III SA/Lu 1519/15

PostanowienieWSA w Lublinie2016-09-14

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała zmiany okoliczności sprawy uzasadniającej taką zmianę?
Ratio decidendi
Wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony jedynie w przypadku wykazania przez stronę zmiany okoliczności sprawy, które uzasadniają zmianę poprzedniego rozstrzygnięcia. Samo poniesienie większej straty finansowej w działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającego dowodu na zmianę okoliczności, jeśli nie wykazano braku środków na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych od skargi kasacyjnej. Wcześniejsze postanowienie referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2016 r. odmawiające przyznania prawa pomocy w tym zakresie stało się prawomocne. Spółka argumentowała, że poniosła większą stratę finansową w działalności gospodarczej i nie posiada środków na pokrycie wpisu sądowego. Referendarz sądowy uznał, że spółka nie wykazała zmiany okoliczności sprawy uzasadniającej zmianę prawomocnego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 1519/15, odmawiającego przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. G. C. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry - w zakresie wniosku F. G. C. Sp. z o.o. z siedzibą w O. o zmianę prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 1519/15 odmawiającego przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych postanawia: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 1519/15 odmawiającego przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym jednocześnie ze skargą skarżąca spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Postanowienie powyższe stało się prawomocne w związku z wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowienia z dnia 3 lutego 2016 r. utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. Strona wezwana do uiszczania wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [...] zł, w wyznaczonym terminie uiściła wymaganą opłatę. Następnie wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) zawartym w skardze kasacyjnej, skarżąca spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Do skargi załączono urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPPr", w którym prezes zarządu skarżącej spółki zaznaczył, że domaga się zwolnienia spółki od opłat sądowych w całości. Wniosek skarżącej spółki z dnia 30 sierpnia 2016 r. jest więc kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie (zwolnienia od opłat sądowych w całości). Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwana dalej p.p.s.a., co do zasady nie ogranicza strony co do ilości wniosków o przyznanie prawa pomocy, jakie może składać w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie jednak z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jednakże stosownie do art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy przy tym zaznaczyć, że stosownie do art. 167a § 1 p.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu. Stąd kolejny wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy z dnia 30 sierpnia 2016 r., obejmujący tak jak w poprzednim wniosku żądanie zwolnienia od opłat sądowych, należy potraktować jako wniosek o zmianę, w trybie art. 165 p.p.s.a. prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 stycznia 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy zakresie zwolnienia od opłat sądowych. Unormowanie art. 165 p.p.s.a., daje możliwość zmiany określonych rozstrzygnięć sądu (referendarza sądowego) pod warunkiem, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. Pod tym pojęciem rozumie się wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, że okoliczności sprawy uległy zmianie, kolejny wniosek tej samej strony, dotyczący przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie, nie może zostać uwzględniony. Podnieść należy, że zakres kolejnego wniosku o prawo pomocy obejmujący żądanie zwolnienia od opłat sądowych jest tożsamy z zakresem żądania zawartym w pierwszym wniosku strony o przyznanie prawa pomocy, z tym że na obecnym etapie postępowania do wymaganych opłat sądowych należy jedynie wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł - § 3 w związku z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Skarżąca spółka w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykazała natomiast, aby nastąpiła zmiana okoliczności sprawy w zakresie sytuacji finansowej uzasadniająca zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 11 stycznia 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy z dnia 30 sierpnia 2016 r. skarżąca spółka podniosła tożsame argumenty jak we wcześniejszym wniosku o przyznanie prawa pomocy – brak środków finansowych, zabezpieczenie przez organy celne automatów do gier na poczet toczących się postępowań, strata finansowa w prowadzonej działalności, brak zdolności kredytowej, wykluczenie dokapitalizowania spółki przez jedynego wspólnika. Powyższe okoliczności i argumentacja strony skarżącej były brane pod uwagę przy rozstrzyganiu pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Spółka wskazała również, że nie posiada rachunku bankowego, a strata finansowa za ostatni rok obrotowy zwiększyła się w porównaniu do lat ubiegłych – w 2015 r. wyniosła bowiem [...] zł. Zdaniem referendarza fakt poniesienia większej niż w ubiegłych latach straty w prowadzonej działalności gospodarczej nie świadczy automatycznie o braku środków finansowych na poniesienie w przedmiotowej sprawie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł. Wysokie koszty prowadzenia działalności gospodarczej powodujące stratę, nie stanowią argumentu za udzieleniem prawa pomocy. Wyłącznie w gestii strony pozostaje to, jak dysponuje uzyskanymi z działalności gospodarczej środkami finansowymi, a koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania. W świetle powyższego nie można przyjąć, że skarżąca spółka wykazała, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 11 stycznia 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych. Z tych względów oraz na podstawie art. 165, art. 167a § 1 i art. 258 § 1 p.p.s.a. należało orzec, jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło