III SA/Lu 156/11

PostanowienieWSA w Lublinie2011-11-02

Skład orzekający: Ewa Ibrom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, zwolniony z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Skarżący, który jest ustawowo zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W takiej sytuacji stosuje się przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego odpowiednio do osób korzystających z ustawowego zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący Z. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne. W trakcie postępowania skarżący złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego i adwokata. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Z. M. prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Lu 156/11 P O S T A N O W I E N I E Lublin, dnia 2 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na skutek wniosku Z. M. o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a przyznać Z. M. prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w L. III SA/Lu 156/11 U Z A S A D N I E N I E Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...], odmawiającą umorzenia odsetek od należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne.. Od decyzji tej Z. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W dniu 30 sierpnia 2011 r. skarżący złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego i adwokata na urzędowym formularzu. Pełnomocnik skarżącego K. M. w określonym terminie nadesłała oświadczenie z dnia 15 września 2011 r., w którym skarżący wnosi o ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 27 września 2011 r. referendarz sądowy odmówił Z. M. przyznania prawa pomocy. Odpis tego postanowienia został pełnomocnikowi skarżącego doręczony w dniu 17 października 2011 r. W dniu 21 października 2011 r. pełnomocnik skarżącego wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza. Stosownie do przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie. W myśl przepisu art. 239 pkt 1 "e" p.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Oznacza to całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków (art. 241 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z przepisem art. 245 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może nastąpić w zakresie całkowitym albo częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje albo zwolnienie tylko od kosztów sądowych (całkowite lub częściowe) albo tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). Przepisy o przyznaniu prawa pomocy – w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy – stosuje się odpowiednio do osób korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący ma wprawdzie dochód w postaci wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę na czas określony do 31 października 2011 r. w kwocie 1037,34 zł miesięcznie, jest to jednak kwota tak niska, że w żadnym wypadku nie pokryje niezbędnych kosztów utrzymania skarżącego. Kwota ta nie pozwala na skromną nawet egzystencję. W dodatkowych informacjach skarżący podał, że prowadzona przez żonę działalność gospodarcza za 2011 r. (do II kwartału) według ewidencji przyniosła stratę w kwocie 13.999,99 zł. W tej sytuacji, wobec ustawowego zwolnienia skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega uwzględnieniu przez ustanowienie radcy prawnego. Z tych względów i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło