III SA/Lu 17/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na zarządzenie zastępcze Wojewody L. z dnia [...] 2013 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w zakresie wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody L. z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] lutego 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwiema pełnoletnimi córkami. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o powierzchni 65,10 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 1,08 ha, oszczędności w kwocie 10 000 zł oraz samochód osobowy marki Dacia Duster. Na miesięczne dochody rodziny składa się dochód z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w kwocie ok 7 763,19 zł oraz wynagrodzenie za pracę córki w kwocie 2 960 zł. Ponadto, skarżący spłaca dwa kredyty, w tym jeden zaciągnięty na rozwój firmy (45 000 zł), drugi zaś na zakup samochodu (25 000 zł). Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w terminie ustawowym sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), wskutek wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie referendarza sądowego traci moc, zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez Sąd. W niniejszej sprawie nie było podstaw do odrzucenia sprzeciwu od postanowienia referendarza, zatem został on wniesiony skutecznie, co oznacza utratę mocy prawnej postanowienia referendarza i konieczność rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez sąd. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a Sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do otrzymania pomocy prawnej i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczeń skarżącego wynika, że rodzina skarżącego uzyskuje dochód w łącznej kwocie ok 10 723,19 zł miesięcznie, skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 65,10 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 1,08 ha, oszczędności w kwocie 10 000 zł oraz samochód osobowy marki Dacia Duster. Powyższe okoliczności wskazują, że sytuacja materialna skarżącego jest stabilna pod względem majątkowym i finansowym, a opłacenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego. Należy bowiem wskazać, że stosownie do art. 244 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, radcy podatkowego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego. Na koszty sądowe składają się opłaty sądowe (wpis i opłata kancelaryjna) oraz zwrot wydatków (art. 211 i 212 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, na obecnym etapie postępowania, do wymagalnych kosztów sądowych należy wpis od skargi, który wynosi 300 zł, natomiast do ewentualnych kosztów, które skarżący miałaby ponieść w przyszłości należy wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi oraz opłata od zażalenia w kwocie 100 zł i opłata kancelaryjna od uzasadnienia orzeczenia rozstrzygającego sprawę, również w kwocie 100 zł, przy czym poniesienie tych kosztów byłoby rozłożone w czasie. Z kolei minimalna stawka wynagrodzenia adwokata ustanowionego w niniejszej sprawie dla reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), wynosi 240 zł netto (295,20 zł brutto). Odnosząc powyższe kwoty do miesięcznych dochodów rodziny skarżącego, stwierdzić należy brak podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący ma zapewnione potrzeby mieszkaniowe, osiąga stałe dochody i posiada majątek nieruchomy oraz ruchomy. Miesięczny dochód rodziny wynosi 10 723,19 zł. W momencie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący posiadał dodatkowe oszczędności w kwocie 10 000 zł, które wielokrotnie przekraczają koszty postępowania w niniejszej sprawie. Ponadto, skarżący posiada nieruchomość rolną o powierzchni 1,08 ha, z której może uzyskiwać dochód, a przynajmniej czerpać z tej nieruchomości pożytki rolne. W świetle przytoczonych okoliczności stwierdzić należy, że skarżący nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec, jak w postanowieniu.