III SA/Lu 17/16
WyrokWSA w Lublinie2016-10-19
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Grzegorz Grymuza, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry jest zasadna, jeśli ustawa, na podstawie której ją nałożono, nie została poddana procedurze notyfikacji zgodnie z dyrektywą 98/34/WE?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest zasadna, ponieważ przepis ten nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i nie wymagał notyfikacji. Podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, który świadomie działał bez wymaganych koncesji lub zezwoleń, nie może skutecznie powoływać się na brak notyfikacji jako podstawę do uchylenia kary.Stan faktyczny
Właściciel sklepu spożywczego został ukarany karą pieniężną w wysokości 24.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W lokalu ujawniono dwa automaty, na których prowadzono gry o charakterze losowym z możliwością wygranej pieniężnej. Skarżący, będący właścicielem lokalu, udostępnił powierzchnię pod automaty na podstawie umowy najmu i uczestniczył w wypłatach wygranych. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące naruszenia trybu ustawodawczego przy uchwalaniu ustawy o grach hazardowych (brak notyfikacji) oraz wadliwego uznania go za podmiot urządzający gry.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], wymierzającą Z. R. (dalej: skarżący) karę pieniężną w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Podstawę faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
W dniu 23 grudnia 2014 r. w lokalu (sklepie spożywczym), którego właścicielem jest skarżący, funkcjonariusze Urzędu Celnego przeprowadzili czynności kontrolne, w wyniku których ujawniono dwa włączone urządzenia do gier o nazwach: The Casino, nr [...] oraz Maximaal 200, nr [...]. Urządzenia nie posiadały oznaczeń ich właściciela.
W toku kontroli przeprowadzono oględziny, a także grę kontrolną na automatach. Na podstawie przeprowadzonego eksperymentu ustalono, że bębny w urządzeniach obracały się w sposób losowy, gracz nie miał wpływu na ich ustawienie. Urządzenia wypłacały wygrane w formie monet 5-złotowych.
W trakcie kontroli przesłuchano świadka – pracownicę sklepu. Świadek zeznał m.in., że właściciel lokalu wstawił urządzenia z uwagi na możliwość przyciągnięcia do sklepu klientów, którzy grając na automatach robią w sklepie zakupy. Świadek potwierdził, że automaty wypłacają pieniądze. Gdy w automacie zabraknie monet na wypłatę, właściciel sklepu powiadamia o tym właściciela automatów. W przypadku małych kwot pieniądze mogą być wypłacone z kasy sklepu, a właściciel automatów oddaje należność przy najbliższej okazji.
Ponadto w trakcie kontroli ujawniono umowę najmu między właścicielem sklepu a właścicielem automatów, z której wynika, że w zamian za udostępnienie powierzchni do zainstalowania i eksploatacji urządzeń, najemca zobowiązał się płacić czynsz właścicielowi sklepu.
W toku postępowania zatrzymane w trakcie kontroli urządzenia zostały poddane kontroli przez biegłego sądowego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier. Biegły potwierdził, że gry rozgrywane na badanych automatach spełniają kryteria określone w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 471, dalej jako u.g.h.).
Na podstawie powyższych ustaleń decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wymierzył skarżącemu karę pieniężną w łącznej wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Od decyzji skarżący wniósł odwołanie, zarzucając że karę nałożono na podstawie przepisów, które nie mogą być stosowane z uwagi na naruszenie obowiązku notyfikacji zgodnie z wymogami dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE, seria L, nr 204, s. 37 ze zm.). Ponadto skarżący podniósł, że nie może ponosić sankcji administracyjnej, skoro ustawa o grach hazardowych nie wskazuje go jako podmiotu uprawnionego do uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry. Skarżący zarzucił również wadliwą interpretację umowy najmu z właścicielem automatów. Jego zdaniem w umowie nie ma żadnych zapisów, które sugerowałyby faktyczny udział skarżącego w pożytkach z urządzania gry.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., Dyrektor Izby Celnej w [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci gier kontrolnych oraz zeznań świadka, z którego wynika, że prowadzone na automatach gry mają charakter losowy, a urządzenia wypłacają pieniądze. Spełnione zostały zatem ustawowe przesłanki gier na automatach.
W ocenie organu za urządzającego gry należy uznać skarżącego, na co wskazuje umowa najmu powierzchni użytkowej oraz zeznania świadka – pracownicy sklepu. Faktem niespornym w sprawie jest, że skarżący nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry ani zezwolenia wydanego przed wejściem w życie ustawy o grach hazardowych. Oznacza to, że urządzał gry na automatach poza kasynem gry, co uzasadnia wymierzenie kary pieniężnej w kwocie 24.000 zł.
Organ nie podzielił podniesionych w odwołaniu zarzutów, stwierdzając, że ustawodawca nie uzależnił możliwości nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 u.g.h. od ewentualnej możliwości uzyskania zezwolenia lub koncesji. Brak możliwości uzyskania koncesji na prowadzenia kasyna przez osobę fizyczną nie może stanowić przyzwolenia na prowadzenie nielegalnej działalności hazardowej.
Dyrektor Izby Celnej nie podzielił podniesionych w odwołaniu zarzutów wymierzenia kary pieniężnej na podstawie przepisów, które są bezskuteczne wobec braku notyfikacji Komisji Europejskiej projektu ustawy o grach hazardowych zgodnie z wymogami dyrektywy nr 98/34/WE. W ocenie organu przepisów art. 89 u.g.h. nie można uznać za przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy.
Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że z uwagi na treść art. 7 Konstytucji organy władzy publicznej nie mogą w sposób dowolny odmawiać stosowania prawa. Taka możliwość musi mieć podstawę konstytucyjną, jaka stanowi art. 91 Konstytucji. W ocenie organu przepis ten nie ma zastosowania w przypadku niedochowania obowiązku notyfikacji projektu regulacji prawnej mającej charakter przepisu technicznego. Treść regulacji uchwalonej bez spełnienie obowiązku notyfikacji nie pozostaje w kolizji z obowiązkiem notyfikacji, bowiem odnosi się on do fazy procesu legislacyjnego i jego adresatem są odpowiednie organy państwa odpowiedzialne za ten proces. Zdaniem organu nie można uznać, aby przepisy ustawy o grach hazardowych były przepisami nieskutecznymi, skoro do chwili obecnej nie zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny.
Organ powołał się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 marca 2015 r. w sprawie P 4/14, w którym Trybunał orzekł, że wynikająca z dyrektywy procedura notyfikacji przepisów technicznych nie jest elementem konstytucyjnego procesu ustawodawczego. Ponadto Trybunał potwierdził, że zwalczanie zagrożeń związanych z organizowaniem gier losowych leży w interesie publicznym.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. R. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.g.h. poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy został naruszony tryb ustawodawczy przy uchwalaniu ustawy polegający na nienotyfikowaniu projektu ustawy Komisji Europejskiej. W ocenie skarżącego przepisy te są w związku z tym niekonstytucyjne i nie mogą być stosowane przez organy władzy publicznej.
Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, poprzez wadliwe utrzymanie w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji i całkowity brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Oznacza to zdaniem skarżącego rażące naruszenie zasad ochrony zaufania obywatela do organów administracji publicznej, praworządności, prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu.
Istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Ustawa o grach hazardowych określa warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach (art. 1). Stosownie do art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (art. 2 ust. 5 u.g.h.).
Zgodnie z art. 3 ustawy, urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Z art. 6 ust. 1 u.g.h. wynika zaś, że warunkiem podstawowym prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach jest uzyskanie koncesji na prowadzenie kasyna gry. Przepis art. 14 ust. 1 u.g.h. przewiduje natomiast, że urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. W świetle przepisów powołanej ustawy zasadą jest więc prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach na podstawie koncesji i wyłącznie w kasynach gry (art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h.). Pobocznie należy tylko zauważyć, że działalność ta może być kontynuowana na podstawie zezwoleń uzyskanych na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), aż do czasu ich wygaśnięcia, stosownie do uregulowania z art. 129 ust. 1 u.g.h. Ten aspekt nie występuje jednak w badanej sprawie.
W przypadku naruszenia powyższych zasad, przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przewiduje nałożenie kary pieniężnej na urządzającego gry na automatach poza kasynem gry. Sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. dotyczy zakazu określonego w art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Przepis art. 14 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji (sprzed nowelizacji obowiązującej od 3 września 2015 r.) stanowił, że urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry.
W sprawie niniejszej nie było sporne, że skarżący nie legitymował się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jego działanie, ani pod rządem poprzednio obowiązującej ustawy o grach i zakładach wzajemnych, ani też obecnie obowiązującej ustawy o grach hazardowych.
Jednocześnie zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że na kontrolowanych urządzeniach urządzane były gry na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. W celu ustalenia charakteru gier urządzanych na badanych automatach został przeprowadzony przez funkcjonariuszy celnych eksperyment, zarejestrowany przy pomocy urządzenia nagrywającego i szczegółowo opisany w protokołach oględzin z dnia 23 grudnia 2014 r.
Ponadto automaty zostały poddane ekspertyzie, przeprowadzonej przez biegłego sądowego z zakresu informatyki przy Sądzie Okręgowym w [...] w postępowaniu karnym skarbowym. Wyniki ekspertyzy zostały wykorzystane jako dowód w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie. Sporządzona przez biegłego opinia z dnia 29 kwietnia 2015 r. jest jednoznaczna (k. 38 akt adm.). Biegły jednoznacznie stwierdza, że badane automaty mogą być wykorzystywane do celów komercyjnych i spełniają kryteria gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Wnioski zawarte opinii są zbieżne z wynikami wcześniejszego eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych.
Nie ma żadnych podstaw, aby kwestionować wartość dowodów, które doprowadziły organy do kluczowych wniosków.
Po pierwsze, w postępowaniu prowadzonym przez organy celne obowiązuje zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej). Nie ma więc przeszkód do korzystania w tym postepowaniu również z dowodu w postaci eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych. Dowód z eksperymentu, tak jak wszystkie inne dowody, podlega wszechstronnej, swobodnej ocenie organów celnych, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego (art. 191 Ordynacji podatkowej).
W badanej sprawie opis przeprowadzonego eksperymentu jest rzeczowy
i spójny, a wyciągnięte wnioski logiczne. Przeprowadzona na badanych urządzeniach gra kontrolna wykazała, że gracz ma możliwość uzyskania wygranej rzeczowej w postaci punktów, dających możliwość kontynuacji gry. Opisany w protokole (k. 6 i 8 akt adm.) sposób działania gry na automatach (samoczynne zatrzymywanie się symboli, bez możliwości ingerencji gracza) wskazuje na losowy charakter gry, niezależny od umiejętności czy zręczności gracza.
Po drugie, jak wskazuje się w orzecznictwie, ukaranie podmiotu prowadzącego gry na automatach poza kasynem gry wymaga przeprowadzenia postępowania, w którym organy celne samodzielnie mogą i muszą ustalić ustawowe przesłanki nałożenia takiej kary. W tym zakresie mogą korzystać ze wszelkich środków dowodowych, a ich ustalenia są samodzielne.
Po trzecie wreszcie, wyniki eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych zostały w pełni potwierdzone w opinii biegłego sądowego. Materiał dowodowy zebrany w sprawie jest więc w tym zakresie spójny i pełny.
W ocenie Sądu prawidłowe są również konkluzje organów celnych dotyczące uznania skarżącego za urządzającego gry na automatach.
Powołany przez organ jako zasadnicza podstawa rozstrzygnięcia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. stanowi, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Ustawa nie zawiera legalnej definicji urządzającego gry, należy więc kierować się przede wszystkim językową wykładnią tego przepisu. Nie należy tez tracić z pola widzenia funkcji tego przepisu, a więc wykładni celowościowej, musi być ona jednak stosowana z ostrożnością, z uwagi na sankcyjny charakter przepisu wykładnia celowościowa nie może nadmiernie rozszerzać zakresu podmiotowego odpowiedzialności. Podstawowe znaczenia słowa "urządzać" w języku powszechnych obejmują: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki materialne" (por. "Słownik języka polskiego" pod red. W. Doroszewskiego, wyd. elektroniczne).
Już językowe znaczenie pojęcia "urządzający gry na automatach" wskazuje, że chodzi nie tylko o właściciela urządzenia, ale każdego, kto podejmuje działania związane z wykorzystaniem automatu do celów działalności gospodarczej – udostępnia miejsce, w którym urządzenie będzie eksploatowane, zapewnia jego obsługę, dostęp do sieci energetycznej, interpretacji wspiera wykładnia celowościowa – gdyby wolą ustawodawcy było ograniczenie odpowiedzialności administracyjnej za bezprawne wykorzystywanie automatów, użyłby innych sformułowań, np. ograniczając zakres podmiotowy to właściciela czy posiadacza automatu.
Z ustaleń organu wynika, że skarżący jest właścicielem lokalu, w którym eksploatowany był automat i prowadzono na nim gry losowe. Jak wynika z zabezpieczonej w trakcie kontroli umowy najmu powierzchni lokalu (k. 16 akt adm.), skarżący jako właściciel lokalu zobowiązał się do udostępnienia urządzenia klientom lokalu. Ponadto do jego obowiązków należało bezzwłoczne informowanie najemcy o uszkodzeniach, awariach, włamaniach do urządzenia oraz prób użycia niezgodnie z obowiązującym prawem. Przesłuchana w charakterze świadka pracownica sklepu zeznała m.in., że gdy w automacie zabraknie monet na wypłatę, właściciel sklepu powiadamia o tym właściciela automatów. W przypadku małych kwot pieniądze mogą być wypłacone z kasy sklepu, a właściciel automatów oddaje należność przy najbliższej okazji. W toku kontroli zabezpieczono również odręczne zapiski dotyczące wypłat wygranych z automatu.
Wszystkie te fakty świadczę jednoznacznie o tym, że skarżącego należy uznać za urządzającego gry na automatach. Jego rola wykraczała znacznie poza bierne udostępnienie powierzchni lokalu, bez wpływu na korzystanie z automatów przez klientów lokalu. Skoro tak, skarżący mieścił się w zakresie podmiotowym sankcji z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Wskazanie tego przepisu jako podstawy prawnej odpowiedzialności skarżącego nie budzi wątpliwości w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16), w której (w punkcie drugim sentencji) wskazano, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem – od 14 lipca 2011 r, także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry – podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
W ocenie sądu nie zasługują na uwzględnienie główne zarzuty skargi dotyczące bezskuteczności przepisów art. 89 u.g.h., wobec braku ich notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą nr 98/34/WE.
Problem wpływu dyrektywy nr 98/34/WE na możliwość stosowania przepisów sankcjonujących zawartych w ustawie o grach hazardowych (art. 89) stało się źródłem rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym również na forum Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozbieżności te stały się podstawą skierowania przez Prezesa NSA wniosku o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, które spowodowały owe rozbieżności. Odpowiedź na ten wniosek stanowi powoływana wyżej uchwała NSA z 16 maja 2016 r. Kluczowy w tej kwestii punkt 1 sentencji brzmi następująco: "1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych [...] nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego ([...]), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych ([...])".
Przytaczanie w tym miejscu szerszych fragmentów bardzo obszernego uzasadnienia uchwały jest oczywiście zbędne, celowe jest natomiast zwrócenie uwagi na podstawowe argumenty zastosowane przez NSA.
Oceniając art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w kontekście pojęcia przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE, NSA zauważył m.in., że przepis ten, "zważywszy na treść zawartej w nim regulacji, nie ustanawia żadnych warunków determinujących w sposób istotny nie dość, że skład, to przede wszystkim właściwości lub sprzedaż produktu. Określony tym przepisem sposób prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry jest obojętny z punktu widzenia występowania istotnego wpływu na właściwości lub sprzedaż produktu (automatu do gier) wykorzystywanego do urządzania na nim gier hazardowych, i to zarówno tych, o których mowa w art. 2 ust. 3 i ust. 5, jak i tych wymienionych w ust. 3 art. 129 przywołanej ustawy" (punkt 4.3 uzasadnienia uchwały). W efekcie Sąd stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. "nie jest przepisem technicznym, w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej stosownie do art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. Przepis ten ustanawia sankcję za działania niezgodne z prawem, zaś ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. O możliwości zastosowania, bądź konieczności odmowy zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych decydują bowiem okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej odnoszącej się do ustalonego stanu faktycznego, co oznacza, że zasadniczo może stanowić on podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych" (punkt 4.7 uzasadnienia).
Odnosząc się do relacji między art. 89 ust. 1 pkt 2 jako normą sankcjonująca a art. 14 ust. 1 u.g.h., jako normą sankcjonowaną, dopuszczającą prowadzenie gier na automatach wyłącznie w kasynach gry, Sąd wskazał, że istotne dla możliwości zastosowania normy sankcjonującej w kontekście wymogu notyfikacji jest zbadanie w warunkach konkretnej sprawy, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych w ogóle poddał się działaniu zasad określonych tą ustawą – w tym zwłaszcza zasad określonych w jej art. 14 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 - czy też przeciwnie, zasady te zignorował w ten sposób, że na przykład działalność tę prowadził pomimo, że ani zezwolenia, ani koncesji na prowadzenie gry nigdy nie posiadał, ani też nie ubiegał się o nie (punkt 5.3 uzasadnienia). Sąd wskazał, że zarówno prawo unijne, jak i prawo krajowe sprzeciwia się powoływaniu się na wprost wynikające z jego uregulowań, czy też wyinterpretowane z nich przez Trybunał Sprawiedliwości uprawnienia, w sytuacji gdy, polegać miałoby to wyłącznie na tworzeniu stanów faktycznych (stanów rzeczy) pozornie tylko odpowiadających tym uprawnieniom w celu skorzystania z nich i powoływania się na nie, przy jednoczesnym braku istnienia ku temu usprawiedliwionych oczekiwań i podstaw. Znajduje to swoje potwierdzenie w tym stanowisku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, z którego wynika, że nikt nie może powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (por. np. wyrok dnia 18 grudnia 2014 r., w połączonych sprawy C - 131/13, C - 163/13 i C-164/13).
W efekcie z wywodów NSA wynika, że podmiot, który świadomie urządza gry na automatach bez uczynienia zadość jakimkolwiek warunkom określonym w ustawie o grach hazardowych (posiadanie koncesji, zezwolenia wydanego na podstawie przepisów obowiązujących wcześniej, rejestracji automatu) nie może powoływać się skutecznie na argument o technicznym charakterze art. 14 ust. 1 u.g.h. i braku skuteczności tego przepisu, a w konsekwencji na argument braku podstaw do zastosowania w tego rodzaju okolicznościach sankcji z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (por. pkt 5.5 uzasadnienia).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dwóch względów. Po pierwsze, z uwagi na pośrednio wiążący charakter przytaczanej uchwały. Uchwała ma charakter abstrakcyjny, nie została wydana w konkretnej sprawie, godzi się jednak przypomnieć, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, musi przedstawić powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi (art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej jako: p.p.s.a.). Skład orzekający w badanej sprawie absolutnie nie widzi podstaw do tego, aby w powyższym trybie przedstawiać nowe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia przez NSA.
Drugim argumentem, który przemawia za pełnym przyjęciem poglądów NSA wyrażonych w przytoczonej uchwale jest fakt, że odpowiadają one w pełni linii orzeczniczej, jaką tutejszy sąd prezentuje konsekwentnie od dłuższego czasu w analogicznych sprawach (por. tylko przykładowo: wyroki WSA w Lublinie z 23 lutego 2016 r., III SA/Lu 850/15; z 3 marca 2016 r., III SA/Lu 1177/15, III SA/Lu 972/15; z 8 marca 2016 r., III SA/Lu 1553/15, III SA/Lu 1571/15; z 15 marca 2016 r., III SA/Lu 1202/15, III SA/Lu 1333/15; z 22 marca 2016 r., III SA/Lu 1134/15, III SA/Lu 1577/15; z 12 kwietnia 2016 r., III SA/Lu 638/15, III SA/Lu 1328/15; z 19 kwietnia 2016 r., III SA/Lu 245/16; z 21 kwietnia 2016 r., III SA/Lu 1165/15, III SA/Lu 1608/15; z 5 maja 2016 r., III SA/Lu 1601/15, III SA/Lu 32/16; z 12 maja 2016 r., III SA/Lu 1661/15, III SA/Lu 1733/15).
Z powyższych względów skład orzekający w badanej sprawie uznaje argumenty skarżącego za chybione. Nawiązując do przytoczonej argumentacji NSA, trzeba wskazać, że działanie skarżącego było niezgodne nie tylko z przepisami nowej ustawy, ale też z przepisami dotychczasowymi, które wszak również wymagały zalegalizowania działalności w zakresie gier na automatach poprzez uzyskanie zezwolenia. Skarżący na spornym automacie urządzał gry poza kasynem gier, czyli wbrew zakazowi wynikającemu z art. 14 ust. 1 u.g.h. Działanie takie nie może być aprobowane.
Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić zatem należało, iż w sprawie tej nie zaistniały jakichkolwiek podstawy do odmowy zastosowania w stosunku do skarżącej przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 14 ust. 1 u.g.h., co oznacza, że wymierzenie kary w wysokości określonej przepisem art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. było uzasadnione.
Nie zasługuje również na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania, poprzez wadliwe utrzymanie w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji i całkowity brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Decyzja organu I instancji była prawidłowa, a wbrew twierdzeniom skarżącego organ odwoławczy w uzasadnieniu w pełni odniósł się do zarzutów odwołania. Na s. 13-19 uzasadnienia organ obszernie przeanalizował kwestie możliwości zastosowania w sprawie przepisów ustawy o grach hazardowych w kontekście naruszenia obowiązku notyfikacji. Z kolei do zarzutu podważającego możliwość uznania skarżącego za urządzającego gry organ odwoławczy odniósł się na s. 10-12.
Z przytoczonych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło