwoławczy argumentował, że w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych) ujawniono nieprawidłowości w deklarowanej powierzchni działek rolnych – B, D i J. W przypadku pozostałych działek rolnych nie stwierdzono rozbieżności pomiędzy powierzchnią gruntu deklarowaną i stwierdzoną. W tych warunkach należało przyznać zawnioskowaną płatność z uwzględnieniem zatwierdzonego obszaru (powierzchni kwalifikującej się do płatności)..
W skardze do WSA w Lublinie J. R. zarzucił, że:
- decyzja nie odpowiada stanowi faktycznemu sprawy, w której bezpodstawnie pomniejszono dopłaty;
- wniosek strony był poprawny, zaś decyzja organów ARiMR jest wynikiem błędnych pomiarów powierzchni działek rolnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna. Z uwagi na charakter sporu w niniejszej sprawie wymaga wyjaśnienia, że do wniosku strony o przyznanie wnioskowanej pomocy zastosowanie miały przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, regulujące podstawowe kwestie przyznawania wsparcia.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, płatność jest przyznawana wyłącznie na wniosek rolnika.
We wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 skarżący ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW).
Wniosek powyższy został skontrolowany w trakcie przeprowadzonego postepowania administracyjnego.
Prawo organów ARiMR do weryfikacji danych zadeklarowanych przez rolnika wynika nie tylko z przepisów wspomnianej wyżej ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (art. 30 ust. 1 pkt 1), ale również ze szczegółowych unormowań unijnych, zawartych między innymi w :
- rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników;
- rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników;
- rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina.
Kontrola wniosku skarżącego ujawniła nieprawidłowości w deklarowanej powierzchni działek rolnych. W przypadku:
- działki rolnej B jej powierzchnia wyniosła 0,96 ha (wobec deklarowanej we wniosku - 1,10 ha);
- działki rolnej D jej powierzchnia wyniosła 0,52 ha (wobec deklarowanej we wniosku - 0,61 ha);
- działki rolnej E jej powierzchnia wyniosła 0,12 ha (wobec deklarowanej we wniosku - 0,13 ha).
Oznaczało to, że w przypadku płatności (ONW), powierzchnia wszystkich działek rolnych zadeklarowana wynosiła 3,45 ha, natomiast stwierdzona - 3,21 ha. Stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 0,24 ha, co stanowiło 7,47%.
Zgodnie z art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011 r., str. 8), pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwójną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3% albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru.
W tych okolicznościach organ ARiMR miał obowiązek zastosowania tzw. sankcji. Płatność (ONW) została więc przyznana do powierzchni 2,73 ha (pow. stwierdzona 3,21 ha minus 2 x różnica 0,24 ha).
Stosując stawkę płatności ONW (strefa nizinna) do 1 ha uprawy w 2014 r. określonej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329, ze zm.), wynoszącą 179 zł na 1 ha, organ ARiMR prawidłowo przyznał stronie płatność w wysokości 488,67 zł (według obliczenia - 2,73 ha x 179,00 zł/ha). W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, przy uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Wysokość stawki określa § 3 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia, które przewiduje, że płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako wykorzystywane użytki rolne, o których mowa w art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, w wysokość - 179 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu nizinnego strefy nizinnej I.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja o przyznaniu skarżącemu wsparcia w wysokości 488, 67 zł obejmującego płatność ONW, nie naruszała przepisów prawa.
Należy wyjaśnić dodatkowo, że zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, kontrole administracyjne pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrywanie za pomocą narzędzi informatycznych, w tym kontroli krzyżowych, które dotyczą miedzy innymi - zadeklarowanych uprawnień do płatności i zadeklarowanych działek, pozwalają uniknąć nienależnego wielokrotnego przyznania tej samej pomocy odnośnie do tego samego roku kalendarzowego lub gospodarczego oraz obejmują sprawdzenie istnienia uprawnień do płatności i kwalifikowalność do pomocy.
Z akt sprawy wynikało, że przeprowadzono wizytację w terenie i uzyskane dane z kontroli na miejscu uznano za dowód pomocniczy w trakcie kontroli administracyjnej. Powierzchnię kwalifikowaną do uzyskania płatności ustalono w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych), tzw. system LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych). Powyższy przepis (art. 17 rozporządzenia Nr 73/2009) określa, że podstawą utworzenia systemu identyfikacji działek rolnych są mapy lub dokumenty ewidencji gruntów albo innych danych kartograficznych. W tym celu należy wykorzystywać techniki skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych, satelitarnych. Zastosowany być musi jednolity standard gwarantujący dokładność skali 1:10000. System ten wchodzi w skład zintegrowanego systemu administrowania i kontroli, który obowiązkowo jest prowadzony przez każde państwo członkowskie (art. 14 i art. 15 rozporządzenia nr 73/2009).
W realiach rozpoznawanej sprawy wizytacja odbyła się w dniu 25 listopada 2014 r. i jej wyniki po części stanowiły podstawę uznania powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności na rok 2014. Weryfikacji poddano działki ewidencyjne Nr [...], [...], [...] oraz [...]. W przypadku kontroli na miejscu miarodajne są ustalenia poczynione w trakcie takiej kontroli. Skarżący uczestniczył w czynnościach związanych z oględzinami i pomiarami działek rolnych, czego dowodzi własnoręczny podpis na protokole (k. 67 akt adm.).
Stąd nieusprawiedliwiony jest zarzut dokonania błędnych ustaleń faktycznych w oparciu raport kontrolny. Z punktu widzenia zasad przyznawania płatności wiążące nie mogą być same wyjaśnienia i deklaracje skarżącego na temat "błędów" organu w zakresie pomiarów powierzchni gruntów (działek rolnych) wskazanych we wniosku. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu podważającego ustalenia organu w zakresie powierzchni działek rolnych B, D i E. Ubocznie należy podnieść, że kwestia wysokości płatności przyznanych w innych latach wykraczała poza przedmiot sprawy wyznaczonej zaskarżoną decyzją załatwiającą wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2014 r.
Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło