III SA/Lu 163/05
WyrokWSA w Lublinie2005-04-19
Skład orzekający: Marek Zalewski, Małgorzata Fita, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmowna w sprawie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy została wydana zgodnie z prawem, mimo zarzutu błędów w zaświadczeniach dotyczących wielkości gospodarstwa rolnego i trudnej sytuacji materialnej skarżącego?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że decyzja Wojewody odmowna w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy jest zgodna z przepisami prawa materialnego oraz proceduralnego. Organ prawidłowo ocenił, że nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności należności, która jest warunkiem umorzenia, a zebrany materiał dowodowy potwierdza, że egzekucja należności jest możliwa i uzasadniona.Stan faktyczny
M.G. złożył wniosek o umorzenie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy za okres od lutego do sierpnia 2002 r. w kwocie 3.394,50 zł brutto. Organ pierwszej instancji oraz Wojewoda odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności. Skarżący podniósł, że błędy w zaświadczeniach dotyczących wielkości gospodarstwa rolnego oraz jego trudna sytuacja życiowa uzasadniają wznowienie postępowania i umorzenie długu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę M.G. na decyzję Wojewody odmowną w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2005r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak [...] wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 6, poz. 54), po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] grudnia 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy za okres od 5 lutego 2002 r. do 4 sierpnia 2002 r. w kwocie 3.394,50 zł brutto, utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w odwołaniu M. G. wnosząc o umorzenie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, stwierdził, iż zaistniała sytuacja powstała w wyniku zmiany interpretacji przepisu dotyczącego współposiadania (współudziału) nieruchomości rolnej i możliwości nabycia statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Obecnie strona znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, ma na utrzymaniu dwoje dzieci uczących się w szkole średniej, które mają problemy zdrowotne i są pod opieką lekarską. Żona M. G. jest zatrudniona, ale jej wynagrodzenie jest niskie i zakład pracy wypłaca je nieregularnie. Z posiadanego gospodarstwa rolnego strona nie ma żadnych dochodów.
Organ stwierdził, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. znak [...] zobowiązano stronę do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Decyzję tę utrzymano w mocy w drugiej instancji. W dniu [...] października 2004 r. M. G. wystąpił z wnioskiem do Starosty w sprawie umorzenia owego nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych.
Zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty, umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Zasady umarzania należności pieniężnych zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 6, poz. 54).
W myśl § 3 ust. 1 tego rozporządzenia należności pieniężne mogą być umarzane w całości lub części w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która następuje, jeżeli wystąpi jedna z następujących przesłanek:
1) dłużnik – osoba fizyczna zmarł (...),
2) dłużnik – osoba prawna został wykreślony z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność (...),
3) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe (...),
4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne.
Organ pierwszej instancji wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą o ustalenie sytuacji materialnej i bytowej oraz udzielenie opinii w zakresie zasadności udzielenia ulgi w spłacie należności.
W przypadku M. G. w ocenie organu nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w rozporządzeniu stanowiących podstawę do umorzenia należności pieniężnej.
Na powyższą decyzję M. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, ze zaistniały w jego sprawie okoliczności dające podstawę wznowienia postępowania, ponieważ w wystawionym zaświadczeniu Urząd Gminy przyznaje się, że popełnił błędy w wystawionych wcześniej zaświadczeniach dotyczących informacji o wielkości gospodarstwa, jakie posiada skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie decyzja Wojewody z dnia [...] znak [...] jest zgodna z przepisami prawa materialnego oraz nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga M. G. jako niezasadna podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) starosta może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty, umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia, na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 76 ust. 7 ustawy są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 6, poz. 54 ze zm.).
Zgodnie z § 3 ust. 1 owego rozporządzenia należności pieniężne (jaką jest nienależnie pobrany przez skarżącego zasiłek dla bezrobotnych) mogą być umarzane w całości lub części, w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Za wystąpienie całkowitej nieściągalności uważa się zaistnienie jednej z następujących przesłanek:
1) dłużnik – osoba fizyczna zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawiając ruchomości nie podlegające egzekucji (...),
2) dłużnik – osoba prawna został wykreślony z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie,
3) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe (...),
4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne.
W przedmiotowej sprawie rozważana była przez organy administracyjne przesłanka całkowitej nieściągalności związana z zajściem uzasadnionego przypuszczenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności (§ 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia).
Organ administracji publicznej czyniąc zadość zasadzie podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego), obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz pozostałym wymogom dotyczącym postępowania administracyjnego, wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą o ustalenie sytuacji materialnej i bytowej skarżącego oraz udzielenie opinii w zakresie zasadności udzielenia ulgi w spłacie należności. Uzasadnienie swej decyzji organ oparł miedzy innymi na analizie Karty informacyjnej sporządzonej przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej zawierającej podpis M. G. potwierdzający prawdziwość informacji zawartych w karcie.
Należy zgodzić się z opinią organu, iż przy uwzględnieniu wysokości niekwestionowanych dochodów gospodarstwa domowego M. G. oraz wartości składników ruchomych i nieruchomych jego majątku(k. 63 akt adm.) nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. Zatem w przedmiotowej sprawie nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności należności pieniężnych, o której mowa § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 16 stycznia 2001 r.
W ocenie Sądu zatem zaskarżona decyzja wydana została w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa.
Z tych względów działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło