III SA/Lu 169/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant asystent Jowita Dudek, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie utraty status bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 13 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu, utrzymano w mocy decyzję nr, w sprawie uchylenia prawomocnej decyzji z dnia [...] dotyczącej utraty przez M. D. statusu bezrobotnego z dniem [...].04.2003 r. z powodu nie stawienia się w urzędzie w wyznaczonym terminie, oraz utraty przez M. D. statusu bezrobotnego od dnia [...].02.2003 r. z powodu nie spełnienia wymogów ustawy. W uzasadnieniu tej decyzji, między innymi podniesiono, że decyzją z [...] znak: [...], orzeczono utratę przez skarżącego statusu bezrobotnego z powodu nie stawienia się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie oraz nie usprawiedliwienia tej nieobecności. W dniu [...].07.2003 r. Powiatowy Urząd Pracy został powiadomiony pismem z Aresztu Śledczego o tym że M. D. od dnia [...].02.2003 r. przebywał w Areszcie Śledczym, a następnie w dniu [...].07.2003 r. został przetrasportowany do AŚ W. Na podstawie tej informacji zostało wznowione postępowanie w sprawie utraty przez M. D. statusu bezrobotnego z dniem [...].04.2003 r., zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h w/w ustawy, status bezrobotnego nie może posiadać osoba, która jest osobą tymczasowo aresztowaną lub odbywa karę pozbawienia wolności. Jeżeli określona osoba jest zarejestrowana urzędzie pracy jako bezrobotna to z chwilą rozpoczęcia odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, osoba ta pozbawiana jest statusu bezrobotnego- reguluje to przepis art. 13 ust.3 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy. Od dnia zastosowania wobec skarżącego aresztu tymczasowego (od [...].02. 2003 r.), strona przestała spełniać ustawowe przesłanki do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Wobec powzięcia przez organ I instancji wiadomości, iż skarżący przebywa w areszcie śledczym, obowiązany był w trybie wznowienia postępowania uchylić decyzję z dnia [...] (ponieważ ujawnione zostały w sprawie nowe dowody, nieznane organowi w chwili wydawania tej decyzji) oraz orzec na nowo o istocie sprawy. Skargę na w/w decyzją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. D. W uzasadnieniu skarżący podnosił, iż uważa przedmiotową decyzję za bezzasadną. Stwierdził, iż nieprawdą jest, że nie powiadomił w terminie Urzędu Pracy – na co przedstawił potwierdzenie wysłania pisma wyjaśniającego, które nie dotarło do urzędu pracy w terminie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że skarżący podnosi w odwołaniu jak i skardze do Sądu wyłącznie okoliczności związane z niestawiennictwem w urzędzie pracy w dniu [...].04.2003 r. Skarżący powołuje się na pismo z dnia [...].04.2003 r., w którym informuje Powiatowy Urząd Pracy, iż z przyczyn od niego niezależnych prawdopodobnie nie będzie mógł stawić się w wyznaczonym terminie. Informacja ta, była podstawą do podjęcia przez urząd czynności wyjaśniających. Skarżący w odwołaniach pomija fakt obecnego pozbawienia go statusu bezrobotnego z zupełnie innego powodu. Organ odwoławczy informował skarżącego, że jako osoba pozbawiona wolności nie może jednocześnie posiadać statusu osoby bezrobotnej, ponieważ wyklucza to ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną czyli może uwzględnić skargę również z innych przyczyn niż te , które powołała strona skarżąca. Organy obu instancji nie ustaliły w sposób jednoznaczny tytułu prawnego na podstawie którego skarżący przebywał w Areszcie Śledczym co wbrew pozorom w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ma istotne znaczenie. Art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "h" , który stanowił jedną z podstaw materialno-prawnych zaskarżonej decyzji stanowi, iż status bezrobotnego traci osoba która jest tymczasowo aresztowana lub odbywa karę pozbawienia wolności. Ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie zawiera definicji ustawowej pojęcia "osoby tymczasowo aresztowanej" czy osoby " odbywającej karę pozbawienia wolności". Z tego też powodu definicje powyższe należy wywieść z systemu prawnego obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej w szczególności z "systemu polskiego prawa karnego". Art. 32 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny rozróżnia dwa rodzaj kar pozbawienia wolności stanowiąc, iż karami są: pozbawienie wolności i dożywotnie pozbawienie wolności. Art. 46 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997r. Kodeks karny wykonawczy używa zwrotu "zastępcza kara pozbawienia wolności". Powyższe rozróżnienie może budzić wątpliwości czy bezrobotny przebywając w zakładzie karnym z tytułu orzeczonej dożywotniej kary pozbawienia wolności traci status bezrobotnego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "h" cyt. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu czy też nie. Takie same wątpliwości można mieć w przypadku odbywania przez bezrobotnego "zastępczej kary pozbawienia wolności". Gramatyczna wykładnia art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "h" ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazywałaby na to, że " odbywanie" kary pozbawienia wolności musi być "poprzedzone" " skazaniem" na karę pozbawienia wolności w tym również dożywotnim pozbawieniem wolności, a nie na np. karę grzywny, której wykonanie może być (w określonych prawem warunkach) w formie zastępczej kary pozbawienia wolności. Można zatem przyjąć, iż odbywanie zastępczej kary pozbawienia wolności nie stanowi podstawy do pozbawienia bezrobotnego statusu bezrobotnego na podstawie art.13 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "h" ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 z późn.zm.). Za powyższym poglądem oprócz w/w argumentacji przemawiają różnice w wykonaniu kary pozbawienia wolności i zastępczej kary pozbawienia wolności, a także między innymi wpływ ogólnie mówiąc na tzw. "recydywę". Powyższe okoliczności nakładają na organ obowiązek precyzyjnego ustalenia "tytułu prawnego przebywania" bezrobotnego w areszcie czy zakładzie karnym. W sprawie organy obu instancji powinności tych nie spełniły, co oznacza iż nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 kpa). Tego rodzaju uchybienie może mieć wpływ na prawidłowość zastosowania prawa materialnego, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.