III SA/Lu 160/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2012 r., nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A. H. kwotę 108 zł (sto osiem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. P., z dnia [...]2 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia niezaksięgowanej kwoty wynikającej z długu celnego. Powyższą decyzję wydano w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu [...] grudnia 2007 r. A. H. dokonał zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego marki M. B., rok produkcji 2005, do którego załączył m.in. rachunek nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. wystawiony przez firmę P. ze Szwajcarii, określający wartość pojazdu na kwotę 4.000,00 CHF oraz ocenę techniczną z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], wykonaną przez M. M., w której stwierdzono, że jest to używany samochód osobowy marki M. B., nieposiadający widocznych uszkodzeń zewnętrznych mechanicznych. Zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny jako odpowiadające wymogom formalnym zgodnie z art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 12 października 1992 r., nr 2913/92, ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, dalej: WKC. Pismem z dnia [...] października 2010 r., nr Ap V Ds. [...] Prokuratura Apelacyjna w L. przekazała Urzędowi Celnemu w B. P. pisma szwajcarskich władz celnych z dnia [...] kwietnia 2010 r. i [...] lipca 2010 r., nr [...], uzyskane w ramach międzynarodowej pomocy prawnej, dotyczące podmiotów dokonujących sprzedaży samochodów na terenie Szwajcarii. W wyniku weryfikacji powyższych dokumentów ustalono, że eksporter o nazwie P. nigdy nie istniał lub już nie istnieje, a nawiązanie z nim kontaktu nie jest możliwe. Po przeprowadzeniu kontroli zgłoszenia celnego organ celny stwierdził, że wartość samochodu zadeklarowana w zgłoszeniu celnym rażąco odbiega od wartości podobnych pojazdów na rynku eksportu. Według katalogu szwajcarskiego EurotaxGlass’s nr 1/2008 z 2008 r. cena podobnego samochodu marki M. B. z 2005 r. na rynku szwajcarskim wynosiła 41.000,00 CHF. Biorąc pod uwagę powyższe i dokonując odpowiedniej korekty z tytułu uszkodzeń w ewentualnej wysokości 50 % organ celny ustalił wartość przedmiotowego pojazdu na 20.500 CHF. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. organ celny wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej oraz niezaksięgowanej kwoty długu celnego od sprowadzonego pojazdu. W opinii z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], biegły J. P., na podstawie zgłoszenia celnego, oceny technicznej pojazdu oraz protokołu jego oględzin, określił wartość rynkową pojazdu na dzień [...] grudnia 2007 r., na kwotę 60.400,00 zł, zgodnie z metodyką zawartą w systemie INFO-EKSPERT, a jako najbardziej zbliżony do przedmiotowego pojazdu wskazał samochód marki M. B. produkowany w Stanach Zjednoczonych. Mając na uwadze powyższe, decyzją z dnia [...] października 2012 r., Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. określił niezaksięgowaną kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 2696 zł. Wartość celna sprowadzonego pojazdu została ustalona w oparciu o wartość rynkową samochodu określoną w opinii biegłego i art. 31 WKC na kwotę 36017 zł. W odwołaniu od tej decyzji A. H. zarzucił, że W. P. podstępnie zdobył jego dowód osobisty i dokonał formalności celnych, na dowód czego dołączył dokumenty Prokuratury Apelacyjnej w L. z przesłuchania podejrzanego G. T. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L z dnia 11 października 1993 r., Nr 253, str. 1 z późn. zm., dalej: RWKC), jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. W niniejszej sprawie takie wątpliwości nasunęły pisma szwajcarskich organów celnych, zawierające wykaz nieistniejących eksporterów, w tym P., która nie istniała w dniu wystawienia przedmiotowego rachunku sprzedaży. W związku z powyższym, rachunek wystawiony przez P. nie okazał się dokumentem wiarygodnym. Ponadto, nie został on podpisany przez eksportera i nie odzwierciedla rzeczywistych czynności sprzedaży. Zgodnie z art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2012 r. poz. 749 z późn. zm.), dalej: Ordynacja podatkowa, dokumenty szwajcarskich organów celnych zostały uznane za dokumenty urzędowe. Wątpliwa również okazała się zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość sprowadzonego pojazdu, więc dla ustalenia prawidłowej wartości pojazdu zastosowano tzw. "metodę ostatniej szansy", zgodnie z art. 31 ust. 1 WKC. Odnosząc się do zarzutu wadliwości pełnomocnictwa, organ wskazał, że w dokumencie SAD zaznaczono, że zgłaszający jest przedstawicielem pośrednim i dołączono pełnomocnictwo udzielone przez A. H. w dniu [...] grudnia 2007 r., w obecności notariusza A. Ś. w kancelarii notarialnej w G. Mając na uwadze słabą jakość dokumentu pełnomocnictwa organy celne wystosowały do notariusza pytanie, kto został upoważniony w pełnomocnictwie, jednak nie uzyskały odpowiedzi. Z analizy pełnomocnictwa wynika, że osobą upoważnioną przez A. H. jest W. P., o czym świadczy wskazany w pełnomocnictwie nr PESEL i adres zamieszkania. Z dokumentu wynika również, że skarżący upoważnił W. P. do dokonania odprawy celnej samochodu marki M. oraz do załatwienia wszelkich spraw z tym związanych. Ponadto, na dokumencie widnieje własnoręczny podpis skarżącego. A. H. nie przedstawił żadnych dowodów na nieprawdziwość pełnomocnictwa. Na powyższą decyzję A. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie podnosząc, że samochód objęty zgłoszeniem celnym nigdy nie był jego własnością, nie zwracał się do W. P. w celu sprowadzenia jakiegokolwiek samochodu, a jego dane osobowe zostały podstępnie zdobyte przez T. J. w celu oclenia pojazdu. Ponadto skarżący zarzucił organom celnym pominięcie dowodu z zeznań G. T., brata właściciela samochodu – K. T. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W niniejszej sprawie w dniu [...] grudnia 2007 r. W. P. dokonał w imieniu A. H. zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego marki M. B., rok produkcji 2005. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. rachunek nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. wystawiony przez firmę P. ze Szwajcarii, ocenę techniczną z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] oraz pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2007 r. z własnoręcznym podpisem: "A. H.". Organ celny, przyjmując zgłoszenie celne, sprawdza jedynie z formalnego punktu widzenia zgodność i kompletność przedstawionych w zgłoszeniu informacji i załączonych do zgłoszenia dokumentów. Ustalenie, że zgłoszenie oraz załączniki są kompletne, powoduje przyjęcie zgłoszenia przez organ celny i objęcie z mocy prawa zgłaszanego towaru procedurą celną. W niniejszej sprawie organ celny przyjął zgłoszenie celne z dnia [...] grudnia 2007 r., jako odpowiadające wymogom formalnym zgodnie z art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W polu 14 "zgłaszający/przedstawiciel" dokumentu SAD jako przedstawiciela wpisano W. P., a widniejący przed nazwiskiem kod [3] świadczy o tym, że działał on jako przedstawiciel pośredni. Powyższe miało potwierdzić dołączone do zgłoszenia pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2007 r. "do dokonania odprawy celnej samochodu marki M. oraz do załatwienia wszystkich spraw z tym związanych". Tymczasem z akt administracyjnych sprawy nie wynika, kto faktycznie został umocowany do dokonania zgłoszenia celnego. Dołączona do zgłoszenia celnego kopia pełnomocnictwa z dnia [...] grudnia 2007 r., udzielonego w obecności notariusza A. P. Ś. i podpisanego nazwiskiem skarżącego (k. 4 akt adm.) jest nieczytelna. Nazwisko pełnomocnika oraz PESEL są rozmazane. Z przyjętej przez organ kopii nie da się odczytać ani jednej litery imienia lub nazwiska pełnomocnika. Ponadto kopia pełnomocnictwa nie została poświadczona za zgodność z oryginałem. Pomimo tych braków zgłoszenie celne zostało przyjęte, a towar dopuszczony do obrotu. Należy zauważyć, że w toku postępowania organy celne powzięły wątpliwości co do autentyczności wymienionego wyżej pełnomocnictwa. Organ dwukrotnie wzywał notariusza A. P. Ś. (pisma z dnia [...] czerwca 2012 r. - k. 50 akt adm. i [...] sierpnia 2012 r. - k. 63 akt adm.) do wyjaśnienia, kogo A. H. upoważnił w pełnomocnictwie z dnia [...] grudnia 2007 r. do dokonania odprawy celnej. Organ wezwał również W. P. (pismo z dnia [...] listopada 2012 r. – k. 89 akt adm.) do nadesłania oryginału wyżej wymienionego pełnomocnictwa. Z akt administracyjnych sprawy wynika jednak, że ani W. P. ani notariusz nie wykonali wezwania organu celnego. Mimo to organ pierwszej instancji wydał decyzję, ustalając, że pełnomocnictwo udzielone zostało W. P. przez A. H. Ustalenia tego organ dokonał bez przeprowadzenia niezbędnego postępowania dowodowego. Twierdzenie, że odczytany z kopii pełnomocnictwa numer PESEL należy do W. P. nie zostało poparte jakimikolwiek dowodami. Organ drugiej instancji zaakceptował stanowisko organu pierwszej instancji i pomimo tak widocznych braków postępowania dowodowego nie starał się ich usunąć lub uzupełnić materiału dowodowego. Organ nie rozważył również okoliczności, na które powoływał się skarżący, że zarówno pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2007 r. jak i faktura z dnia [...] marca 2008 r. zostały sfałszowane. Nie podjął nawet próby wyjaśnienia, czy widoczny na kopii pełnomocnictwa podpis: "A. H." złożony został przez skarżącego. Organy celne naruszyły tym samym art. 122 Ordynacji podatkowej, tj. zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły okoliczności faktycznych istotnych dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, tj. kto i czy skutecznie został ustanowiony pełnomocnikiem A. H., a jeśli tak, to jaki był zakres pełnomocnictwa. Niewyjaśnienie tych okoliczności miało istotny wpływ na wynik postępowania. Załatwienie sprawy administracyjnej przez rozstrzygnięcie oparte na wadliwie ustalonych okolicznościach faktycznych jest sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej. Brak zebrania oraz rozpatrzenia wyczerpująco i wszechstronnie kompletnego materiału dowodowego stanowi naruszenie art.180 i art.187 § 1 Ordynacji podatkowej. Naruszenie powołanych wyżej przepisów postępowania powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), w skrócie: p.p.s.a. Z uwagi na to, że takim samym uchybieniem dotknięta jest decyzja organu pierwszej instancji, Sąd uchylił także i tę decyzję na podstawie art. 135 p.p.s.a., jest to bowiem konieczne dla końcowego załatwienia sprawy. Uchylenie decyzji obu instancji powoduje konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez organy celne. Organy będą mieć na uwadze wskazane wyżej uwagi co do braków postępowania dowodowego i przeprowadzą wszystkie niezbędne dowody w celu ustalenia, czy osoba dokonująca zgłoszenia celnego legitymowała się pełnomocnictwem udzielonym przez skarżącego. Ponownie należy podkreślić, że dołączona do zgłoszenia celnego kopia pełnomocnictwa sporządzona została w sposób uniemożliwiający odczytanie nazwiska pełnomocnika, nie mogła zatem stanowić podstawy przyjęcia zgłoszenia celnego. Podstawę przyjęcia zgłoszenia stanowić mógł tylko oryginał pełnomocnictwa lub jego czytelna kopia. Jeżeli przeprowadzone przez organ dowody wykażą, że na oryginale lub innej, czytelnej kopii pełnomocnictwa jako pełnomocnik figuruje W. P., konieczne będzie dokonanie również ustalenia, czy podpis widniejący na pełnomocnictwie złożony został przez skarżącego. Organ ustosunkuje się do zarzutu skarżącego, że w ogóle nie udzielał on pełnomocnictwa W. P. i nie podpisywał w obecności notariusza pełnomocnictwa. Odniesie się także do twierdzenia skarżącego, że udostępnił on swoje dane osobowe oraz dowód osobisty innej niż W. P. osobie i w innym celu. Ustalenie tych okoliczności wymagać będzie szczegółowego postępowania dowodowego. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.