III SA/Lu 158/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Jerzy Parchomiuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu M.C-S w L. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...], wydaną z upoważnienia Rektora Uniwersytetu, po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymano w mocy decyzję Dziekana Wydziału Nr [...], z dnia [...] stycznia 2011 r., o skreśleniu z listy studentów. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołano się na umowę w sprawie warunków wnoszenia opłaty za świadczone przez Uczelnię usługi edukacyjne związane z kształceniem na niestacjonarnych studiach drugiego stopnia ekonomii, która określa ostateczny termin do wniesienia opłaty za pierwszy semestr na 31 grudnia 2010 r. W dniu 5 grudnia 2010 r. upłynął termin wniesienia pierwszej raty czesnego. Wyznaczone terminy minęły bezskutecznie. Konsekwencją nie wniesienia opłaty jest zgodnie z Regulaminem studiów na Uniwersytecie skreślenie z listy studentów. Ponieważ M. S. nie wywiązał się z przyjętych na siebie obowiązków studenta, określonych w Regulaminie studiów ani umowy zawartej z Uniwersytetem, istniały podstawy do skreślenia z listy studentów. W skardze do sądu administracyjnego M. S. wniósł o uchylenie decyzji z [...]lutego 2011 r., podnosząc iż jest ona dla niego krzywdząca. Skarżący powołał się na swoją trudną sytuację materialną, która uniemożliwia mu uiszczenie opłat za studia. Podniósł, że działania władz uczelni pozostają w sprzeczności z wyrażoną w Konstytucji RP zasadą bezpłatności nauki. Ponadto zarzucił władzom Uniwersytetu, że nie udzieliły mu należytego wsparcia, mając wiedzę o jego trudnej sytuacji materialnej. W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że zła sytuacja materialna skarżącego sama w sobie nie stanowi podstawy do zwolnienia z opłaty za studia, do której ponoszenia zobowiązał się w zawartej z Uniwersytetem umowie. Organ podniósł, że skarżący nie dotrzymał żadnego z wyznaczonych terminów uiszczania opłat za studia. W odpowiedzi na złożony przezeń wniosek o zwolnienie z opłat został poinformowany o możliwości wystąpienia z wnioskiem o zapomogę. Wniosek taki skarżący złożył, ale po upływie terminu, nie załączył też do niego wymaganych dokumentów świadczących o podstawach przyznania zapomogi. Ponadto organ podniósł, że skarżący otrzymał ze strony Uniwersytetu wsparcie w postaci stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami, które skutkowałyby koniecznością jej usunięcia z obrotu prawnego. Jak wynika z treści § 26 ust. 4 in fine Regulaminu studiów na Uniwersytecie (załącznik do uchwały Senatu Nr [...]z dnia [...]marca 2006 r., ze zm.) nieuiszczenie opłaty za studia stanowi podstawę do skreślenia z listy studentów. Przepis ten, mający charakter aktu wewnętrznego, regulującego relacje prawne pomiędzy studentem a szkołą wyższą (tzw. akt zakładowy wewnętrzny) ma oparcie w przepisach rangi ustawowej. Zgodnie z art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, ze zm.) kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Faktem niespornym w sprawie jest, że skarżący nie uiścił opłaty za studia za semestr zimowy w roku akademickim 2010/2011. Niesporne jest także, że skarżący wiedział o zasadach ponoszenia opłat za studia i konsekwencjach ich nieuiszczenia. Warunki te zostały określone w podpisanej przez skarżącego z Uniwersytetem umowie Nr [...] w sprawie warunków wnoszenia opłaty za studia niestacjonarne. W umowie wskazano m.in. terminy, w jakich powinny być wnoszone opłaty za studia. W zaistniałej sytuacji należy stwierdzić, że zostały spełnione przesłanki określone w 190 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz § 26 ust. 4 Regulaminu studiów, co upoważniało Dziekana [...] (jako kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej szkoły wyższej) do skreślenia skarżącego z listy studentów. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że działania władz Uniwersytetu naruszają konstytucyjne prawo do bezpłatnej nauki. Rzeczywiście art. 70 ust. 2. Konstytucji RP z 1997 r. wprowadza zasadę bezpłatnej nauki w szkołach publicznych, jednakże w zdaniu drugim zastrzega, że ustawa może dopuścić świadczenie niektórych usług edukacyjnych przez publiczne szkoły wyższe za odpłatnością. Rozwinięciem uregulowań konstytucyjnych jest treść art. 99 Prawa o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym uczelnia publiczna może pobierać opłaty za świadczone usługi edukacyjne związane z: 1) kształceniem studentów na studiach niestacjonarnych oraz uczestników niestacjonarnych studiów doktoranckich; 2) powtarzaniem określonych zajęć na studiach stacjonarnych oraz stacjonarnych studiach doktoranckich z powodu niezadowalających wyników w nauce; 3) prowadzeniem studiów w języku obcym; 4) prowadzeniem zajęć nieobjętych planem studiów; 5) prowadzeniem studiów podyplomowych oraz kursów dokształcających. Organem kompetentnym do ustalenia wysokości opłat jest rektor uczelni publicznej, natomiast senat uczelni określa szczegółowe zasady pobierania opłat, w tym tryb i warunki zwalniania - w całości lub w części - z tych opłat studentów lub doktorantów, w szczególności osiągających wybitne wyniki w nauce, a także tych, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji materialnej(art. 99 ust. 2 i 3). Opierając się na powyższym upoważnieniu Senat [...] podjął uchwałę Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania opłat za usługi edukacyjne. Ponadto trzeba wskazać na art. 160 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym warunki odpłatności za studia określa umowa zawarta między uczelnią a studentem w formie pisemnej. Jak wspomniano, taka umowa została zawarta pomiędzy skarżącym a Uniwersytetem w dniu [...] października 2010 r. Z powyższych uregulowań wynika, że pomimo zachowania generalnej zasady bezpłatności studiów w uczelniach publicznych, mają one prawo pobierania opłat od studentów w określonych sytuacjach, w tym m.in. za usługi edukacyjne związane z kształceniem studentów na studiach niestacjonarnych, co ma miejsce w badanej sprawie. Zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia zasady bezpłatności studiów na uczelni publicznej są zatem bezzasadne. Za bezzasadne należy uznać również zarzuty nieuwzględnienia trudnej sytuacji materialnej skarżącego i nie udzielenia mu należnego wsparcia. Student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej powinien wystąpić do właściwych organów o przyznanie mu świadczeń określonych w ustawie i przepisach wewnętrznych danej uczelni. Z odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych wynika, że skarżący otrzymał ze strony Uniwersytetu wsparcie w postaci stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie. Jego wniosek o zapomogę nie został z kolei uwzględniony z powodu braku udokumentowania trudnej sytuacji materialnej. Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).