III SA/Lu 162/05
WyrokWSA w Lublinie2005-09-22
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Marcinowski, Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy modernizacja ewidencji gruntów i budynków może być podstawą do ustalenia spornych granic nieruchomości, jeśli istnieją dokumenty geodezyjne potwierdzające ich pierwotne położenie?Ratio decidendi
Modernizacja ewidencji gruntów i budynków polega na uzupełnieniu, modyfikacji i poprawie danych ewidencyjnych zgodnie z obowiązującymi przepisami, a nie na ustalaniu spornych granic nieruchomości. Organ prowadzący modernizację jest uprawniony do opierania się na danych zawartych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, a kwestie sporne dotyczące granic powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu rozgraniczeniowym przed wójtem, burmistrzem, prezydentem miasta lub sądem cywilnym.Stan faktyczny
Skarżąca L.S. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą operat opisowo-kartograficzny ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. zaniżonej powierzchni działki, zmiany przebiegu granic, braku udziału w aktualizacji ewidencji w 1989 r. oraz problemów z sąsiadami i spływem wód. Organy administracji wskazały, że skarżąca brała udział w postępowaniach granicznych i podpisywała protokoły, a kwestie podnoszone przez nią wykraczają poza zakres postępowania modernizacyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr.), Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2005 r. sprawy ze skargi L.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2005r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (jednolity tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086, ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania L. S. od decyzji Starosty z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że kwestionowaną decyzją Starosta zatwierdził operat opisowo-kartograficzny ewidencji gruntów i budynków obrębu C. odnośnie jednostki rejestrowej nr 158 obejmującej działkę nr 765 o powierzchni 0,6732 ha i działkę nr 243 o powierzchni 0,5641 ha.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła L. S. podnosząc, iż zgłosiła się na wezwanie w Urzędzie Miasta i Gminy, jednak geodeta nie chciał z nią rozmawiać. Decyzja Starosty utrzymuje zaniżoną powierzchnię działki nr 243 i zwiększa powierzchnię działki nr 765, aby suma powierzchni pozostała bez zmian. W czasie modernizacji zmieniono przebieg granicy zachodniej i wschodniej działki nr 243 o czym świadczą wyskrobania na matrycy wykonanej w 1984 roku, rozparcelowana została uliczka L. i obecnie nie posiada charakteru drogi publicznej, należy sprawdzić położenie punktu poligonowego nr 3305, co zmieni przebieg wschodniej granicy działki nr 243.
Strona stwierdza również, że nie była obecna w czasie aktualizacji ewidencji gruntów przeprowadzonej w roku 1989, z czego się następnie wycofała i że nie składała podpisu w protokóle ustalenia granic nieruchomości, oraz że nie otrzymała wydanej wówczas decyzji. Ponadto porusza sprawę spływu wód opadowych i po powodziowych i uciążliwości życia spowodowanych przez sąsiadów. Skarżąca żądała nadto – wg swego sformułowania - wyjaśnienia podstawy prawnej działki nr 244/1 oraz tego, komu należy się teren powstały w wyniku przesunięcia koryta rzeki B. przy działce nr 244/1, a także wyjaśnienia "decyzji Trybunału Konstytucyjnego wydanej w roku 1997 r. za pośrednictwem Sądu Administracyjnego w Lublinie".
Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca uczestniczyła w czynnościach postępowania ewidencyjnego, a na skutek jej interwencji został dokonany pomiar kontrolny granic z działką nr 244/1. Postępowanie dowodowe w sprawie wznowienia granic przeprowadzono w dniu [...] czerwca 2003 r. z udziałem zainteresowanych właścicieli granicznych nieruchomości. Skarżąca odmówiła podpisania protokółu z przeprowadzonych czynności. Stosownie jednak do przepisów § 39 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), spory graniczne nie wstrzymują postępowania modernizacyjnego.
Powierzchnia działki nr 243 (dawniej 763) została określona przy zakładaniu ewidencji gruntów w roku 1966 w wielkości 0,55 ha. Wpływ na zmianę powierzchni ma zmiana dokładności jej wykazania. Dotychczasowa powierzchnia działek na obszarach wiejskich wykazywana była z dokładnością zapisu do 0,01 ha, co miało oparcie w § 11 ust. 2 pkt 2 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M. P. nr 11, poz. 98) i taki stan prawny obowiązywał do 1996 r. Aktualnie na podstawie § 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) pole powierzchni działek wykazuje się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001, ha to jest do 1 m2.
W latach 1979 - 1980 dokonano pomiaru granic działek na gruncie w obrębie C. i w protokóle granicznym pod pozycją 89 z datą wpisu 24 września 1980 roku w kolumnie 8 pod oświadczeniem treści "Podpisani właściciele (osoby władające) nieruchomością obok wymienieni stwierdzają podpisami, że granice ich nieruchomości (władania) ustalone zostały w ich obecności i wg ich wskazań" widnieje podpis L. S. bez wniesienia uwag i zastrzeżeń. Podpis strony widnieje również w protokóle granicznym z pomiaru uzupełniającego przeprowadzonego w dniu 20 czerwca 1989 r.
Organ odwoławczy nie stwierdził, aby w 1995 r. były przeprowadzane pomiary granic działki nr 243 oraz że w wyniku tych pomiarów została wydana decyzja zmieniająca granice przedmiotowej działki.
Podnoszone przez stronę sprawy ulicy H., ul. L. oraz właścicieli sąsiednich działek i ich powierzchni, rowu odwadniającego, wykonanych przyłączy oraz zalewania posesji zamieszkałej przez wody powodziowe wykraczają poza treść decyzji Starosty.
Organ I instancji przeprowadzając postępowanie modernizacyjne zastosował się do przepisów § 36 pkt 6 cyt. rozporządzenia, przyjmując przebieg granic działek ewidencyjnych na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej przy założeniu (odnowieniu) ewidencji gruntów.
Na powyższą decyzję L. S. złożyła obszerną skargę sądową, w której żąda jej unieważnienia oraz unieważnienia poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. W swojej skardze żąda dokonania rozgraniczenia administracyjnego działki 243 z urzędu w ramach prac modernizacyjnych, unieważnienia decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] sierpnia 1989 r. i decyzji z roku 1995. Strona podnosi również sprawy uregulowania własność i granic działek nr 244/1 i 245 nie objętych przedmiotową decyzją Starosty.
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, że organy administracji nie zajmowały się w niniejszym postępowaniu kwestią prawidłowości ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] sierpnia 1989 r. w sprawie zmiany w zapisie powierzchni działek. Jest to decyzja ostateczna, wiążąca w zakresie swej treści i nie podlega kontroli w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Nie jest również przedmiotem postępowania ewidencyjnego sprawa uregulowania strumienia wody, ani kwestia uprawnień właściciela sąsiadującej nieruchomości - działki nr 244/1.
Wyłącznym przedmiotem postępowania ewidencyjnego prowadzonego przez Starostę była modernizacja ewidencji gruntów i budynków (§ 44 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Dz. U. Nr 38. poz. 454).
Zgodnie z § 55 cyt. rozp. modernizacja ewidencji to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu:
1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia,
2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu,
3) poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych.
Działania modernizacyjne były przeprowadzane kompleksowo (§ 56 ust 2 rozporządzenia na podstawie projektu modernizacji istniejącej ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków, a więc, na zasadach i w trybie określonych przepisami rozdziału 2 rozporządzenia. Stosownie do § 36 rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Organ był zatem uprawniony oprzeć się na danych istniejących już w zasobie przy dokonywaniu modernizacji ewidencji.
Na marginesie należy wspomnieć, że wobec zgłaszanych przez skarżącą zastrzeżeń, co do przebiegu granic działek dokonano wznowienia granic i utrwalenia ich palikami w terenie. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Ze wznowienia znaków sporządzono stosowny protokół, którego podpisania skarżąca odmówiła, nie akceptując jego treści, przez co pozbawiła się możliwości wniesienia uwag. Z protokołu wynika, że w terenie nie znaleziono znaków granicznych, zatem geodeta sporządzający wznowienie znaków oparł się o operat ewidencji gruntów z 30 stycznia 1985 r. oraz operat pomiaru kontrolnego działek z dnia 10 sierpnia 1989 r. Wskazać należy , że właściwym sposobem kwestionowania przez skarżącą położenia znaków byłoby wystąpienie do sądu cywilnego o rozstrzygnięcie sprawy, (o czym widnieje pouczenie w protokole), a nie domaganie się od sądu administracyjnego dokonywania pomiarów, do czego Sąd nie jest uprawniony.
Organ nie miał obowiązku dokonywania pomiaru stanu posiadania, skoro dysponował w tym zakresie danymi państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Bez obrazy § 39 cyt. rozporządzenia mógł się na nich oprzeć i zaniechać dokonywania odrębnych pomiarów.
Kwestia zarzutów proceduralnych związanych z wcześniejszym przyjęciem do ewidencji danych nie może być przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu, jako niezwiązana z czynnościami modernizacji. Wszelkie uchybienia związane z dokumentowaniem (ewidencjonowaniem) danych podlegających rejestracji w tym trybie mogą być ustalane w osobnych postępowaniach administracyjnych oraz toczących się przed sądem powszechnym.
Skarżąca zmierza częściowo do ustalenia innego przebiegu granic jej nieruchomości. Jest to możliwe wyłącznie w postępowaniu rozgraniczeniowym, uregulowanym w rozdziale 6 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzeniem Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. nr 45 poz. 453). Postępowanie to jest rodzajowo odmienne od prowadzonego postępowania w sprawie ewidencji informacji dotyczących gruntów. Istotne jest przy tym, że rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy (art. 29 ust. 3 prawa geodezyjnego i kartograficznego). Zatem starosta nie byłby władny do dokonywania czynności związanych z rozgraniczeniem nieruchomości. Dlatego nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek w zakresie ustalenia spornych granic.
Podsumowując – liczne zarzuty podnoszone przez skarżącą związane z przebiegiem granic oraz zakończonych w sposób ostateczny dotychczasowych czynności ewidencyjnych nie mogły być przedmiotem rozpoznania przez organy administracji w postępowaniu dotyczącym modernizacji, a tym samym nie były też przedmiotem rozważań Sądu. Sąd nie stwierdził również naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia decyzji wydanych w ramach badanego postępowania ewidencji
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło