III SA/Lu 1647/15

WyrokWSA w Lublinie2016-07-07

Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Ewa Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może samodzielnie ustalić datę początkową i końcową okresu wykonywania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, jeśli sąd karny nie określił tych dat w wyroku?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może samodzielnie ustalać dat początkowej i końcowej okresu wykonywania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, jeśli sąd karny nie określił tych dat w wyroku. W przypadku wątpliwości co do wykonania orzeczenia, organ administracji powinien zwrócić się do sądu karnego z wnioskiem o jego wyjaśnienie. Cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami bez synchronizacji z biegiem środka karnego jest wadliwe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o cofnięciu J. K. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Starosta cofnął uprawnienia na okres od [...] r. do [...] r., opierając się na wyroku Sądu Rejonowego we W. z dnia [...] r. nakładającym zakaz prowadzenia pojazdów na okres dwóch lat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że zakaz nie mógł rozpocząć biegu przed dobrowolnym zwrotem prawa jazdy. Skarżący zarzucił organom niedokładne zbadanie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Kowalczyk, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia [...] września 2015 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. - wydaną na podstawie m. in. art. 182 w związku z art. 2 pkt 9 ustawy z dnia [...]. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) - Starosta W. orzekł o cofnięciu J. K. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A,B,C na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego we W. z dnia [...] r. sygn. akt. II K858/05. Po rozpatrzeniu odwołania J. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wspomnianym wyżej prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy we W. orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, z wyłączeniem ciągników rolniczych objętych kategorią T, na okres dwóch lat. Wyrok nakazywał , aby ukarany zwrócił dobrowolnie posiadane prawo jazdy Starostwu Powiatowemu we W.. Wykonując orzeczenie sądu karnego Starosta wzywał J. K. do zwrotu prawa jazdy. Odebrano je stronie dopiero w dniu [...] r. w trakcie kontroli drogowej wykonywanej przez P.. Do tej chwili orzeczony sądownie zakaz prowadzenia pojazdów nie mógł rozpocząć biegu (art. 43 § 3 k.k.w.). W tej sytuacji zgodnie z art. 182 § 1 i 2 k.k.w. i w wykonaniu orzeczenia Sądu obowiązkiem organu I instancji było wydać decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Powyższy przepis obliguje właściwy organ do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w takim zakresie, w jakim orzekł o tym sąd oraz zakazuje wydania tych uprawnień przed upływem okresu obowiązywania zakazu. Organ odwoławczy wyjaśnił dodatkowo, że zarzuty podniesione w odwołaniu i kierowane pod adresem Sądu oraz organów Policji nie mogły być rozpatrywane przez Kolegium. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. K. zarzucił, że nie zbadano dokładnie i nie wyjaśniono całej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Podkreślić należy, że - jak trafnie przyjęły organy obu instancji - bezsporne jest, że wobec skarżącego został prawomocnym wyrokiem sądu karnego orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat oraz nałożony na skarżącego obowiązek zwrotu właściwemu organowi dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów. Stosownie do art. 9 § 1 i 2 Kodeksu karnego wykonawczego (kkw) postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne, a staje się ono wykonalne z chwilą uprawomocnienia, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 182 § 1 i 2 kkw, w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji, który zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. W świetle art. 184 kkw, przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka. Organ administracji występujący w postępowaniu karnym wykonawczym działa jako organ postępowania wykonawczego (art. 2 ust. 9 kkw). Przenosząc te uwagi na grunt sprawy niniejszej należy zauważyć, że badane decyzje dotyczą cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w wyznaczonym przez orzekające organy - okresie od [...] r. do [...] r. Data początkowa i data końcowa zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych została samodzielnie – bez wyjaśnienia tej kwestii z sądem karnym – rozstrzygnięta przez organy administracyjne. Już duży upływ czasu (niespełna 10 lat) od momentu, kiedy sąd karny zajmował się sprawą skarżącego zakończoną w dniu [...] r. wyrokiem o sygn. akt II K 858/05 powinno budzić wątpliwości w przedmiocie możliwości cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w aspekcie wykonalności środka karnego. Poza tym zagadnienie prawnej możliwości orzekania - w trybie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia [...] r. o kierujących pojazdami - w przedmiocie cofnięcia uprawnień, powinno być wyjaśnione z sądem karnym, który wyraźnie nie wskazał w wyroku z dnia [...] r. daty początkowej oraz daty końcowej okresu wykonywania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd wprawdzie wezwał skarżącego do zwrotu organowi dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów (pkt III wyroku) w trybie art. 43 § 3 Kodeksu karnego, ale nie wskazał ram czasowych wykonywania środka karnego. Zatem jeśli sąd karny wyraźnie nie wskazał daty początkowej biegu tego terminu, rozstrzygnięcie w zakresie początkowego dnia wykonania środka karnego nie mogło zapaść w postępowaniu administracyjnym, poprzez samodzielne ustalenia organów, że do chwili dobrowolnego zwrotu dokumentu prawa jazdy, okres orzeczonego sądowego zakazu nie biegnie i w związku z tym dzień [...] r., w którym funkcjonariusze Policji odebrali skarżącemu prawo jazdy, powinien być datą początkową dwuletniego okresu pozbawienia uprawnień. Zgodzić się należy z poglądem prawnym wyrażonym przez WSA w Lublinie w wyroku z dnia [...] r. sygn. akt III SA/Lu 584/05 (publ. ONSAiWSA 2006/6/170, KZS 2007/1/102, Wokanda 2006/11/39), że orzeczenie organu administracji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, bez synchronizacji orzeczenia z biegiem środka karnego, jest czynnością wadliwą. Oznacza to, że organ może orzec o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów na podstawie art. 182 § 2 k.k.w. wyłącznie na oznaczony w decyzji konkretnymi datami okres, jaki określony został wcześniej przez sąd w zakresie wykonania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. W realiach niniejszej sprawy rzeczą organu było wystąpić do sądu karnego z wnioskiem o wyjaśnienie tego zagadnienia zgodnie z art. 13 § 1 kkw. W myśl powołanego przepisu, organ wykonujący orzeczenie oraz każdy, kogo orzeczenie bezpośrednio dotyczy, może zwrócić się do sądu, który je wydał, o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania orzeczenia. Mając powyższe na uwadze, należało uznać, że skarga zasługiwała na uwzględnienie wobec stwierdzonego naruszenia prawa materialnego (art. 182 § 2 kkw). Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Wydana przez Starostę Włodawskiego decyzja z dnia [...] r. podlegała uchyleniu na mocy art. 135 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło