III SA/Lu 155/11
WyrokWSA w Lublinie2011-06-28
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Robert Hałabis, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynności organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej podjęte w celu zatwierdzenia zakładu gastronomicznego, w tym wizyta na miejscu i kontrola sprawdzająca, stanowią "urzędowe kontrole żywności" w rozumieniu art. 75 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, uzasadniające nałożenie opłaty za te czynności?Ratio decidendi
Czynności organów Inspekcji Sanitarnej podjęte w celu zatwierdzenia zakładu gastronomicznego, w tym wizyta na miejscu i kontrola sprawdzająca, stanowią urzędowe kontrole żywności w rozumieniu art. 75 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Szerokie rozumienie pojęcia kontroli urzędowej, wynikające z przepisów rozporządzenia (WE) nr 882/2004, obejmuje zarówno kontrole przedsiębiorcy już prowadzącego działalność, jak i czynności mające na celu zbadanie, czy przedsiębiorca zamierzający podjąć działalność spełnia wymogi prawa żywnościowego (kontrola ex ante). W związku z tym istniała podstawa prawna do ustalenia opłaty za przeprowadzone czynności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty w wysokości 150 zł za czynności wykonane w ramach urzędowych kontroli żywności w Barze gastronomicznym "A.". Organ pierwszej instancji ustalił opłatę po stwierdzeniu nieprawidłowości podczas kontroli w dniu 27 października 2010 r. i potwierdzeniu ich usunięcia podczas kontroli sprawdzającej w dniu 5 listopada 2010 r. Skarżąca kwestionowała charakter tych czynności, twierdząc, że były to wizytacje, a nie urzędowe kontrole, i że nie prowadziła jeszcze działalności gospodarczej na rynku spożywczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za czynności wykonane w ramach urzędowych kontroli żywności I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi M. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L.) wynagrodzenie w kwocie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) należnego podatku VAT oraz zwrot wydatków w kwocie 17 (siedemnaście) złotych.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L., po rozpatrzeniu odwołania A. S. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...]grudnia 2010 r., ustalającą opłatę w wysokości 150 zł za czynności wykonane w ramach urzędowych kontroli żywności w dniach [...] października i [...]listopada 2010 r. w Barze gastronomicznym "A." w L..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dnia 20 października 2010 r. pełnomocnik A. S. złożył wniosek o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Dnia 27 października 2010 r. podczas urzędowej kontroli zakładu w ramach nadzoru sanitarnego ujawniono nieprawidłowości, stanowiące naruszenie przepisów rozporządzenia (WE) 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych oraz ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Pismem z dnia 3 listopada 2010 r. pełnomocnik A. S. poinformował Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. o usunięciu wszystkich nieprawidłowości, w związku z czym dnia 5 listopada 2010 r. w obiekcie przeprowadzono kontrolę sprawdzającą, która potwierdziła usunięcie niezgodności stwierdzonych w trakcie kontroli sanitarnej z dnia 27 października 2010 r.
W związku z powyższym dnia [...] listopada 2010 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. wydał decyzję zatwierdzającą zakład oraz zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty za czynności wykonane w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego oraz w celu sprawdzenia, czy niezgodności zostały usunięte.
Od decyzji tej A. S. złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania twierdząc, że kontrole przeprowadzone dnia 27 października 2010 r. oraz dnia 5 listopada 2010 r. nie były urzędowymi czynnościami kontrolnymi organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, lecz były to czynności o bliżej nieokreślonym charakterze, o których mowa w art. 31 ust. 2 lit. b rozporządzenia 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. L 191/1 z 30.4.2004). Powołany przepis stanowi, że po otrzymaniu wniosku o zatwierdzenie właściwy organ składa wizytę na miejscu (produkcji lub dystrybucji żywności). Z treści tego przepisu pełnomocnik strony wywiódł wniosek, iż wizyta o której mowa, nie stanowi urzędowej czynności kontrolnej.
L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, że organ dokonywał wizytacji, a nie kontroli urzędowych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że dokonanie przez organ czynności w obiekcie należącym do strony nosiło charakter urzędowej kontroli żywności, o której mowa w art. 75 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia z dnia 25 sierpnia 2006 r., a ujawnione niezgodności z prawem żywnościowym rodziły obowiązek pokrycia opłat uwzględniających koszty związane z czynnościami wykonanymi w ramach tej kontroli. Dodatkowo na poparcie swego stanowiska organ powołał przepisy art. 28 i 31 ust. 2 lit. "d" rozporządzenia Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r.
Organ podniósł następnie, że skarżąca uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej w dniu 1 września 2005 r., a zatem w dniach kontroli jej sklep funkcjonował jako obiekt produkcji i dystrybucji żywności i w związku z tym argument o nieprowadzeniu działalności gospodarczej, wskazany w odwołaniu, nie jest prawdziwy.
Uzasadniając wysokość opłaty organ wyjaśnił, że według protokołu kontroli z dnia 27 października 2010 r. czas trwania czynności kontrolnych wyniósł 2 godziny i 45 minut, a kontrola sprawdzająca z dnia 5 listopada 2010 r. trwała 1 godzinę, co według § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli żywności (Dz. U. Nr 78, poz. 656) daje łącznie kwotę 150 złotych (stawka ryczałtowa z tytułu przeprowadzenia czynności kontrolnych - 45 zł oraz stawka ryczałtowa za każdą rozpoczętą godzinę przeprowadzenia czynności kontrolnych - 15 zł, tj. w pierwszym przypadku 3 x 15 zł + 45 zł = 90 zł, natomiast w drugim przypadku 15 zł + 45 zł = 60 zł, co łącznie stanowi kwotę 150 zł).
Na decyzję tę A. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów prawa żywnościowego, niewłaściwą ocenę stanu faktycznego i prawnego, lakoniczną i tendencyjną analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego, nieprzestrzeganie oceny prawnej i wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Skarżąca domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, dopuszczenia dowodu z akt sprawy III SA/Lu 107/10 oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że w dacie kontroli nie działała na rynku spożywczym, gdyż z dniem złożenia wniosku o zatwierdzenie zakładu zaprzestała prowadzenia sklepu spożywczego, a nie otrzymała jeszcze zatwierdzenia zakładu do prowadzenia w nim działalności gastronomicznej. Zarzuciła również, że stwierdzone nieprawidłowości nie miały wpływu na zdrowotną jakość żywności, gdyż żadnej żywności nie było w planowanym dopiero zakładzie.
Skarżąca podniosła ponadto, że wizytacja zakładu związana z jego zatwierdzeniem nie jest urzędową kontrolą żywności, bowiem zgodnie z art. 3 pkt 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 kontrole urzędowe przeprowadzane są bez wcześniejszego uprzedzenia, z wyjątkiem takich przypadków jak audyt. W sprawie niniejszej skarżąca umawiała się z pracownikami organu pierwszej instancji na konkretny dzień i godzinę wizyty w zakładzie. Skarżąca zarzuciła również, że zgodnie z art. 3 pkt 3 cytowanego wyżej rozporządzenia kontrole urzędowe przeprowadza się na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji pasz lub żywności oraz zwierząt i produktów zwierzęcych, w przepisie tym nie ma jednak żadnej wzmianki, że urzędowe kontrole żywności stosuje się również w postępowaniu o zatwierdzenie zakładu.
Skarżąca powołała się także na argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 107/10.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Z prawidłowych ustaleń organów wynika, że w następstwie wniosku skarżącej z dnia 20 października 2010 r. o zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów inspekcji sanitarnej baru szybkiej obsługi o nazwie B.g. "A.", Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. podjął określone czynności, mające na celu ocenę warunków żywienia.
Istota sporu dotyczy kwestii charakteru prawnego czynności podjętych przez organy Inspekcji Sanitarnej, i co za tym idzie, podstaw prawnych do obciążenia skarżącej kosztami przeprowadzenia tych czynności.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 75 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że podmioty działające na rynku spożywczym podlegające urzędowym kontrolom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej są obowiązane do pokrywania opłat uwzględniających koszty związane z czynnościami wykonywanymi w ramach urzędowych kontroli żywności:
1) jeżeli w wyniku tych czynności zostaną stwierdzone przez kontrolujących niezgodności z przepisami prawa żywnościowego, w tym jeżeli zachodzi konieczność pobrania próbek żywności albo materiałów lub wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością do badań i wykonania badań laboratoryjnych w celu potwierdzenia niezgodności;
2) związanych z przeprowadzeniem ponownych czynności kontrolnych w celu sprawdzenia, czy niezgodności, o których mowa w pkt 1, zostały usunięte;
Szczegółowe zasady ustalania wysokości opłat określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli żywności (Dz. U. Nr 78, poz. 656 z późn. zm.), wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 75 ust. 4 ustawy.
