III SA/Lu 151/04

WyrokWSA w Lublinie2004-07-02

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Maria Wieczorek, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewody wydana w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, która wykracza poza zakres rozstrzygnięcia postanowienia organu I instancji, może zostać uznana za legalną?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Wojewody, wydana w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jeśli wykracza poza zakres rozstrzygnięcia postanowienia organu I instancji, co skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności części tej decyzji. Ponadto, postanowienie organu I instancji o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania, wydane na podstawie art. 13 KPA, jest wadliwe, gdyż przepisy KPA nie przewidują takiej formy rozstrzygnięcia w sytuacji niedopuszczalności odwołania lub uchybienia terminu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. M. na decyzję Wojewody, która uchyliła postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania od decyzji o wymeldowaniu W. M. oraz uchyliła decyzję o wymeldowaniu. Wojewoda uznał, że W. M. nie wiedział o toczącym się postępowaniu. J. M. zarzuciła, że W. M. faktycznie nie zamieszkuje w lokalu i nie poinformował o nowym adresie do korespondencji. Sąd rozpoznał sprawę, stwierdzając nieważność części zaskarżonej decyzji oraz uchylając pozostałe jej elementy i postanowienie organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uchylenia decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych; uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie dotyczącym uchylenia postanowienia organu I instancji; uchylił postanowienie organu I instancji; zasądził od Wojewody na rzecz J. M. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant specjalista Maria Filipek, po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2004 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia oraz decyzji orzekającej o wymeldowaniu 1.stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uchylenia decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych z dnia [...] Nr [...]. 2. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie dotyczącym uchylenia postanowienia z dnia [...] Nr [...] 3. uchyla postanowienie wydane z upoważnienia Wojewody przez Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich Nr [...] z dnia [...]. 4. zasądza od Wojewody na rzecz J. M. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. Wojewoda działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) po rozpatrzeniu skargi W. M. na postanowienie z dnia [...] Nr [...] orzekającej o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania W. M. od decyzji Zastępcy Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta z dnia [...] Nr [...] – uznał skargę za zasadną i uchylił w całości postanowienie z dnia [...] Nr [...] oraz decyzję Zastępcy Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta [...], orzekającą o wymeldowaniu W. M. z pobytu stałego z lokalu przy ul. Ż. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznaniu. W motywach zaskarżonej decyzji wskazano, iż skarżący nie wiedział o toczącym się postępowaniem i nie brał dlatego w tym postępowaniu udziału. Kwestia ta została pominięta w postanowieniu z dnia [...]. Z tych względów organ I instancji, stosownie do ust. 10 § 1 kpa winien umożliwić stronie udział w toczącym się postępowaniu, przeprowadzić postępowanie uzupełniające i dopiero wydać decyzję. Skargę na powyższą decyzję złożyła J. M. wnosząc o jej uchylenie. Podniosła, że W. M. faktycznie nie zamieszkuje w lokalu przy ul. Ż., a jego obowiązkiem było poinformowanie właściwego Urzędu Pocztowego o nowym adresie do odbioru korespondencji. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz wskazanymi w niej podstawami prawnymi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z podstaw w niej zawartych. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny w ocenie legalności decyzji nie jest co do zasady związany granicami skargi (art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Tym samym rozumieć przez to należy nie tylko uprawnienie sądu do wykraczania poza granie zaskarżenia, ale także jego stosownego rozstrzygania, jeżeli zajdą tylko przesłanki wymagające wyeliminowania wadliwości kontrolowanego aktu lub czynności. Mając na uwadze zakres kognicji sądu administracyjnego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W sprawie niniejszej zaskarżona decyzja wydana została w trybie art. 54 § 3 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Podnieść należy, że decyzja podjęta w wyniku autokontroli stanowi nową "zastępującą" decyzję organu zaskarżoną do sądu administracyjnego, wydaną w tej samej sprawie i w tym samym postępowaniu. Uwzględnienie w "całości" skargi sądowej przez organ administracji państwowej w trybie cyt. art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powoduje, że dochodzi jedynie w tej wyjątkowej sytuacji do wydania nowego rozstrzygnięcia w sprawie, która została poddana kontroli sądowoadministracyjnej. Poza sporem jest, że postanowieniem z dnia [...] wydanym z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 13 kpa, postanowiono o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania od decyzji Z-cy Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta. Tak więc stwierdzić należy, że odwołanie do organu II instancji dotyczyło tegoż rozstrzygnięcia. Skarżona decyzja wykraczająca poza ramy rozstrzygnięcia postanowienia Nr [...], w zakresie którym nie wniesiono skargi, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 156 § 1 kpa i powoduje konieczność stwierdzenia nieważności tej części decyzji – ( tj. w zakresie dotyczącym uchylenia decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Z-cę Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych z dnia [...]). Rozstrzygnięcie skarżonej decyzji składa się z dwu elementów, z których każdy mógłby być przedmiotem rozstrzygnięcia w osobnej decyzji, stąd też stwierdzenie nieważności części decyzji jest dopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1999r. IV SA 2311/97, uchwała składu 7 sędziów NSA z 23 lutego 1998r. OPS 697 – ONSA 1998r. Nr 2, poz. 40). Zaskarżona decyzja w pozostałym zakresie narusza również przepisy prawa procesowego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 107 § 1 kpa ) uzasadnienie skarżonego postanowienia jest niepełne i lakoniczne. Stosownie bowiem do art. 107 § 1 kpa orzeczenie organu administracji winno zawierać wszechstronne i pełne uzasadnienie w zakresie prawa materialnego jak i procesowego. Orzeczenie to stanowi przedmiot zaskarżenia do sądu administracyjnego i to orzeczenie podlega ocenie sądu jako uzasadnienie procesu zastosowania prawa, który dokonany został w sprawie. W tym kontekście i z tego powodu nie może sanować późniejsza aktywność procesowa organu administracji – w formie odpowiedzi na skargę. Odpowiedź na skargę nie jest aktem skarżonym i rozstrzyganym w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 135 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Postanowienie z dnia [...] wydane w trybie art. 134 kpa narusza prawo. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego – w omawianym zakresie – nie przewidują bowiem "pozostawienia bez rozpoznania odwołania skarżącego". Rozstrzygając sprawę w przedstawionym trybie art. 134 kpa – organ odwoławczy stwierdzić jedynie może w drodze postanowienia, niedopuszczalność odwołania albo uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem sądu administracyjnego, wskazane wyżej naruszenie prawa w zakresie art. 134 kpa skutkują wyeliminowaniem z obrotu prawnego wadliwego postanowienia z dnia [...]. Mając powyższe względy na uwadze działając na podstawie art. 155, 145 § 1 pkt 1 lit. b i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 powołanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło