III SA/Lu 166/21
WyrokWSA w Lublinie2021-06-15
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Anna Strzelec, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi pełniącemu służbę kandydacką przysługuje zasiłek dla żołnierza czynnej służby wojskowej posiadającego na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny, mimo że ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wyłącza takie uprawnienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żołnierzowi pełniącemu służbę kandydacką nie przysługuje zasiłek dla żołnierza czynnej służby wojskowej posiadającego na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny. Pomimo że służba kandydacka jest formą czynnej służby wojskowej, przepis art. 133 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jednoznacznie wyłącza uprawnienie do zasiłku przewidzianego w art. 128 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Fakt, że w rozkazie personalnym powołano skarżącego do czynnej służby wojskowej, nie może skutkować przyznaniem zasiłku, gdyż przepisy te należy interpretować ściśle.Stan faktyczny
Skarżący, P. W., żołnierz w służbie kandydackiej, złożył wniosek o przyznanie zasiłku dla żołnierza będącego jedynym żywicielem rodziny, dołączając decyzję o posiadaniu na wyłącznym utrzymaniu córki. Organy obu instancji odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że służba kandydacka nie jest czynną służbą wojskową w rozumieniu ustawy o powszechnym obowiązku obrony, a przepisy wyłączają takie uprawnienie dla żołnierzy tej formacji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną subsumpcję przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] czerwca 2021 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Komendanta Centrum Szkolenia z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...]/fin w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...]/fin Komendant Centrum Szkolenia utrzymał w mocy decyzję Komendanta Szkoły Podoficerskiej Sił Powietrznych w D. z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], odmawiającą przyznania P. W. zasiłku dla żołnierza czynnej służby wojskowej posiadającego na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] grudnia 2020 r. szer. kdt P. W. skierował do Komendanta Szkoły Podoficerskiej Sił Powietrznych w D. wniosek o przyznanie mu z dniem [...] listopada 2020 r. zasiłku dla żołnierza będącego jedynym żywicielem rodziny. Do wniosku skarżący dołączył decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] grudnia 2020 r. uznającą P. W. za posiadającego na wyłącznym utrzymaniu córkę [...] [...], urodzoną w dniu [...] listopada 2018 r.
Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. odmówił przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla żołnierza czynnej służby wojskowej posiadającego na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny. W ramach podstawy prawnej decyzji organ powołał przepisy art. 128 ust. 1 i 2, art. 128b oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1541 z poźn. zm., dalej jako "ustawa o powszechnym obowiązku obrony"). Powołując się na przepis art. 128 ust. 1 i 2 tej ustawy organ wyjaśnił, że żołnierzowi czynnej służby wojskowej, z wyjątkiem okresowej służby wojskowej i terytorialnej służby wojskowej, który posiada na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny w czasie odbywania służby przysługuje zasiłek w określonej kwocie. W myśl art. 59 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony żołnierzami w czynnej służbie wojskowej są osoby, które odbywają lub pełnią następujące jej rodzaje: zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, terytorialną służbę wojskową, ćwiczenia wojskowe, służbę przygotowawczą, okresową służbę wojskową, służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Komendant podkreślił, że powyższy katalog ma charakter zamknięty i służba kandydatów na żołnierzy zawodowych w rozumieniu powyższego przepisu nie jest czynną służbą wojskową. W związku z tym skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do przewidzianego w art. 128 ustawy o powszechnym obowiązku obrony zasiłku dla żołnierza czynnej służby wojskowej posiadającego na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny.
P. W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Skarżący podniósł, że uzasadnienie decyzji jest sprzeczne z treścią rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Szkoły Podoficerskiej Sił Powietrznych w D. z dnia [...] listopada 2020 r., powołującego skarżącego do czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka.
Po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania, Komendant Centrum Szkolenia zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie dokonał błędnej interpretacji przepisów dotyczących pełnienia przez kandydatów na żołnierzy zawodowych służby wojskowej, która nie spełnia warunków czynnej służby wojskowej w rozumieniu ustawy o powszechnym obowiązku obrony. W ocenie organu drugiej instancji treść rozkazu personalnego, na podstawie którego nawiązał się stosunek służbowy skarżącego w drodze powołania, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż przepis art. 133 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 860 z poźn. zm.) wyraźnie wyłącza stosowanie art. 128 ustawy o powszechnym obowiązku obrony w stosunku do kandydatów na żołnierzy zawodowych. Organ odwoławczy podkreślił, że przytoczony przez skarżącego przepis art. 55 ust. 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony odnosi się do sytuacji, w której ustawodawca zrównuje odbywanie służby kandydackiej oraz zawodowej służby wojskowej ze spełnieniem obowiązku służby wojskowej określonego w art. 55 ust. 1 tej ustawy. Przepis art. 55 ust. 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony nie skutkuje natomiast nabyciem przez żołnierzy służby kandydackiej i służby zawodowej uprawnień określonych w ustawie o powszechnym obowiązku obrony dla żołnierzy czynnej służby wojskowej. Zgodnie z wykładnią językową zawarty w art. 59 ust 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony katalog rodzajów służby wojskowej zaliczanej do czynnej służby wojskowej jest katalogiem zamkniętym i tylko wymienione w tym przepisie rodzaje służby wojskowej w rozumieniu ustawy o powszechnym obowiązku obrony wchodzą w zakres czynnej służby wojskowej.
P. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Komendanta Centrum Szkolenia, zarzucając:
- pominięcie i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy określonych w petitum wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r., nieuwzględnienie decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] (art. 7 oraz 77 k.p.a.);
- brak dogłębnego wyjaśnienia zasadności przesłanek, jakimi organ kierował się przy wydawaniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.);
- błędną subsumcję art. 128 i art. 128a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polski w związku oraz § 1, § 2, § 3 i § 4rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania i wypłacania zasiłków na utrzymanie członków rodziny żołnierzom odbywającym czynną służbę wojskową (Dz. U. z 2015 r. poz. 1478);
- naruszenie prawa materialnego.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie skarżącemu zasiłku dla jedynego żywiciela rodziny, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Komendant Centrum Szkolenia podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Po przeprowadzeniu kontroli decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie pozostaje poza sporem, że rozkazem personalnym nr [...] Komendant Szkoły Podoficerskiej Sił Powietrznych w D. z dniem [...] listopada 2020 r. powołał P. W. do czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka. Skarżący w dniu [...] grudnia 2020 r. wystąpił do Komendanta Szkoły Podoficerskiej Sił Powietrznych w D. z wnioskiem o przyznanie zasiłku dla żołnierza będącego jedynym żywicielem rodziny. Do wniosku skarżący dołączył decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], uznającą P. W. za posiadającego na wyłącznym utrzymaniu córkę [...] [...], urodzoną w dniu [...] listopada 2018 r.
W opisanych niespornych okolicznościach faktycznych organy obu instancji uznały, że skarżącemu nie przysługuje zasiłek dla żołnierza czynnej służby wojskowej posiadającego na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2021 r., poz. 3720).
Zgodnie z art. 128 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony żołnierzom czynnej służby wojskowej, z wyjątkiem okresowej służby wojskowej i terytorialnej służby wojskowej, posiadającym na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny w czasie odbywania lub pełnienia służby przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, zasiłek w kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego, ustalanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Wójt lub burmistrz (prezydent miasta), w drodze decyzji administracyjnej, uznaje żołnierza w czynnej służbie wojskowej albo osobę, której doręczono kartę powołania do tej służby, za posiadającego na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny albo za żołnierza samotnego (art. 127 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o powszechnym obowiązku obrony). Decyzję o przyznaniu żołnierzowi zasiłku, o którym mowa w art. 128 ust. 1 i art. 128a, wydaje dowódca jednostki wojskowej na podstawie udokumentowanego wniosku tego żołnierza (art. 128b ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony). Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje żołnierzowi odwołanie do organu wojskowego wyższego stopnia, określonego w odrębnych przepisach (ust. 2). Zasiłek, o którym mowa w art. 128 ust. 1 oraz w art. 128a, wypłaca dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz odbywa służbę. Zasiłek wypłaca się za okres pełnienia czynnej służby wojskowej (art. 128b ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony). Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 128d ustawy o powszechnym obowiązku obrony zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania i wypłacania zasiłków na utrzymanie członków rodziny żołnierzom odbywającym czynną służbę wojskową (Dz. U. z 2015 r., poz. 1478). Rozporządzenie określa szczegółowe zasady i tryb przyznawania i wypłacania żołnierzom zasiłków na utrzymanie członków rodziny, o których mowa w art. 128 ust. 1 i art. 128a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, dokumenty wymagane do wydania decyzji o przyznaniu zasiłku, sposób postępowania z dokumentacją przy przeniesieniu żołnierza do innej jednostki wojskowej lub osoby odbywającej zasadniczą służbę w obronie cywilnej do innej jednostki organizacyjnej, a także termin wypłaty oraz okres pobierania zasiłku na utrzymanie członków rodziny pozostających na wyłącznym utrzymaniu (§ 1 rozporządzenia). Stosownie do § 2 rozporządzenia do wniosku o przyznanie zasiłku należy dołączyć decyzję wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) uznającą żołnierza za posiadającego na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny.
Wymaga jednak podkreślenia, że w świetle jednoznacznej treści art. 128 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, zasiłek w kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego, ustalanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, przysługuje posiadającym na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny w czasie odbywania lub pełnienia służby żołnierzom czynnej służby wojskowej, z wyjątkiem okresowej służby wojskowej i terytorialnej służby wojskowej.
Na mocy art. 59 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, w rozumieniu powołanej ustawy, są osoby, które odbywają lub pełnią następujące jej rodzaje: 1) zasadniczą służbę wojskową; 2) przeszkolenie wojskowe; 3) terytorialną służbę wojskową; 4) ćwiczenia wojskowe; 5) służbę przygotowawczą; 6) okresową służbę wojskową; 7) służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
Zatem tylko rodzaje służby określone w art. 59 ust. 1 stanowią czynną służbę wojskową w rozumieniu ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Natomiast w zamkniętym katalogu rodzajów służby, do których zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony odnosi się pojęcie czynnej służbę wojskowej w rozumieniu tej ustawy, nie została wymieniona służba kandydacka.
Jak wynika z art. 55 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, normującego treść obowiązku służby wojskowej, obowiązek ten polega na: 1) odbywaniu ćwiczeń wojskowych przez: a) żołnierzy rezerwy, b) osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy, c) ochotników, którzy zgłoszą się do ich odbycia i nie podlegają obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej; 2) pełnieniu służby przygotowawczej przez: a) osoby przeniesione do rezerwy, w tym żołnierzy rezerwy, którzy dotychczas nie odbywali czynnej służby wojskowej, b) ochotników, którzy zgłoszą się do jej odbycia i nie podlegają obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej; 2a) pełnieniu terytorialnej służby wojskowej przez żołnierzy; 3) pełnieniu okresowej służby wojskowej przez żołnierzy rezerwy.
Na mocy art. 55 ust. 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, za spełnienie obowiązku służby wojskowej uznaje się również pełnienie służby kandydackiej oraz zawodowej służby wojskowej, przy czym te rodzaje służby pełnione są na zasadach określonych w ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 860 z poźn. zm.).
Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych kandydaci na żołnierzy zawodowych pełnią czynną służbę wojskową jako służbę kandydacką. Do służby kandydackiej może być powołana osoba niekarana sądownie, posiadająca obywatelstwo polskie, zdolność fizyczną i psychiczną do zawodowej służby wojskowej, wiek co najmniej osiemnaście lat, wykształcenie wymagane do przyjęcia do uczelni wojskowej, szkoły podoficerskiej lub ośrodka szkolenia (art. 124 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych).
Stosownie do art. 124 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stosunek służbowy służby kandydackiej powstaje w drodze powołania, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia, po spełnieniu łącznie następujących warunków: 1) podpisaniu umowy, o której mowa w ust. 6; 2) wydaniu rozkazu personalnego o powołaniu do służby kandydackiej; 3) stawieniu się osoby powołanej do pełnienia służby kandydackiej.
Rozkaz personalny o powołaniu do służby kandydackiej wydają, uwzględniając potrzeby Sił Zbrojnych, odpowiednio rektor-komendant uczelni wojskowej, komendant szkoły podoficerskiej oraz komendant ośrodka szkolenia (art. 124 ust. 5 ustawy). Rozkaz personalny o powołaniu do służby kandydackiej wydaje się po podpisaniu umowy z osobą ubiegającą się o przyjęcie do tej służby, określającej warunki zwrotu poniesionych kosztów na jej utrzymanie i naukę w przypadku: 1) zwolnienia ze służby kandydackiej na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz 4-9; 2) niestawienia się do zawodowej służby wojskowej lub niepodpisania kontraktu na pełnienie służby kontraktowej; 3) zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w okresie dwa razy dłuższym od czasu trwania nauki, na podstawie art. 111 pkt 1, 4, 6-7, 9 lit. a i pkt 11-16 oraz art. 112 ust. 1 pkt 1, w wysokości proporcjonalnej do czasu służby po zakończeniu nauki (art. 124 ust. 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych).
Żołnierzom pełniącym służbę kandydacką przysługuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia zasadniczego i inne należności pieniężne (art. 130 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Na mocy art. 130 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sprawach dotyczących uposażenia i innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom pełniącym służbę kandydacką stosuje się odpowiednio przepisy art. 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2 i 4, art. 3, art. 4, art. 6-10, art. 30 ust. 2, art. 33 i 36, art. 38 ust. 2, art. 39, art. 42 i 43, art. 45 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 45a ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2146).
W myśl art. 133 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzom pełniącym służbę kandydacką oraz członkom ich rodzin przysługują szczególne uprawnienia i ulgi przewidziane w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej dla żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową i członków ich rodzin, z wyjątkiem uprawnień do zasiłków przewidzianych w art. 128 ust. 1 i art. 128a oraz należności i opłat przewidzianych w art. 131 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Rodzaj służby pełnionej przez [...] [...] został określony w rozkazie personalnym nr [...] Komendanta Szkoły Podoficerskiej Sił Powietrznych w D. z dnia [...] listopada 2020 r., którym na podstawie przepisów art. 124 ust. 1-2 i ust. 4-6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych powołano skarżącego z dniem [...] listopada 2020 r. do czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka (k. 16 akt administracyjnych).
Zdaniem skarżącego okoliczność, że w rozkazie mowa o powołaniu go do czynnej służby wojskowej oznacza, iż przysługuje mu uprawnienie do zasiłku, o którym mowa w art. 128 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony.
Stanowisko to nie zasługuje jednak na podzielenie. Sam fakt, iż według art. 124 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych kandydaci na żołnierzy zawodowych pełnią czynną służbę wojskową jako służbę kandydacką, nie pozwala na uznanie, iż do żołnierzy powołanych do służby kandydackiej na mocy przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych znajduje zastosowanie art. 128 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Ostatnio wymieniona ustawa w art. 59 jednoznacznie bowiem wymienia te rodzaje służby, które stanowią czynną służbę wojskową w rozumieniu ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Dlatego, wbrew stanowisku skarżącego, z art. 55 ust. 1 i ust. 6 w związku z art. 59 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, w powiązaniu z treścią rozkazu personalnego powołującego skarżącego do służby kandydackiej nie można zasadnie wyprowadzić wniosku o możności zastosowania w stosunku do skarżącego przepisu art. 128 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Trafnie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepis art. 55 ust. 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony dotyczy jedynie zrównania odbywania służby kandydackiej oraz zawodowej służby wojskowej ze spełnieniem określonego w art. 55 ust. 1 ustawy obowiązku służby wojskowej. Natomiast, jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, zasady realizowania powszechnego obowiązku obrony w formie pełnienia służby kandydackiej unormowane są nie w ustawie o powszechnym obowiązku obrony, ale w ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis art. 133 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wyraźnie zaś wyłącza w odniesieniu do żołnierzy w służbie kandydackiej uprawnienie do zasiłku przewidzianego w art. 128 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Treść art. 133 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest jednoznaczna i nie daje podstaw do odmiennej interpretacji.
Bez wpływu dla takiej oceny pozostaje podniesiona w skardze okoliczność, że w rozkazie personalnym nr [...] Komendanta Szkoły Podoficerskiej Sił Powietrznych w D. z dnia [...] listopada 2020 r. nie wymieniono przepisu art. 133 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W rozkazie powołano bowiem tylko przepisy stanowiące podstawę jego wydania, to jest przepisy określające rodzaj służby, do której skarżący został powołany oraz odnoszące się do wymagań stawianych osobom, które mogą być powołane do służby kandydackiej, a także warunków i trybu powołania i organów właściwych do wydania rozkazu personalnego o powołaniu do służby kandydackiej. Przepis art. 133 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie stanowi podstawy wydania rozkazu personalnego o powołaniu do służby kandydackiej, w związku z czym nie został w tym rozkazie przywołany. Natomiast przepis ten normuje uprawnienia żołnierza w służbie kandydackiej, wprost i jednoznacznie wyłączając z tych uprawnień prawo do zasiłku przewidzianego w art. 128 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Jak podkreślono już wcześniej, art. 55 ust. 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony dotyczy jedynie uznania służby kandydackiej oraz zawodowej służby wojskowej za realizację powszechnego obowiązku obrony. Przy tym w powołanym przepisie wyraźnie zaznaczono, że wymienione rodzaje służby pełnione są na zasadach określonych w innej ustawie, a mianowicie w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
O uprawnieniu skarżącego do zasiłku, o którym mowa w art. 128 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, nie stanowi także akcentowana w skardze okoliczność, iż skarżący jest jedynym żywicielem rodziny, gdyż zgodnie z decyzją Wójta Gminy J. na jego wyłącznym utrzymaniu pozostaje córka skarżącego M. W., urodzona w dniu [...] listopada 2018 r. Sam fakt, że skarżący złożył wraz z wnioskiem wymienioną decyzję, wymaganą do przyznania zasiłku zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania i wypłacania zasiłków na utrzymanie członków rodziny żołnierzom odbywającym czynną służbę wojskową, nie może skutkować przyznaniem zasiłku, do którego uprawnienie skarżącemu nie przysługuje w świetle treści przepisu art. 133 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Natomiast, jak wyjaśniono wyżej, skarżącemu jako żołnierzowi pełniącemu służbę kandydacką przysługuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia zasadniczego i inne należności pieniężne, a w sprawach dotyczących uposażenia i innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom pełniącym służbę kandydacką stosuje się odpowiednio przepisy art. 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2 i 4, art. 3, art. 4, art. 6-10, art. 30 ust. 2, art. 33 i 36, art. 38 ust. 2, art. 39, art. 42 i 43, art. 45 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 45a ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych.
Wbrew zarzutowi skarżącego nie budzi także wątpliwości data, od której pełni on służbę kandydacką, gdyż data ta – [...] listopada 2020 r. została określona w treści rozkazu personalnego.
Prawidłowości oceny organu o nieprzysługiwaniu skarżącemu uprawnienia do zasiłku, o którym mowa w art. 128 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, nie podważa przywołany w skardze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 maja 2001 r., sygn. akt P 15/00, dotyczący zgodności z Konstytucją przepisu art. 128 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 z późn. zm.). Wskazanym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją art. 128 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w części w jakiej stanowi: "i pozostawali z nim we wspólnym gospodarstwie domowym przed powołaniem go do służby wojskowej". Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie odnosił się zatem do zagadnienia przysługiwania uprawnienia do zasiłku, o którym mowa w art. 128 ust. 1 powołanej ustawy, żołnierzom w służbie kandydackiej.
W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny istotnie wskazał, że "egzekwując od obywatela polskiego wykonanie obowiązku obrony Ojczyzny w określonej formie (zasadnicza służba wojskowa, przeszkolenie wojskowe absolwentów szkół wyższych, służba zastępcza), państwo nakłada na tego obywatela konkretne powinności, ale też przyznaje mu pewne uprawnienia i w związku z tym odpowiadające im obowiązki przyjmuje na siebie. (...) Jednym z wymienionych tam, ciążących na państwie obowiązków jest zapewnienie utrzymania rodzinie, dla której praca obywatela powołanego do służby wojskowej była jedynym źródłem dochodów. Zagadnienie to uregulowane zostało w art. 127 i 128 ustawy o obronie RP".
Jednak przedstawiona powyżej argumentacja nie odnosi się do stanu faktycznego niniejszej sprawy, w której skarżący jest żołnierzem pełniącym służbę kandydacką, zaś na mocy art. 133 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w stosunku do żołnierzy pełniących służbę kandydacką zostało wyłączone uprawnienie do przewidzianego w art. 128 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony zasiłku przysługującego żołnierzom czynnej służby wojskowej posiadającym na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny.
W ocenie Sądu nie zasługuje na podzielenie zarzut skarżącego pominięcia i niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Organy w zgodzie z zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zgromadziły i rozważyły pełny materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy i w oparciu o zgromadzone dowody dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych. Rozstrzygając w sprawie organy nie dopuściły się też naruszenia przepisów prawa materialnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. i przekonująco wyjaśnia podstawy rozstrzygnięcia.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niezasadna. W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z poźn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie w związku z dynamicznym wzrostem zagrożenia epidemicznego na terenie województwa lubelskiego oraz wzrostem zachorowań wśród pracowników sądów, mając na uwadze, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] maja 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Odpisy zarządzenia zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącego oraz organowi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło