III SA/Lu 154/09
WyrokWSA w Lublinie2009-10-27
Skład orzekający: Zdzisław Sadurski, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal na mocy wyroku eksmisyjnego i nie zamieszkuje w nim, koncentrując swoje interesy życiowe w innym miejscu?Ratio decidendi
Organ administracji może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez opuszczenie miejsca pobytu należy rozumieć niezamieszkiwanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu. Wyrok eksmisyjny, pozbawiający prawa do przebywania w lokalu, jest podstawą do uznania, że osoba opuściła lokal, nawet jeśli opuszczenie nastąpiło na skutek przymusu lub dobrowolnie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. S. w K. Skarżący zarzucił, że nie opuścił lokalu dobrowolnie, a organy nie zbadały wszystkich faktów i nie przesłuchały świadków. Wojewoda argumentował, że skarżący został prawomocnie eksmitowany z lokalu, nie ma prawa do lokalu socjalnego i skoncentrował swoje interesy życiowe w innym miejscu, co uzasadnia wymeldowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Wojewoda rozpatrzył odwołanie i utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...] listopada 2008 r. (Nr [...]), dotyczącą wymeldowania M. M. z pobytu stałego z lokalu przy ul. S. w K.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynikało, że decyzją organu I instancji wymeldowano M. M. z wyżej wymienionego lokalu, z uwagi na wystąpienie przesłanek, określonych w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od powyższej decyzji, że strona nie z własnej woli opuściła miejsce zameldowania, powodem niezamieszkiwania w tym lokalu było zachowanie wnioskodawczyni I. J., która utrudniała korzystanie z lokalu i dokonanie wymeldowania spowoduje brak perspektyw strony na dalsze normalne życie, Wojewoda wyjaśnił, że bezsporną kwestią jest to, że wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] czerwca 2004 r. sygn. akt I C [...] orzeczono wobec strony nakaz opuszczenia i opróżnienia ze swoich rzeczy w/w lokalu. Stronie nie przyznano prawa do otrzymania lokalu socjalnego.
Wojewoda podał, że z mocy tego wyroku M. M. został pozbawiony prawa do przebywania i korzystania z przedmiotowego lokalu i nie ma uprawnień do lokalu socjalnego.
Wskazał przy tym, że orzeczona przez sąd eksmisja może być wykonana w dwojaki sposób – przymusowo przez komornika lub dobrowolnie przez osobę, której eksmisja dotyczy.
Zauważył, że z uzasadnienia decyzji Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. w sprawie przyznania stronie środków na usamodzielnienie się, wynika, iż strona prowadzi wspólne gospodarstwo ze swoją siostrą J.M. i jej dwiema córkami. Powyższe oznacza, że strona po zwolnieniu z zakładu karnego przeniosła centrum osobistych i ekonomicznych interesów do lokalu położonego w K. przy ul. K., należącego do siostry, co prowadzi do wniosku, że orzeczony nakaz opuszczenia i opróżnienia lokalu przy ul. S. w K. został wykonany dobrowolnie przez stronę.
Wojewoda argumentował dalej, że wykonanie przez stronę orzeczonego nakazu jest tożsame z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wobec tego odwołanie nie mogło być uwzględnione, zwłaszcza, że zameldowanie, jak i wymeldowanie jest wyłącznie rejestracją faktu zamieszkiwania, bądź ustania zamieszkania osoby pod określonym adresem (art. 9 ust. 2b ustawy). Obowiązek meldunkowy jest wykonywany w interesie publicznym i służy prawidłowemu funkcjonowaniu ewidencji ludności. Stąd też utrzymywanie zameldowania osoby, która nie zamieszkuje w miejscu zameldowania, jest niezgodne z przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W skardze do Sądu M. M. zarzucił, że z własnej woli nie opuścił lokalu, nie mieszka u swojej siostry, gdyż jej mieszkanie przy ul. K. jest za małe, nie ma obecnie gdzie mieszkać, podczas gdy wnioskodawczyni, I. J. sama zajmuje mieszkanie o pow. [...] m2.
Podniósł, iż orzekające organy nie zbadały wszystkich faktów przemawiających na jego korzyść i nie przesłuchały świadków oraz pominęły okoliczność, że w dniu [...] czerwca 2004 r. kiedy zapadł wyrok eksmisyjny, przebywał w tym czasie w zakładzie poprawczym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Przepis ten przewiduje, że organ administracji, na wniosek strony lub z urzędu, wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Powyższa regulacja w powiązaniu z pozostałymi przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oznacza, że ewidencja ludności służy do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza informacji i wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji w przedmiocie wymeldowania, jeżeli przestaje ona obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan rzeczy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 561/05, publ. LEX 194344).
Zgodzić się trzeba z Wojewodą, że przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć niezamieszkiwanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych (centrum osobistych i ekonomicznych interesów) w innym miejscu.
Skarżący był zameldowany na pobyt stały w lokalu położonym przy ul. S w K.
Nie jest sporne, że wyrokiem Sądu Rejonowego w K z dnia [...] czerwca 2004 r. sygn. akt I C [...] orzeczono wobec skarżącego nakaz opuszczenia i opróżnienia ze swoich rzeczy w/w lokalu (k.59 akt adm.).
Prawidłowe są ustalenia organu, że skarżący nie zamieszkuje pod tym adresem, czego dowodzi zgromadzony materiał dowodowy.
I tak we wniosku z dnia [...] grudnia 2007 r. (k. 3 akt adm.) I. J. podała, że skarżący nie zamieszkuje u niej w lokalu już 5 lat, nie posiada żadnych swoich rzeczy, nie ma kluczy do tego mieszkania. Wyjaśniła również, że nie zna adresu zamieszkania skarżącego.
Komendant Komisariatu Policji w K. wskazał w piśmie z dnia [...] stycznia 2008 r. (k. 10 akt adm.), że skarżący nie przebywa w lokalu przy ul. S., co potwierdziła I. J., babka skarżącego oraz rozpytany przez Policję sąsiad S. T., zamieszkały w lokalu [...].
Z decyzji Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] lipca 2007 r. (k. 33 akt adm.) adresowanej "M. M., ul K." wynika, że skarżącemu przyznano pomoc pieniężną na usamodzielnienie się mając na uwadze złożone oświadczenie o zamiarze przeznaczenia wnioskowanej pomocy finansowej na polepszenie warunków mieszkaniowych.
Podstawą w/w decyzji były dane z wywiadu środowiskowego z dnia [...] lipca 2007 r., wskazującego, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z siostrą J. M. oraz jej dwiema córkami i dochodem rodziny są świadczenia rodzinne i zaliczka alimentacyjna uzyskiwane przez J. M. oraz dochód z pracy dorywczej skarżącego.
Powyższe dowody świadczyły, że skarżący nie mieszkał w lokalu przy ul. S.
W swoim oświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2008 r. (k. 64 akt adm.) skarżący wyjaśnił, w odpowiedzi na pytanie organu, gdzie przebywał od dnia opuszczenia Zakładu Karnego w K. do dnia osadzenia w Areszcie Śledczym w L., że w w/w lokalu przebywał tylko jedną noc, po której wygoniono go i wobec tego zmuszony był zamieszkać u siostry.
W dodatkowych wyjaśnieniach z dnia [...] kwietnia 2008 r.(k.66 akt adm.) skarżący podał, że po opuszczeniu ZK udał się do domu rodzinnego przy ul. S. i spał tam w nocy z [...] kwietnia 2007 r. Potwierdził to w oświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2008 r. (k. 74 akt adm.) oraz w piśmie procesowym skierowanym do Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] czerwca 2008 r. (k. 81 akt adm.).
W tym ostatnim wskazał wyraźnie, że w okresie od dnia [...] kwietnia 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2007 r. wielokrotnie próbował dostać się do domu, ale bezskutecznie, gdyż wymieniono zamki i I. J. nie wpuszczała go do mieszkania. Z tego powodu musiał mieszkać "gdzie się tylko dało".
H. P., pełnomocnik I. J., wyjaśniła w piśmie z dnia [...] kwietnia 2008 r. (k. 70 akt adm.), że skarżący w okresie od dnia [...] kwietnia 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2007 r. nie mieszkał i nie przychodził do mieszkania przy ul. S.
Faktem jest, że skarżący poczynił starania o przywrócenie naruszonego posiadania. Były one nieskuteczne. Sąd Rejonowy w K. zwrócił jego pozew zarządzeniem z dnia [...] września 2008 r. (informację na ten temat zawiera pismo Sądu z dnia [...] października 2008 r. – k. 100 akt adm.).
W tych okolicznościach zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem słusznym.
Ubocznie należy zaznaczyć, że powyższej oceny nie podważają stwierdzone przez Sąd uchybienia, które miały miejsce w trakcie przeprowadzonego postępowania.
Skarżący zgłosił szereg wniosków o przesłuchanie świadków – J. M., małżeństwa mieszkającego w lokalu [...[ przy ul. S. w K., R. W. i J. F. Domagał się ponownego przeprowadzenia oględzin lokalu (te przeprowadzone przez organ w dniu [...] marca 2008 r., zdaniem skarżącego nie były wiarygodne ponieważ tylko on sam wiedział, które z pozostawionych rzeczy należą do niego).
Wojewoda nie odnosi się w uzasadnieniu decyzji do tych wniosków. Przemilcza również okoliczność, iż skarżący wystąpił do organu I instancji o wyjaśnienie, dlaczego nie został załatwiony jego wniosek z dnia [...] listopada 2008 r. o przesłuchanie świadka R.W.
Powyższe uchybienia nie są istotne skoro w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący potwierdza swoje wcześniejsze wyjaśnienia, że po opuszczeniu Zakładu Karnego udał się do lokalu przy ul. S., tam przespał jedną noc, wyszedł rano z domu, a kiedy wrócił wieczorem zamki w drzwiach były wymienione i nie wpuszczono go więcej.
Oznacza to, iż skarżący tylko jeden raz w ciągu 2007 r. był w spornym lokalu.
Z akt sprawy wynika, że w okresie od dnia [..][ lipca 2004 r. do dnia [...] kwietnia 2007 r. był pozbawiony wolności (zgodnie ze świadectwem zwolnienia – k. 34 akt adm.), w dniu [...]sierpnia 2007 r. skarżący rozpoczął wykonywanie kolejnej kary pozbawienia wolności (według informacji z rejestru karnego – k. 15 akt adm.) i w dniu [...]marca 2008 r. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w L. skazano go na karę pozbawienia wolności w wymiarze [...] i aktualnie przebywa w Areszcie Śledczym ( w świetle zawiadomienia o skazaniu – k. 62 akt adm.).
Nie wynika natomiast, aby po wyroku eksmisyjnym z dnia [...]czerwca 2004 r. zamieszkiwał w spornym lokalu.
Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło