III SA/Lu 167/21

WyrokWSA w Lublinie2021-07-22

Skład orzekający: Robert Hałabis, Jerzy Drwal, Agnieszka Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek na podstawie braku wpisu odpowiedniego kodu PKD w rejestrze CEIDG, pomimo przedstawienia przez przedsiębiorcę dowodów wskazujących na faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej odpowiadającej temu kodowi jako przeważającej?
Ratio decidendi
Organ rentowy nie może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek wyłącznie na podstawie braku odpowiedniego kodu PKD w rejestrze CEIDG, jeśli przedsiębiorca przedstawi dowody wskazujące na faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej odpowiadającej temu kodowi jako przeważającej. Wpis do rejestru REGON ma charakter deklaratoryjny i może być wzruszony dowodami przeciwnymi, a organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami KPA, w tym umożliwić stronie czynny udział i przedstawienie dowodów.
Stan faktyczny
Skarżący M. R. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił, wskazując, że kod PKD 56.10.A nie był zgłoszony w rejestrze CEIDG na dzień 30 września 2020 r., co uniemożliwia porównanie przychodów. Skarżący zarzucił organowi błąd w ustaleniu stanu faktycznego, twierdząc, że faktycznie prowadzi kawiarnię (PKD 56.10.A) jako przeważającą działalność, co potwierdzają jego przychody. Sąd uchylił decyzję organu.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Asesor WSA Agnieszka Kosowska Protokolant: Referent Agnieszka Kuna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Inne z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za miesiąc listopad 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Inne na rzecz M. R. kwotę [...]zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu M. R. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. Decyzja zapadła w następującym stanie sprawy: W dniu 30 grudnia 2020 r. M. R. (dalej jako: "skarżący") wniósł o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. organ odmówił uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że wskazany we wniosku M. R. kod PKD 56.10.A nie był zgłoszony w rejestrze PKD i w związku z powyższym nie ma możliwości porównania przychodu uzyskanego w listopada 2020 r. w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Organ wyjaśnił, że w świetle art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.) płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności wskazanymi w tym przepisie kodami przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenia zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020, wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek od dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. M. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego charakteru prowadzonej przez niego działalności gospodarczej z pominięciem dowodów, wymienionych w załącznikach a oparcie się wyłącznie na PKD , które mają jedynie charakter statystyczny, a nie decydują o rodzaju faktycznie wykonywanej działalności gospodarczej. Wyjaśnił, że od dnia 1 sierpnia 2018 r. prowadzi kawiarnię [...] i w związku z tym zgłosił ten fakt do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz nabył kasę fiskalną dla gastronomii. W listopadzie 2019 r. osiągnął przychód w wysokości [...] zł w tym z kawiarni [...] zł, co stanowi 88,93% przychodu, natomiast za listopad 2020 r. osiągnął przychód [...] zł w tym z kawiarni [...] zł, co stanowi 67,61%. Przychód za okres od 1 sierpnia 2018 r. do 31 grudnia 2020 r. wyniósł [...] zł, w tym z kawiarni [...] zł, co stanowi 79,33%. Przychód za listopad 2020 r. wyniósł 4.940,05 zł, a za listopad 2019 r. [...] zł, a zatem był niższy o 65,84%. Skarżący podkreślił, że z zestawienia przychodów w sposób jednoznaczny wynika, że prowadzona działalności od 1 sierpnia 2018 r. do dnia dzisiejszego stanowi przeważającą działalność, a tym samym w listopadzie 2019 r. jak i listopadzie 2020 r. i w dniu 30 września 2020 r., a przychód za listopad 2020 r. był niższy o 65,84%. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że płatnik nie spełnił wszystkich warunków umożliwiających zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r., bowiem na dzień 30 listopada 2019 r. kod PKD który wykazał we wniosku o zwolnienie tj. 56.10.A nie figurował w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W ocenie organu z tego powodu brak jest możliwości porównania przychodu uzyskanego w listopadzie 2020 r. w stosunku do listopada 2019 r. Zauważyć również należy, że okoliczności uprawniające do zwolnienia wymienione w ustawie są enumeratywne i brak jest możliwości ich rozszerzenia. W piśmie procesowym z dnia 22 kwietnia 2021 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z wyjaśnień skarżącego na fakt nieprzerwanego prowadzenia od 1 sierpnia 2018 r. działalności gospodarczej polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków gościom siedzącym przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, bez względu na to czy przygotowywane posiłki na miejscu biorą je na wynos czy są im dostarczane (PKD.56.10.A) oraz z dokumentów, stanowiących załączniki do skargi i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, z późn. zm., dalej powoływanej jako "ustawa COVID-19" lub "ustawa"). Zgodnie z art. 31zo ust. 10 powołanej ustawy na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. (art. 31 zo ust. 11 ustawy). W przypadku składek, o których mowa w art. 31zo ust. 10, należnych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż do dnia 31 stycznia 2021 r. (art. 31zp ust. 1 pkt 4 ustawy). Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwalnia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek (art. 31zq ust. 2 ustawy). Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 10, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych, należnych za listopad 2020 r. - do dnia 31 grudnia 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (art. 31zq ust. 3 ustawy). W myśl art. 31zq ust. 4 ustawy zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Z wyżej przytoczonej treści art. 31zo ust. 10 ustawy, określona w ustawie pomoc dla przedsiębiorców w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania składek jest przeznaczona dla przedsiębiorców rzeczywiście prowadzących działalność gospodarczą w zakresie wymienionych w art. 31zo ust. 10 rodzajów działalności oznaczonych kodami PKD. Pomoc ta ma na celu wsparcie podmiotów, które zostały dotknięte negatywnymi skutkami epidemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2. Powołany przepis stanowi element realizacji przeciwdziałania COVID-19, co w rozumieniu ustawy oznacza wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych, tej choroby (art. 2 ust. 2 ustawy). Niewątpliwie celem tego przepisu jest to, aby pomoc została skierowana do podmiotów rzeczywiście prowadzących na dzień 30 września 2020 r. działalność gospodarczą odpowiadającą według wskazanych w przepisie kodów PKD, jako przeważającą. Jednocześnie ustawodawca w art. 31zo ust. 11 ustawy określił, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ oceniając spełnienie przez skarżącego warunku w zakresie prowadzenia na dzień 30 września 2020 r. działalności gospodarczej o określonym kodzie PKD, jako rodzaju przeważającej działalności, stwierdził, że wskazany we wniosku kod PKD tj. 56.10.A nie figurował w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i dlatego nie można porównania przychodu uzyskanego w listopadzie 2020 r. w stosunku do listopada 2019 r. W ocenie Sądu poprzestanie przez organ na tym stwierdzeniu i odmówienie z tej tylko przyczyny prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek nie pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie z przywołanymi przepisami ustawy COVID-19 nie ma bowiem podstaw do przyjęcia, że przepis art. 31zo ust. 11 ustawy statuuje obowiązek organu oparcia się wyłącznie na danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. i brak możliwości powołania się strony na ewentualne inne dowody, wskazujące na odmienny od uwidocznionego w rejestrze rodzaj przeważającej działalności danego przedsiębiorcy. Poprzestanie jedynie na wykładni językowej przepisu art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 prowadziłoby do wypaczenia celów ustawy, którymi jest przeciwdziałanie między innymi negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2, związanym przede wszystkim z okresowo wprowadzanymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ograniczeniami w prowadzeniu określonych rodzajów działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Zasadniczym celem rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było, aby pomoc w ramach wsparcia została przyznana podmiotom faktycznie prowadzącym na dany dzień działalność według wskazanych kodów, jako przeważającą. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 955). Ustawa określa zasady i tworzy podstawy rzetelnego, obiektywnego, profesjonalnego i niezależnego prowadzenia badań statystycznych, których wyniki mają charakter oficjalnych danych statystycznych, oraz ustala organizację i tryb prowadzenia tych badań i zakres związanych z nimi obowiązków (art. 1 ustawy). W myśl art. 42 ust. 7 pkt 1 i ust. 8 ustawy o statystyce publicznej, złożenie wniosku o wpis do rejestru podmiotów, wniosku o zmianę cech objętych wpisem oraz wniosku o skreślenie z rejestru podmiotów dla przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną - następuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2020 r. poz. 2296 i 2320), chyba że zmiana dotyczy jedynie cech objętych wpisem, niebędących przedmiotem wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych. Jak wskazuje się w orzecznictwie i który to pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, wpis do rejestru stanowi swego rodzaju zgłoszenie zamierzonej działalności, ma charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia. Informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Wniosek o wpisanie lub aktualizację danych nie stanowi oświadczenia woli, ale oświadczenie wiedzy. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2013 r., II UK 142/12 oraz z dnia 23 listopada 2016 r., II UK 402/15). Zgodnie z art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 do postępowania w sprawach dotyczących odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec tego zastosowanie w sprawie znajduje między innymi przepis art. 76 § 3 k.p.a., który przewiduje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Taki zaś charakter mają dane zawarte w rejestrze REGON. Ubiegający się o przyznanie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 przedsiębiorca, prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w tym przepisie, jako przeważającą, może zatem przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego i podważyć aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON. W celu obalenia domniemania przedsiębiorca musi wykazać, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych widniejących w rejestrze. Należy podkreślić, że pojęcie "przeważającej działalności gospodarczej" nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane ani w ustawie COVID-19, ani w ustawie o statystyce publicznej. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa natomiast rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 z późn. zm.), które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej z art. 46 ustawy o statystyce publicznej. Stosownie do § 9 ust. 1 tego rozporządzenia wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według PKD na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą odrębnie dla działalności wpisanej do CEIDG, na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących (§ 9 ust. 2 pkt 3 lit. a). Z powyższego wynika, że domniemanie prawdziwości wpisów w rejestrze REGON w zakresie rodzaju przeważającej działalności może być obalone przez przedsiębiorcę za pomocą dokumentów wykazujących procentowy udział poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów lub, jeżeli nie jest to możliwe, udział pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących, stosownie do powołanego § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia. W postępowaniu o przyznanie uprawnienia, o którym mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, ustalenie rodzaju przeważającej działalności gospodarczej należy do sfery ustaleń faktycznych, a wpis w tym zakresie we właściwym rejestrze korzysta z domniemania prawdziwości, jednak domniemanie to jest wzruszalne. Podobnie jak wpis w rejestrze, także oświadczenie we wniosku o przyznanie ulgi stanowi oświadczenie wiedzy przedsiębiorcy. Ustawodawca w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 potraktował wpis w rejestrze jako domniemanie prawne, mając na celu uproszczenie i tym samym skrócenie postępowania zmierzającego do udzielenia uprawnienia do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Natomiast uwzględnienie wyłącznie wpisów w rejestrze, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia wymogu prowadzenia, jako przeważającej, działalności gospodarczej oznaczonej określonym kodem PKD, powoduje w istocie wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które faktycznie spełniają warunek do przyznania ulgi, to jest prowadzą we wskazanym w ustawie dniu przeważającą działalność zgodną ze wskazanymi kodami PKD, a jedynie nie wypełniły czynności formalnych i uchybiły obwiązkom statystycznym. Działanie takie zaprzecza celom przyjętych regulacji w zakresie zwalczania skutków epidemii COVID-19 oraz narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Podnieść należy również, że obowiązek wykazania rodzaju przeważającej działalności innej, niż działalność ujawniona w rejestrze jako przeważająca, spoczywa na stronie występującej o przyznanie uprawnienia. Jednak również na organie ciążą obowiązki procesowe wynikające z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim organ obowiązany jest przestrzegać wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). W świetle art. 9 k.p.a. organ ma także obowiązek poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ winien czuwać nad tym, aby strona postępowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ ma również obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji (art. 10 k.p.a.). Przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji organ nie może pominąć obowiązku wynikającego z dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W niniejszej sprawie organ nie sprostał powyższym obowiązkom. Przedwcześnie bowiem przyjęto, że skarżący nie jest podmiotem mogącym ubiegać się o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r., bez umożliwienia mu przedstawienia dowodów dla wykazania, że spełnia kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności według kodu PKD wskazanego w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19. Organ ograniczył postępowanie wyjaśniające jedynie do zbadania wpisów w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a przy tym nie dołączył do akt sprawy stosownego dokumentu obrazującego treść wskazanych wpisów. Dopiero skarżąca dołączyła do skargi wydruk treści wpisów z CEDIG. Tym samym organ działał w sposób sprzeczny z powołanymi wyżej zasadami postępowania administracyjnego. Organ nie dopełnił też obowiązków wynikających z art. 10 k.p.a. i art. 79a § 1 k.p.a. W konsekwencji skarżący został pozbawiony inicjatywy dowodowej na etapie postępowania administracyjnego i możności przedstawienia w tym postępowaniu dowodów dla wykazania istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności dotyczącej rzeczywistego prowadzenia określonego w przepisach prawa rodzaju działalności gospodarczej, jako przeważającej. W związku z zaniechaniem organu skarżący dopiero w skierowanej do Sądu skardze zakwestionował ustalenia i stanowisko organu oraz przedstawił dowody dla poparcia swojego twierdzenia o wykonywaniu na dzień 30 września 2020 r., jako przeważającej, działalności gospodarczej o kodzie zgodnym z kodami wymienionymi w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19. Wymaga jednak zaznaczenia, że sąd administracyjny nie jest organem, do którego kompetencji należy samodzielne gromadzenie dowodów na okoliczności istotne w sprawie administracyjnej, ich ocena oraz merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć organów administracji. Z dowodu w postaci wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 17 czerwca 2021 r. sygn. [...] (dowodu dopuszczonego na rozprawie w dniu 22 lipca 2021 r.) wynika, że "przeważającą" działalnością wnioskodawcy było prowadzenie kawiarni. Z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania (obejmujących wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika oraz opłatę od pełnomocnictwa) orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Ponownie rozpoznając sprawę organ, kierując się powyższą oceną, przeprowadzi postępowanie w sposób odpowiadający wymogom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego. Po przeprowadzeniu postępowania organ rozstrzygnie w sprawie, mając na względzie przedstawioną wykładnię omawianych przepisów ustawy COVID-19.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło