III SA/Lu 170/18
WyrokWSA w Lublinie2018-08-08
Skład orzekający: Danuta Małysz, Halina Chitrosz-Roicka, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz osób na trasie z państwa trzeciego (Ukrainy) do państwa członkowskiego UE (Polski) wykonywany autobusem zarejestrowanym w innym państwie członkowskim UE (Estonii) stanowi regularny przewóz osób wymagający zezwolenia, jeśli jest realizowany zgodnie z rozkładem jazdy i cennikiem dostępnym publicznie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przewóz osób na trasie K. – W. stanowił regularny przewóz osób. Pomimo braku umowy między UE a Ukrainą, która regulowałaby takie przewozy, a także faktu, że umowa polsko-ukraińska nie miała zastosowania ze względu na rejestrację pojazdu w Estonii, umowa polsko-estońska nie zezwalała na wykonywanie regularnych przewozów między państwem trzecim a terytorium Polski. Brak wymaganego zezwolenia na regularny przewóz osób uzasadniał nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
W dniu kontroli drogowej kierowca autokaru okazał dokumenty wskazujące na wykonywanie przewozu osób z Ukrainy do Polski. Organ celno-skarbowy uznał, że przewóz ten miał charakter regularny i był wykonywany bez wymaganego zezwolenia, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, korygując jedynie oznaczenie strony. Skarżąca spółka zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że przewóz miał charakter okazjonalny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz-Roicka,, WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Jacek Zięba, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi O. E. E. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez zezwolenia oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2018 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. uchylił decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia 30 listopada 2017 r., nr [...] w części dotyczącej oznaczenia strony w ten sposób, że zamiast O. E. wskazał O. E. E., w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
W dniu [...] sierpnia 2017 r. w Oddziale Celnym w D. przeprowadzono kontrolę dokumentów posiadanych przez kierowcę O. S., wykonującego przejazd na rzecz O. E. E., wjeżdżającego na terytorium Polski.
W trakcie kontroli kierowca okazał następujące dokumenty: paszport nr [...], dowód rejestracyjny autobusu, wypis nr [...] z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób, zezwolenie nr [...] na wykonywanie międzynarodowego nieregularnego przewozu osób wydane przez organ ukraiński oraz spis pasażerów z dnia [...] sierpnia 2017 r. na linię nr [...].
Podczas przeprowadzonej kontroli ustalono, że autokarem podróżowało 13 pasażerów. Pasażerowie posiadali bilety zakupione na trasę K. – W., podróż rozpoczęli w K. Za szybą autokaru umieszczona była tabliczka informująca o kursie na trasie "K.-K.-S.-K.-L.-W.".
Kierowca nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym. W związku z powyższym kurs został uznany za wykonywany bez zezwolenia.
Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół kontroli drogowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz wykonano kserokopie okazanych dokumentów, w tym biletów nr [...],[...],[...] oraz sporządzono protokoły przesłuchania świadków.
Decyzją z [...] listopada 2017 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. (dalej jako "organ I instancji") nałożył na podmiot: O. E., [...],[...], E., karę pieniężną w wysokości 8 000 zł za naruszenie określone w Lp. 2.1 Załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 z późn. zm.), dalej jako "u.t.d.".
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") uchylił decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. w części dotyczącej oznaczenia strony. Zamiast O. E., [...],[...], E., wskazał O. E. E., [...],[...], E. (dalej jako "skarżąca"), w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. U. UE L 300 z 14 listopada 2009 r. str. 88, z późn. zm.), zgodnie z którym prowadzenie międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób wymaga posiadania licencji wspólnotowej wydanej przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby.
Odnosząc się do sprawy organ II instancji stwierdził, że przewóz osób wykonywany był na podstawie licencji wspólnotowej nr [...] dotyczącej międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób wydanej dla przewoźnika O. E. E. na pojazd o numerze rejestracyjnym [...], uprawniającej do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego osób na terytorium Wspólnoty zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu nr 1073/2009. Przewóz wykonywany był zatem przez przewoźnika mającego siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej, przy użyciu autobusu zarejestrowanego w tym państwie członkowskim.