Przypomnieć należy, iż skarżąca A. S. (prowadząca wcześniej punkt sprzedaży detalicznej - sklep spożywczy) złożyła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. wniosek o zatwierdzenie nowego rodzaju działalności: baru szybkiej obsługi z produkcją drobiu, przygotowywaniem dań fast food i zestawów obiadowych z półproduktów (wniosek z dnia 20 października 2010 r.). W następstwie wniosku skarżącej organ przeprowadził w dniu 27 października 2010 r. kontrolę sanitarną, z której sporządzony został protokół. W protokole opisano stwierdzone nieprawidłowości. Po ich usunięciu, na wniosek skarżącej przeprowadzono w dniu 5 listopada 2010 r. czynności kontroli sprawdzającej, z której również sporządzono protokół. W następstwie tych czynności organ pierwszej instancji decyzją z dnia 9 listopada 2010 r. zatwierdził zakład (bar gastronomiczny), zgodnie z wnioskiem skarżącej.
Zasadnicze argumenty skargi sprowadzają się do twierdzenie, że czynności organów Inspekcji Sanitarnej dokonane w dniach 27 października i 5 listopada 2010 r. nie miały charakteru urzędowej kontroli żywności w rozumieniu art. 75 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a zatem nie było podstaw do nakładania na skarżącą obowiązku pokrycia opłat. Dla potwierdzenie słuszności swojej argumentacji skarżąca powołuje się na wcześniejszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie o sygnaturze III SA/Lu 107/10, zakończonej prawomocnym wyrokiem z 14 lipca 2010 r.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że w procedurze zatwierdzania zakładów, które produkują lub wprowadzają do obrotu określonego rodzaju żywność zastosowanie mają nie tylko przepisu krajowe, w szczególności art. 61 i nast. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, ale także akty prawa Unii Europejskiej. Z punktu widzenia badanej sprawy szczególne znaczenie mają przepisy rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U.UE.L.04.165.1, Dz.U.UE-sp. 03-45-200).
Zgodnie z art. 31 ust. 2 rozporządzenia 882/2004, regulującym zatwierdzenie zakładów przedsiębiorstwa paszowego i żywnościowego, właściwe organy ustanawiają procedury, które mają być stosowane przez podmioty prowadzące przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe przy składaniu wniosku o zatwierdzenie ich zakładów zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 852/2004, rozporządzeniem (WE) nr 854/2004, dyrektywą 95/69/WE lub z przyszłymi rozporządzeniami dotyczącymi higieny pasz. Po otrzymaniu wniosku o zatwierdzenie od podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe właściwy organ składa wizytę na miejscu. Właściwy organ zatwierdza zakład do celów określonej działalności jedynie wtedy, gdy podmiot prowadzący przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe wykazał, że spełnia odpowiednie wymagania prawa paszowego i żywnościowego. Ponadto zgodnie z lit. e) cytowanego ustępu 2 właściwy organ poddaje zatwierdzenie zakładu przeglądowi w przypadku, gdy przeprowadza kontrole urzędowe.
W ocenie skarżącej przeprowadzone czynności organów Inspekcji Sanitarnej miały charakter wizyty w rozumieniu art. 31 rozporządzenia, a nie kontroli urzędowej, co zdaniem skarżącej oznacza brak podstaw do zastosowania art. 75 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Stanowisko to opiera się na poglądzie wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 107/10.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, poglądu tego podzielić nie można. Należy przy tym zauważyć, że wbrew twierdzeniom skarżącej, ocena prawna wyrażona przez inny skład sądu administracyjnego jest wiążąca tylko w granicach danej sprawy administracyjnej i nie można jej rozciągać na inne sprawy o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Fundamentalna dla wymiaru sprawiedliwości zasada niezawisłości sędziowskiej sprzeciwiałaby się związaniu składu orzekającego w innej sprawie poglądem prawnym wyrażonym przez sąd równoległy, jeżeli skład orzekający pogląd ten uważa za błędny.
Kluczowym argumentem powinno być odwołanie się do normatywnej definicji kontroli urzędowej, zawartej w art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 882/2004. Zgodnie z tym przepisem "kontrola urzędowa" oznacza każdą formę kontroli, którą właściwy organ lub Wspólnota wykonuje do celów sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym, regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i ich dobrostanu. Zakres definiowanego pojęcia jest zatem bardzo szeroki i w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie mieści w sobie również pojęcie "wizyty", użyte w art. 31 ust. 2 lit b) rozporządzenia. Argument ten wzmacnia odwołanie się do wykładni systemowej i celowościowej rozporządzenia. Zgodnie z preambułą do rozporządzenia (pkt 6) Państwa Członkowskie powinny egzekwować prawo paszowe i żywnościowe, reguły dotyczące zdrowia zwierząt i ich dobrostanu oraz monitorować i sprawdzać, czy właściwe wymagania w tym zakresie są spełniane przez podmioty gospodarcze na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji. Do tego celu powinny być organizowane kontrole urzędowe. W świetle punktu 32 preambuły, należy zapewnić dostępność odpowiednich środków finansowych przeznaczonych na organizowanie kontroli urzędowych. Dlatego właściwe organy Państw Członkowskich powinny mieć możliwość nakładania opłat i należności w celu pokrycia kosztów poniesionych w ramach kontroli urzędowych. W ramach tego procesu, właściwe organy Państw Członkowskich będą miały swobodę w ustalaniu opłat i należności jako kwoty ryczałtowe w oparciu o poniesione koszty oraz biorąc pod uwagę szczególną sytuację przedsiębiorstw. W przypadku, gdy opłaty są nakładane na podmioty gospodarcze, należy stosować wspólne zasady. Jest zatem właściwe ustanowienie kryteriów służących określaniu poziomu opłat za inspekcje. W odniesieniu do opłat mających zastosowanie do kontroli przywozowych, właściwe jest bezpośrednie ustalenie stawek dla podstawowych towarów przywożonych w celu zapewnienia jednolitego ich stosowania, aby zapobiegać zakłóceniom w handlu.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia ustanawia ono ogólne zasady wykonywania kontroli urzędowych mających na celu sprawdzenie zgodności z regułami ukierunkowanymi w szczególności na:
a) zapobieganie, eliminowanie lub ograniczanie dopuszczalnych poziomów zagrożenia ludzi i zwierząt, bezpośrednio lub poprzez środowisko naturalne oraz
b) gwarantowanie uczciwych praktyk w handlu paszami i żywnością oraz ochronę interesów konsumenta łącznie z etykietowaniem pasz i żywności oraz innymi formami przekazywania informacji konsumentom.
Wszystkie te argumenty w ocenie Sądu przemawiają za szerokim rozumieniem pojęcia kontroli urzędowej na gruncie cytowanego rozporządzenia. Pojęciem tym należy zatem obejmować nie tylko czynności kontrolne dokonywane w odniesieniu do przedsiębiorcy już prowadzącego działalność (kontrola ex post), ale również w odniesieniu do czynności, mających na celu zbadanie, czy przedsiębiorca zamierzający podjąć działalność wymagającą zatwierdzenia, spełnia określone wymogi szeroko rozumianego prawa żywnościowego (kontrola ex ante). Fakt, że w art. 31 ust. 2 lit. b) rozporządzenia użyto sformułowania "wizyta na miejscu" nie zmienia charakteru tych czynności, jako kontroli urzędowej, a jedynie precyzuje konieczność bezpośredniej wizytacji zakładu, który ubiega się o zatwierdzenie działalności celem sprawdzenia wymogów prawa paszowego.
Skoro w stanowiącym podstawę do nałożenia opłaty przepisie art. 75 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia użyto sformułowania "urzędowe kontrole żywności", nie ma uzasadnionych podstaw, aby nadawać temu pojęciu odmienne znaczenie, niż przyjęte w art. 31 rozporządzenia nr 882/2004, stanowiącego podstawowy akt regulujący procedurę kontroli urzędowych przeprowadzanych w sprawie zgodności z prawem żywnościowym.
Powyższe ustalenia prowadzą do konkluzji, że czynności dokonane przez pracowników Inspekcji Sanitarnej w dniach 27 października i 5 listopada 2010 r. w zakładzie skarżącej miały charakter urzędowej kontroli żywności, istniała zatem podstawa do zastosowania art. 75 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia i ustalenia opłaty za przeprowadzone czynności. Obie kontrole były urzędowymi kontrolami żywności w rozumieniu tego przepisu. W czasie pierwszej kontroli stwierdzone zostały określone nieprawidłowości (czego skarżąca nie kwestionuje). Z treści protokołu, w szczególności z opisu stwierdzonych nieprawidłowości (pkt II protokołu) wynika, że nieprawidłowości te naruszają przepisy rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych oraz ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności. Zachodziła zatem niezgodność z przepisami prawa żywnościowego, o której mowa w art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, co uzasadnia wniosek, że opłata za dokonane czynności obciąża - zgodnie z powołanym przepisem - podmiot działający na rynku spożywczym (podmiot kontrolowany). Druga kontrola była kontrolą sprawdzającą, przeprowadzoną na wniosek skarżącej w celu sprawdzenia, czy nieprawidłowości (niezgodność z przepisami prawa żywnościowego) zostały usunięte. Prawidłowo zatem zastosowano – jako podstawę ustalenia opłaty – przepis art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, który opłatą za ponowne czynności kontrolne obciąża podmiot kontrolowany .
Jak wskazano wyżej, pojęciem kontroli urzędowej należy objąć nie tylko czynności kontrolne dokonywane w odniesieniu do przedsiębiorcy już prowadzącego działalność, ale również w odniesieniu do czynności mających na celu zbadanie, czy przedsiębiorca zamierzający podjąć działalność wymagającą zatwierdzenia, spełnia określone wymogi szeroko rozumianego prawa żywnościowego.
Nie można się zgodzić ze stanowiskiem skarżącej, że w chwili kontroli nie była ona podmiotem działającym na rynku spożywczym, podlegającym urzędowym kontrolom w rozumieniu art. 75 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 22) tej ustawy, podmiot działający na rynku spożywczym to podmiot w rozumieniu art. 3 pkt 3 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wyd.specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463). Powołany przepis stanowi, że określenie podmiot działający na rynku spożywczym oznacza osoby fizyczne lub prawne odpowiedzialne za spełnienie wymogów prawa żywnościowego w przedsiębiorstwie spożywczym pozostającym pod ich kontrolą. W świetle przytoczonych przepisów nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że warunkiem uznania określonego podmiotu za podmiot działający na rynku spożywczym i jednocześnie warunkiem przeprowadzenia kontroli urzędowej żywności jest uprzednie formalne zatwierdzenie zakładu prowadzonego przez ten podmiot. To właśnie warunkiem zatwierdzenia zakładu jest spełnienie określonych wymagań higienicznych i sanitarnych, w szczególności zaś wymogów prawa żywnościowego, o których mowa w art. 3 pkt 3 rozporządzenia nr 178/2002.
Dla ustalenia opłaty bez znaczenia jest okoliczność, czy skarżąca uprzedzona została przez organ o planowanej kontroli. Okoliczność ta nie decyduje o charakterze kontroli urzędowej.
Wysokość opłat została ustalona zgodnie z przepisami wspomnianego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z 8 maja 2009 r. Sąd nie stwierdził w tym zakresie żadnych uchybień.
W świetle powyższych argumentów niezasadne są zarzuty skargi w zakresie naruszenia norm prawa materialnego oraz niewłaściwej oceny stanu faktycznego i prawnego. Stan faktyczny w sprawie był bezsporny, a zastosowana przez organ interpretacja przepisów była prawidłowa. Nie ma uzasadnionych podstaw zarzut lakonicznej i tendencyjnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zarzut ten nie został szerzej uzasadniony, a ponadto istota sporu sprowadzała się nie tyle do kwestionowania ustaleń faktycznych (przy bezspornym stanie faktycznym), ile do interpretacji obowiązujących przepisów. Wbrew twierdzeniom skargi organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podjął polemikę z zarzutami odwołania, wyjaśniając należycie odmienne od odwołującej się stanowisko w sprawie.
Jak wyżej wskazano, chybiony jest również zarzut nieuwzględnienia oceny prawnej i wskazań sądu, zawartych w wyroku z 14 lipca 2010 r., w sprawie III SA/Lu 107/10. Jak wynika jednoznacznie z treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej jako: p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, ale tylko w danej sprawie. Skutki te nie rozciągają się na sprawy dotyczące innych decyzji, nawet jeśli były wydane w podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie przyznania adwokatowi M. C. wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oparto na przepisach art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło