III SA/Lu 17/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. K. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 4 lutego 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu, następnie uzupełnionym w dniu 5 marca 2014 r., skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwiema pełnoletnimi córkami. Wykazał, że w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha, zasoby finansowe w kwocie [...] zł oraz samochód osobowy marki [...]. Skarżący podał, że na miesięczny dochód rodziny w kwocie [...] zł składa się dochód z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę córki w kwocie [...] zł. Podniósł również, że spłaca dwa kredyty, jeden w wysokości [...] zł (zaciągnięty na rozwój firmy) i drugi w kwocie [...] zł (zaciągnięty na zakup samochodu). Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie. Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej do kosztów sądowych należy zaliczyć: wpis sądowy od skargi w kwocie 300 zł - § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192), § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei stawka minimalna wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji wynosi 240 zł netto i 295,20 zł brutto - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej strony skarżącej uznać należy, że strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy, stanowiąca pomoc państwa, znajduje bowiem zastosowanie wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną, pomimo największych starań, nie mogą ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie należy do trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (mieszkanie o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha) i ruchomy (samochód osobowy marki [...]). Rodzina skarżącego dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi kwotę [...] zł. Nie można również pominąć faktu, że w momencie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący posiadał zasoby pieniężne ([...] zł) wielokrotnie przekraczające koszty postępowania w sprawie niniejszej. Ponadto skarżący i jego rodzina mogą uzyskiwać dochód, a przynajmniej czerpać pożytki z posiadanej nieruchomości rolnej o pow. [...] ha. Powyższe okoliczności wskazują, że opłacenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego, co uzasadnia odmowę przyznania prawa w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Oceny tej nie zmienia fakt konieczności spłaty kredytów zaciągniętych przez skarżącego na rozwój firmy i zakup samochodu. Podkreślić należy, że fakt udzielania skarżącemu kredytów świadczy o jego dobrej kondycji finansowej. Zobowiązania cywilnoprawne (umowy kredytowe, umowy pożyczki) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego. Ponadto zdaniem referendarza koszty spłaty kredytów pobranych na takie cele nie mogą być uznane za koszty utrzymania koniecznego. Kredyt w kwocie [...] zł został zaciągnięty na rozwój firmy skarżącego, jest to zatem koszt związany z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej. Nie można również uznać kosztu spłaty kredytu zaciągniętego na zakup samochodu marki [...] za niezbędny wydatek na utrzymanie konieczne. W ocenie referendarza przeciwne stanowisko doprowadziłoby do nieuzasadnionego wzbogacenia majątku prywatnego skarżącego na skutek przerzucenia ciężaru poniesienia kosztów postępowania na Skarb Państwa. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.