Organ ustalił, że wyżej wymienionym autobusem pasażerowie przewożeni byli z K. na Ukrainie do W., tj. z państwa trzeciego do państwa członkowskiego.
Stosownie do treści art. 1 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009, w przypadku przewozu z państwa członkowskiego do państwa trzeciego i w odwrotnym kierunku, rozporządzenie to ma zastosowanie do części przejazdu na terytorium dowolnego państwa członkowskiego, przez które odbywa się tranzyt. Rozporządzenie nie ma zastosowania do tej części przejazdu na terytorium państwa członkowskiego, na którym zabrano lub na które dowieziono pasażerów, jeśli nie została zawarta niezbędna umowa między Wspólnotą a zainteresowanym państwem trzecim. Do czasu zawarcia umów, o których mowa w ust. 2, wyżej wymienione rozporządzenie nie ma wpływu na postanowienia umów dwustronnych zawartych przez państwa członkowskie z tymi państwami trzecimi, dotyczące przewozu z państwa członkowskiego do państwa trzeciego i w odwrotnym kierunku (ust. 3).
Organ odwoławczy podniósł, że od dnia 1 marca 2013 r. na terytorium Ukrainy obowiązuje Umowa w sprawie międzynarodowych okazjonalnych przewozów pasażerów autokarami i autobusami (Umowa INTERBUS), sporządzona w Brukseli dnia 11 grudnia 2000 r. (Dz.U.UE.L.2002.321.13, zm. Dz.U.UE.L.2012.8.38), brak jest natomiast umowy między Wspólnotą (Unią Europejską) a Ukrainą, regulującej regularny przewóz międzynarodowy osób. Stosownie zatem do treści art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1073/2099, w sytuacji wykonywania przez przewoźnika estońskiego mającego siedzibę w kraju członkowskim UE, przewozu regularnego osób z Ukrainy (państwa trzeciego) na terytorium Polski (państwa członkowskiego) przy braku zawartej w tym zakresie umowy między Wspólnotą a Ukrainą, wymienione rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu na terytorium kraju należącego do Wspólnoty (w Polsce), na które dowieziono pasażerów.
Organ wyjaśnił następnie, że zgodnie z art. 1 ust. 1 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Warszawie dnia 18 maja 1992 r. (M.P. z 2002 r. Nr 6 poz. 125), umowa ta ma zastosowanie do przewozów podróżnych i ładunków między obu krajami i w tranzycie przez te terytoria, wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium jednej z Umawiających się Stron. W myśl art. 2 ust. 2 pkt d) tej umowy określenie "pojazd" oznacza m.in. pojazd przeznaczony do przewozu więcej niż 9 osób, łącznie z kierowcą.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że przewóz podróżnych wykonywany był autobusem posiadającym estoński dowód rejestracyjny, tj. pojazdem niezarejestrowanym ani na terytorium Ukrainy, ani Rzeczypospolitej Polskiej. Mając zatem na uwadze treść art. 1 ust. 1 umowy polsko-ukraińskiej, w sytuacji przewozu podróżnych między wyżej wymienionymi krajami wykonywanego pojazdem niezarejestrowanym na terytorium jednego z tych państw umowy, powyższa umowa nie może mieć zastosowania w sprawie.
Jednocześnie organ stwierdził, że dla określonego wyżej przewozu zastosowanie miały przepisów umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Estońskiej o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Tallinie dnia 9 września 1992 r. (M.P. z 2001 r. Nr 46 poz. 747).
Przewóz podróżnych wykonywany był autobusem przeznaczonym do przewozu 57 osób (łącznie z kierowcą), posiadającym estoński dowód rejestracyjny, tj. pojazdem zarejestrowanym na terytorium Republiki Estońskiej, przy czym przewóz podróżnych realizowany był między państwem trzecim a terytorium Polski jako drugiej Umawiającej się Strony. W świetle przepisu art. 1 ust. 1 umowy polsko-estońskiej, przedmiotowy przewóz podlegał postanowieniom tej umowy.
Organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2017 r. kontrolowanym autobusem przewożonych było 13 pasażerów na linii komunikacyjnej nr [...] ([...]), na trasie K.-W., z przystankami w K. i W. Z., z określoną godziną wyjazdu 20:30 oraz godziną przyjazdu 14:30, zgodną z rozkładem jazdy dostępnym na stronie internetowej www.ecoIines.net, oraz po określonej w biletach cenie przejazdu, ustalonej na podstawie taryfy ogłoszonej na stronie internetowej.
W ocenie organu kontrolowany przewóz osób wypełniał definicję regularnego przewozu podróżnych, określoną w art. 3 ust. 2 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Estońskiej o międzynarodowych przewozach drogowych.
Organ wskazał, że przewoźnikiem wykonującym kontrolowany przewóz podróżnych na podstawie licencji wspólnotowej nr [...] dotyczącej międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób - była O. E. E., będąca również właścicielem pojazdu (pole C.2.1 i pole C.2.3 dowodu rejestracyjnego nr [...]). Kierowca autobusu nie dysponował dokumentem użyczenia pojazdu firmie E., wskazanej jako przewoźnik na biletach na trasie K.-W. Z. Za przewoźnika wykonującego przewóz uznać zatem należy O. E. E.
W rozpatrywanej sprawie regularny przewóz podróżnych wykonywany był przez przewoźnika estońskiego z K. na U., tj. z państwa trzeciego, do W., tj. na terytorium drugiej Umawiającej się Strony powołanej umowy polsko-estońskiej. Organ stwierdził, że w świetle przepisu art. 3 ust. 1 umowy polsko-estońskiej wykonywanie tego przewozu było niedopuszczalne, a uzyskanie zezwolenia na taki przewóz nie było możliwe, ponieważ umowa nie przewiduje możliwości wykonywania regularnego przewozu podróżnych autobusami między państwem trzecim a terytorium drugiej umawiającej się strony.
W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że drogowy przewóz regularny osób wykonywany był bez wymaganego zezwolenia i nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 8000 zł.
Organ odwoławczy wskazał na niepełne oznaczenie adresata w decyzji organu I instancji jako: O. E. Zgodnie z wpisami w licencji nr [...] oraz w dowodzie rejestracyjnym pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] (pole C.2.1 i pole C.2.3 dowodu rejestracyjnego nr [...]), pełna nazwa spółki O. E. z siedzibą w E., [...],[...], 10144EE, brzmi: O. E. E.
Z tej przyczyny organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej oznaczenia strony i orzekł w tym zakresie jak wyżej.
O. E. E. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Zarzuciła:
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający błędnym przyjęciu, że przewoźnik w dniu [...] sierpnia 2017 r. wykonywał na trasie K. – W. regularny przewóz osób, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że miał obowiązek posiadać dokumenty zezwalające na wykonywanie regularnego przewozu osób, naruszył tym samym art 87 ust. 1 pkt 2 lit.a u.t.d., podczas gdy prawidłowa interpretacja materiału dowodowego, w tym w szczególności zezwolenia na wykonywanie nieregularnego międzynarodowego przewozu drogowego oraz wyjaśnień złożonych przez kierowcę, pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że przewoźnik w dniu [...] sierpnia 2017 r. wykonywał kurs nieregularny (okazjonalny), w związku z czym, na podstawie art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. b u.t.d. nie był zobowiązany do posiadania i okazania podczas kontroli zezwolenia na wykonywanie regularnego przewozu osób;
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że przewoźnikiem realizującym kurs z dnia [...] sierpnia 2017 r. nie była strona, a inny podmiot trzeci, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że kierowca obowiązany był posiadać umowę użyczenia pojazdu, podczas gdy kurs w dniu [...] sierpnia 2017 r. realizowany był przez skarżącą na podstawie Umowy w sprawie międzynarodowych okazjonalnych przewozów pasażerów autokarami i autobusami;
- naruszenie prawa materialnego, tj.
1. art. 15 Umowy INTERBUS, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że przewóz osób w dniu 23 sierpnia 2017 r. był wykonywany jako przewóz regularny, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności zezwolenie wydane na podstawie art. 15 Umowy INTERBUS wskazuje, że kurs był realizowany jako przewóz okazjonalny;
2. art. 18 Umowy INTERBUS, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że przewoźnik realizując przewóz osób w dniu [...] sierpnia 2017 r. zobowiązany był do posiadania zezwolenia na regularny przewóz osób podczas gdy, zgodnie z art. 18, przewoźnik jest obowiązany posiadać przy sobie wyłącznie zezwolenia, o którym mowa w art. 15 Umowy INTERBUS;
IV. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 7, art. 8 oraz 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony postępowania, błędne i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich czynności do ustalenia pełnego stanu faktycznego sprawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej za wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy kontrolowany przewóz osób na trasie K. – W., stanowił regularny przewóz osób, wymagający zezwolenia.
Stosownie do treści art. 1 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. U. UE L 300 z dnia 14 listopada 2009 r. str. 88, z późn. zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie nr 1071/009" lub "rozporządzenie", w przypadku przewozu z państwa członkowskiego do państwa trzeciego i w odwrotnym kierunku rozporządzenie to ma zastosowanie do części przejazdu na terytorium dowolnego państwa członkowskiego, przez które odbywa się tranzyt. Rozporządzenie nie ma zastosowania do tej części przejazdu na terytorium państwa członkowskiego, na którym zabrano lub na które dowieziono pasażerów, jeśli nie została zawarta niezbędna umowa między Wspólnotą a zainteresowanym państwem trzecim.
Z przepisów rozporządzenia wynika zatem, że w przypadku przewozu osób z państwa trzeciego do państwa członkowskiego rozporządzenie ma zastosowanie do tej części przejazdu na terytorium państwa członkowskiego, na którym zabrano lub na które dowieziono pasażerów tylko wówczas, jeśli została zawarta niezbędna umowa między Unią Europejską a zainteresowanym państwem trzecim.
W rozpoznawanej sprawie kurs wykonywany był na trasie K. - W. Pasażerowie dowiezieni zostali do W., co nie jest kwestionowane. Nie jest również sporne, że na trasę z K. do W. sprzedawane były bilety. Okoliczność, że z W. pasażerowie mogli kontynuować podróż w innym kierunku jest bez znaczenia dla oceny zastosowania rozporządzenia.
Jak prawidłowo ustalił organ, umowa między Unią Europejską a Ukrainą nie została do chwili rozstrzygania przez organ zawarta, rozporządzenie nr 1073/2009 nie ma więc zastosowania do przewozu wykonywanego na terytorium kraju członkowskiego, na które dowieziono pasażerów, czyli na terytorium Polski.
Zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 1073/2009, do czasu zawarcia przez Wspólnotę (Unię Europejską) umów, o których mowa w art. 1 ust. 2, rozporządzenie nie ma wpływu na postanowienia umów dwustronnych zawartych przez państwa członkowskie z państwami trzecimi, dotyczące przewozu z państwa członkowskiego do państwa trzeciego i w odwrotnym kierunku.
Taką umową dwustronną w przypadku Polski (państwa członkowskiego) i Ukrainy (państwa trzeciego) jest umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzona w Warszawie dnia 18 maja 1992 r. (M.P. z 2002 r. Nr 6 poz. 125). Prawidłowe jest jednak stanowisko organu, że w sprawie niniejszej umowa ta nie ma zastosowania.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy, postanowienia umowy mają zastosowanie do przewozów podróżnych i ładunków między obu krajami i w tranzycie przez te terytoria wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium jednej z Umawiających się Stron.
Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie autobus, którym wykonywany był przewóz nie jest zarejestrowany na terytorium jednej ze stron umowy między Polską a Ukrainą. Z dowodu rejestracyjnego autokaru wynika, że jest on zarejestrowany w Estonii (k. 10-11 akt adm.). Umowa między Polską a Ukrainą nie może mieć więc zastosowania do przewozu, którego dotyczy decyzja w sprawie niniejszej.
Podzielić należy również stanowisko organu, że umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Estońskiej o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Tallinie dnia 9 września 1992 r. (M.P. z 2001 r. Nr 46, poz. 747) nie dawała skarżącej prawa wykonywania regularnego przewozu osób na trasie K. – W.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 umowy między Polską a Estonią, postanowienia umowy mają zastosowanie do przewozów podróżnych i ładunków, pochodzących z lub przeznaczonych na terytorium jednej Umawiającej się Strony, w tranzycie przez to terytorium oraz między państwem trzecim a terytorium drugiej Umawiającej się Strony i na odwrót, wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium jednej z Umawiających się Stron. Umowa reguluje zatem przewóz wykonywany pojazdem zarejestrowanym w Estonii z państwa trzeciego (Ukrainy) na terytorium drugiej umawiającej się strony (Polski).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 umowy, przewoźnicy jednej z Umawiających się Stron mogą wykonywać regularne przewozy podróżnych autobusami między terytoriami obu Umawiających się Stron oraz w tranzycie przez ich terytoria, po uprzednim otrzymaniu zezwolenia. Przewozy nieregularne nie wymagają zezwolenia pod warunkiem, że pojazd przewozi tę samą grupę podróżnych na całej trasie bez wymiany lub pozostawienia podróżnych w trakcie podróży albo przejazd z podróżnymi odbywa się w jednym kierunku, a w kierunku przeciwnym następuje przejazd autobusu w stanie próżnym i na odwrót (art. 4 umowy).
Za regularny przewóz podróżnych umowa uznaje przewóz podróżnych na określonej trasie, według rozkładu jazdy i na podstawie taryf uprzednio ustalonych i ogłoszonych (art. 3 ust. 2).
Cechą charakterystyczną przewozu regularnego jest jego cykliczność, regularność (przewóz wykonywany jest w stałych, określonych odstępach czasu) oraz oznaczenie trasy przewozu (przewóz odbywa się po ustalonej trasie, zaś wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się na z góry wyznaczonych przystankach). Podanie przez przewoźnika do publicznej wiadomości rozkładu jazdy i cennika może odbyć się także poprzez ogłoszenie na stronie internetowej, gdzie wyszczególnione będą godziny odjazdów oraz miejsca przeznaczone do wysiadania i zabierania pasażerów. Dla uznania danego przewozu osób za przewóz regularny konieczna zatem jest jego cykliczność i dostępność dla każdego potencjalnego klienta, który może nabyć bilet na przejazd na zasadach ogłoszonych przez przewoźnika.
Jak wynika z protokołu kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2017 r., podróż kontrolowanym autokarem rozpoczęła się w K. Pasażerowie posiadali bilety zakupione na trasę K. - W. Za szybą autokaru umieszczona była tabliczka informująca o kursie na trasie "K.-K.-S.-K.-L.-W.".
Z ustaleń organu wynika, że na stronie internetowej firmy E. podany jest rozkład jazdy i można nabyć bilet na trasę K. – W. (k. 74). Autobusy odjeżdżają codziennie o określonych godzinach podanych w rozkładzie jazdy. Przesłuchana w charakterze świadka jedna z pasażerek – L. A. zeznała, że bilet na podróż autokarem z K. do W., rozpoczynającą się o godzinie 20:30 kupiła w kasie na dworcu autobusowym w Kijowie. Kierowca autokaru O. S. potwierdził, że pasażerowie posiadali bilety na przejazd trasą K. – W. oraz że kurs rozpoczął o godzinie 20:30.
Nie ulega zatem wątpliwości, że trasa K. – W. jest trasą regularną, na której autobusy kursują codziennie o określonych godzinach. Pasażerowie mogą nabywać bilety przez Internet lub w kasie na dworcu w K. Także tabliczka umieszczona na przedniej szybie pojazdu, określająca trasę i przystanki potwierdza regularny charakter przewozu.
Nieuzasadnione byłoby przyjęcie, że przewóz wykonywany przez skarżącą na podstawie powszechnie dostępnego rozkładu jazdy, umieszczonego na stronie internetowej E., na który bilety zakupić może każdy chętny pasażer (nie tylko przez stronę internetową, ale także w kasie dworca autobusowego w Kijowie), jest innym przewozem niż przewóz regularny.
Regularny przewóz osób na trasie K. – W. nie jest przewozem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Estońskiej o międzynarodowych przewozach drogowych, nie jest bowiem wykonywany między terytoriami stron umowy, czyli między Polską a Estonią. Zawarty w uzasadnieniu skargi zarzut, że przewóz wykonywany był do T. nie znajduje jakiegokolwiek potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Przewóz na trasie K. – W. nie jest także przewozem wykonywanym w tranzycie przez terytorium którejkolwiek ze stron. Przewóz ten nie spełnia zatem warunków określonych w art. 3 ust. 1 umowy. Umowa nie przewiduje bowiem możliwości wykonywania regularnego przewozu osób między państwem trzecim a terytorium jednej z umawiających się stron.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 umowy między Polską a Estonią, właściwa władza każdej Umawiającej się Strony wydaje zezwolenia na część przewozu wykonywaną na jej terytorium.
Słusznie podnosi organ, że zezwolenie na przewóz regularny na trasie K. – W., a zatem na trasie między państwem trzecim (Ukrainą) a terytorium jednej ze stron umowy (Polską), nie mogłoby być na podstawie powołanego art. 3 ust. 3 umowy wydane.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. a u.t.d., wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych w międzynarodowym transporcie drogowym wymaga zezwolenia wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego - dla linii komunikacyjnych wykraczających poza obszar państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
W czasie kontroli ustalono, że kierowca nie posiada zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym.
Kierowca okazał jedynie licencję wspólnotową nr [...] dotyczącą międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób wydaną dla przewoźnika O. E. E., na pojazd o numerze rejestracyjnym [...], uprawniającą do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego osób na terytorium Wspólnoty zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do rynku dla usług autokarowych i autobusowych. Nie posiadał jednak zezwolenia na przewóz regularny na wymienionej trasie, okazał natomiast zezwolenie wydane przez Ministerstwo Infrastruktury Ukrainy (k. 4 akt admin.). Z treści zezwolenia wynika, że zostało ono wydane skarżącej spółce na dwukrotny przejazd w okresie od [...] sierpnia 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r. przez D. i J., a miejscem przeznaczenia jest K. Nie jest to zatem zezwolenie na przewóz regularny, lecz zezwolenie na przewóz okazjonalny, który w sprawie niniejszej nie był wykonywany. Prawidłowo stwierdził zatem organ, że okazane przez kierowcę zezwolenie nie uprawniało do wykonywania regularnego przewozu osób na trasie K. – W.
Bezpodstawne jest powoływanie się przez skarżącą na postanowienia umowy w sprawie międzynarodowych okazjonalnych przewozów pasażerów autokarami i autobusami (Umowa INTERBUS), sporządzonej w Brukseli dnia 11 grudnia 2000 r., (Dz. U. UE L 321 z 26 listopada 2002 r., s. 13). Wprawdzie umowa ta obowiązuje od 2013 r. także na Ukrainie, jednak zgodnie z art. 1 ust. 1 umowy ma ona zastosowanie:
a) do międzynarodowych okazjonalnych przewozów drogowych pasażerów, bez względu na ich narodowość:
– pomiędzy terytoriami dwóch Umawiających się Stron lub rozpoczynających i kończących się na terytorium tej samej Umawiającej się Strony oraz, w miarę potrzeby, w trakcie takich przewozów, w tranzycie przez terytorium innej Umawiającej się Strony lub przez terytorium strony innej niż Umawiająca się Strona;
– realizowanych przez przewoźników zarobkowego transportu drogowego, mających siedzibę w Umawiającej się Stronie, zgodnie z jej prawem, i posiadających licencję na wykonywanie międzynarodowych przewozów okazjonalnych autokarem i autobusem;
– wykorzystujących autobusy i autokary zarejestrowane w Umawiającej się Stronie, w której przewoźnik ma swoją siedzibę;
b) do przejazdów pustych autobusów i autokarów związanych z tymi przewozami.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 umowy, międzynarodowe przewozy okazjonalne są to przewozy pomiędzy terytoriami co najmniej dwóch Umawiających się Stron, niemieszczące się ani w definicji przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych, ani w definicji przewozów wahadłowych. Takie przewozy mogą być wykonywane z pewnym zakresem częstotliwości, co nie powoduje utraty przez nie charakteru przewozu okazjonalnego. Przewozy regularne to, zgodnie z art. 3 pkt 3 umowy, przewozy umożliwiające przewóz pasażerów z określoną częstotliwością oraz po określonych trasach, w czasie którego pasażerowie mogą być zabierani lub wysadzani we wcześniej określonych miejscach zatrzymania. Przewozy regularne mogą podlegać obowiązkowi respektowania uprzednio określonych rozkładów jazdy i taryf.
Prawidłowe jest stanowisko organu, że przewóz wykonywany przez skarżącą spółkę na trasie K. – W. nie był przewozem okazjonalnym, a więc przepisy umowy INTERBUS nie mogły mieć do tego przewozu zastosowania.
Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6).
Zgodnie z tym załącznikiem wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia podlega karze pieniężnej w wysokości 8000 zł (Lp. 2.1 załącznika).
Prawidłowe jest oznaczenie skarżącej jako O. E. E. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że przewoźnikiem była firma O. E. E., do której należy autokar. Kierowca okazał licencję wspólnotową wydaną spółce O. E. E. oraz zezwolenie na przejazd okazjonalny dla tej właśnie spółki i wyjaśnił, że dokumenty te otrzymał w związku z wykonywanym przewozem z K. do W. Bezpodstawny jest zatem zarzut skarżącej, że organ błędnie określił podmiot realizujący kurs w dniu [...] sierpnia 2017 r. Słusznie również podniósł organ, że kierowca nie okazał umowy, z której wynikałoby, że pojazd należący do skarżącej użyczony został innemu podmiotowi. Dla oceny, kto wykonywał przewóz nie może mieć przesądzającego znaczenia okoliczność, że bilety sprzedawane są przez stronę internetową E. , która ma swoje przedstawicielstwa w kilku krajach i posługuje się w związku z tym różnymi oznaczeniami. Skarżąca jest spółką zarejestrowaną w Estonii (k. 19 akt sądowych), jest zatem odrębnym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą. Przewóz był wykonywany pojazdem należącym do skarżącej na podstawie okazanej przez kierowcę licencji wspólnotowej wydanej przewoźnikowi O. E. E. Nie ma więc podstaw do uznania, że przewoźnikiem nie była skarżąca.
Bezpodstawny jest zarzut, że przewóz był wykonywany na trasie K. – T., przez W. Z żadnego z dokumentów nie wynika, że przewóz był wykonywany na takiej trasie. W szczególności zeznania kierowcy oraz dołączone do akt bilety pasażerów nie potwierdzają, by kurs odbywał się na trasie K. – T.
Podsumowując stwierdzić należy, że organ nie naruszył art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organ przeprowadził niezbędne w sprawie dowody i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy oceniony został zgodnie z art. 80 k.p.a. Dokonane przez organ ustalenia faktyczne są prawidłowe i znajdują potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach.
Podzielić należy również stanowisko organu, że w sprawie nie zachodziły podstawy do zastosowania art. 92c u.t.d., nie zostały bowiem spełnione przesłanki określone w tym przepisie. W szczególności brak podstaw do przyjęcia, by okoliczności sprawy i dowody wskazywały, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Sama skarżąca takich okoliczności zresztą nie wskazywała.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło