III SA/Lu 16/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A.M na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przeniesieniu z 2-letnich studiów uzupełniających na IV rok studiów magisterskich oddala skargę. Rektor Uniwersytetu [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr R-ST-204-12/1488/06 na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A.M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Rektora [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. o przeniesieniu A.M. z 2-letnich studiów uzupełniających dla absolwentów administracji na IV rok studiów jednolitych prawniczych w roku akademickim 2004/2005, utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie znalazł podstaw do uchylenia swojej decyzji z dnia [...]sierpnia 2006 r. Ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Rektora [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [...] wynika, że decyzją tą stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. o przeniesieniu A.M. z 2-letnich studiów uzupełniających dla absolwentów administracji na IV rok studiów jednolitych prawniczych w roku akademickim 2004/2005 z uwagi na to, że została wydana przez Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji [...]. Zgodnie natomiast z § 11 Regulaminu Studiów w Uniwersytecie [...] z dnia 1 kwietnia 1992 r. organem właściwym do dokonywania przeniesień studentów jest dziekan wydziału. Przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, jak również żaden z przepisów Regulaminu studiów nie dawał prodziekanowi wydziału uprawnień do rozstrzygania indywidualnych spraw studentów. Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący i naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu aktu administracyjnego powoduje jego nieważność, niezależnie od trafności merytorycznego rozstrzygnięcia. Decyzja wydana z naruszeniem przepisów o właściwości jest nieważna (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). W uzasadnieniu decyzji wydanej w pierwszej instancji wskazano także, że Regulamin studiów obowiązujący w dacie podjęcia decyzji z [...] stycznia 2005 r. nie zawierał postanowień o możliwości przeniesienia studenta ze studiów uzupełniających na jednolite studia magisterskie. § 11 Regulaminu mówi o przeniesieniu do innej szkoły wyższej, na inny pokrewny kierunek oraz o przeniesieniu ze studiów dziennych na zaoczne albo ze studiów zaocznych na dzienne. W związku z powyższym organ uznał, że decyzja z 7 stycznia 2005 r. została wydana bez podstawy prawnej, co skutkuje jej nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Na decyzję Rektora [...] z [...] października 2006 r. nr [...] A.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając decyzji to, że brak szczegółowych postanowień w regulaminie studiów [...] dotyczących możliwości przeniesienia studenta ze studiów uzupełniających na jednolite studia magisterskie został zinterpretowany na niekorzyść skarżącej. Skarżąca ponadto wskazała, że zaskarżona decyzja nie zawiera analizy wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymuje stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu z uwagi na fakt, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, chociaż dotknięta jest uchybieniami proceduralnymi nie mającymi wpływu na wynik sprawy. Rektor [...] pozostawał w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, stwierdzając nieważność decyzji z 7 stycznia 2005 r. w przedmiocie przeniesienia skarżącej ze studiów uzupełniających dla absolwentów administracji na magisterskie studia prawnicze – z uwagi na wydanie owej decyzji przez niewłaściwy organ, tj. przez Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji [...]. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, sąd miał na względzie treść art. 161 obowiązującej w dniu wydania decyzji, której nieważność stwierdzono, ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 65, poz. 385 ze zm.), z którego wynika, że do decyzji podjętych przez organ uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). Prowadząc postępowanie administracyjne, organy administracji publicznej obowiązane są z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 19 k.p.a.). Niezachowanie przez organ wymagań określonych bezwzględnie obowiązującymi przepisami regulującymi jego właściwość, stanowi naruszenie przepisów o właściwości i zaliczane jest do wad kwalifikowanych decyzji administracyjnych skutkujących nieważnością aktu (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.) bez względu na trafność lub nietrafność merytoryczną rozstrzygnięcia. Z przepisów powołanej powyżej ustawy o szkolnictwie wyższym rozważanej w powiązaniu z dopuszczonymi przez sąd na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. jako dowody na podstawie art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązującymi na dzień wydania decyzji, której nieważność stwierdzono: Regulaminem studiów (z dnia 1 kwietnia 1992 r.) oraz Statutem [...] (z dnia 8 lipca 1991 r.) – wynika, że organem uczelni uprawnionym do przeniesienia studenta ze studiów uzupełniających dla absolwentów administracji na magisterskie studia prawnicze był dziekan wydziału, a nie prodziekan wydziału. Zgodnie z art. 46 ust. 2 cyt. ustawy o szkolnictwie wyższym organami jednoosobowymi uczelni są rektor i dziekani. Rektor kieruje działalnością uczelni, reprezentuje ją na zewnątrz, jest przełożonym pracowników oraz studentów uczelni, w szczególności podejmuje decyzje w sprawach zastrzeżonych w ustawie do jego kompetencji, a także określonych w innych przepisach (art. 49 ust. 1, ust. 3 pkt 5 cyt. ustawy). W myśl art. 52 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o szkolnictwie wyższym dziekan kieruje wydziałem, reprezentuje go na zewnątrz, jest przełożonym pracowników i studentów wydziału, podejmuje decyzje dotyczące funkcjonowania wydziału, nie zastrzeżone dla innych organów uczelni lub dyrektora administracyjnego, a także podejmuje decyzje w innych sprawach określonych w ustawie lub statucie uczelni. Szczegółowy ustrój uczelni oraz inne sprawy dotyczące jej funkcjonowania, nie uregulowane w ustawie, określa statut (art. 9 cyt. ustawy). Zgodnie więc z § 44 ust. 2 w związku z § 48 powołanego powyżej statutu uczelni dziekan określa zakres zadań prodziekanów oraz zakres ich kompetencji do podejmowania decyzji. Prawa i obowiązki studenta związane z tokiem studiów określa regulamin studiów (art. 143 ust. 1 cyt. ustawy). Stosownie do § 3 Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] z dnia 1 kwietnia 1992 r. w sprawach objętych regulaminem studiów wszystkie decyzje podejmuje właściwy dziekan, natomiast w myśl § 11 regulaminu decyzje w sprawie przeniesienia studenta do innej szkoły, na inny pokrewny kierunek studiów w uniwersytecie, ze studiów dziennych na zaoczne oraz ze studiów zaocznych na studia dzienne – podejmuje dziekan wydziału. W świetle powyższego stwierdzić należy, że organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie przeniesienia studenta ze studiów uzupełniających dla absolwentów administracji na magisterskie studia prawnicze był dziekan wydziału, chyba że obowiązywało wydane przez dziekana upoważnienie prodziekana wydziału do wydawania decyzji w tym przedmiocie. Jednakże pismem procesowym z dnia 4 kwietnia 2007 r. pełnomocnik organu oświadczył, że w kadencji 2002-2005 upoważnienia do wydawania przez prodziekanów decyzji administracyjnych z upoważnienia Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytecie [...] nie były wydawane. Z powyższego wynika, że decyzja Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. o przeniesieniu A.M. z 2-letnich studiów uzupełniających dla absolwentów administracji na IV rok studiów jednolitych prawniczych w roku akademickim 2004/2005 wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, a zatem podlegała stwierdzeniu nieważności zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Zasadnie zatem Rektor [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2006 r. stwierdził nieważność decyzji o przeniesieniu. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie podziela poglądu organu, że decyzja z dnia 7 stycznia 2005 r. wydana została bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zgodnie z § 11 ust. 1 Regulaminu studiów student może przenieść się do innej szkoły lub na inny pokrewny kierunek studiów w uniwersytecie za zgodą dziekana wydziału przyjmującego, jeżeli wypełnił wszystkie obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących w wydziale, który opuszcza. W myśl ust. 3 tego paragrafu student może ubiegać się o przeniesienie ze studiów dziennych na studia zaoczne albo ze studiów zaocznych na studia dzienne; decyzje w sprawie przeniesienia i wyrównania różnic programowych podejmuje dziekan. Zgodnie z należącą do zasad wykładni logicznej przepisów zasadą wnioskowania z większego na mniejsze (tzw. argumentum a maiori ad minus) polegającą na wniosku, że komu wolno czynić więcej, temu wolno czynić mniej, a kto jest zobowiązany do większego, ten jest także zobowiązany do mniejszego – skoro studentowi przysługuje prawo do przeniesienia się do innej szkoły, na inny kierunek studiów w uniwersytecie, ze studiów dziennych na zaoczne, ze studiów zaocznych na dzienne, to przysługiwałoby mu również prawo do przeniesienia się ze studiów uzupełniających na magisterskie jednolite w obrębie tego samego wydziału. Powyższe oznacza, że sam fakt przeniesienia studenta ze studiów uzupełniających na magisterskie jednolite w obrębie tego samego wydziału decyzją administracyjną nie stanowiłoby wady kwalifikowanej skutkującej nieważnością decyzji, jednakże wydanie owej decyzji przez niewłaściwy organ – taką wadę stanowi. Zatem nieprawidłowe przypisanie decyzji z [...] stycznia 2005 r. wydanie jej bez podstawy prawnej – nie zmienia zasadności stwierdzenia nieważności owej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., z uwagi na brak właściwości organu, który ją wydał, do jej wydania. Lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, zarzucane przez skarżącą w skardze, w świetle wyczerpującego uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej oraz prezentowanego przez orzecznictwo i doktrynę poglądu, że z uwagi na autonomię uczelni wyższych, decyzja organów uczelni nie musi spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organu administracji publicznej – potraktować należy w ocenie sądu jako uchybienie przepisów postępowania nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy. Uchylenie bowiem decyzji w związku z tym uchybieniem skutkowałoby wydaniem ponownie decyzji drugoinstancyjnej o tej samej sentencji, utrzymującej w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r., tyle że z odpowiadającym art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnieniem faktycznym. Nie stwierdzając zatem uchybień postępowania mających wpływ na wynik postępowania, ani nieprawidłowej interpretacji norm prawa materialnego, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.