III SA/Lu 173/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Asesor WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2007 r. ( Nr [...] ), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 18 ust. 2, ust. 3 pkt 2, ust. 3 a, ust. 5 i 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2007 r. i orzekając merytorycznie w tej sprawie udzieliło Gminnej Spółdzielni "[...]"- zwanej dalej "Spółdzielnią" - zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości od 4,5 % do 18 % alkoholu ( z wyjątkiem piwa ) w sklepie Nr [...] w miejscowości O. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że organ I instancji niesłusznie przyjął, iż Spółdzielnia nie wykazała się dokumentem potwierdzającym jej tytuł prawny do lokalu ( w/w sklepu ) jako punktu sprzedaży napojów alkoholowych i w konsekwencji odmówił Spółdzielni udzielenia zezwolenia na sprzedaż takich napojów. Dokumentem takim – zdaniem Kolegium – jest dołączona do akt sprawy karta środka trwałego prowadzona dla budynku handlowego kiosko–sklepu w O. [...] . Powyższa karta jest dowodem na to, że przedmiotowy budynek sklepu jest zaewidencjonowany w księgach rachunkowych Spółdzielni i stanowi składnik jej majątku trwałego. Zatem karta taka może pełnić funkcję dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu. W ocenie Kolegium, Spółdzielnia spełniła także pozostałe warunki niezbędne do uzyskania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Do wniosku przedłożono odpis z rejestru przedsiębiorców, decyzję Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie zatwierdzenia w/w sklepu w zakresie wprowadzenia do obrotu alkoholu oraz pozytywną opinię właściwej gminnej komisji do spraw rozwiązywania problemów alkoholowych. Powyższa decyzja Kolegium została zakwestionowana przez Prokuratora Rejonowego w P. W skardze do Sądu Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego – art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, poprzez wyrażenie błędnego poglądu prawnego, że karta środka trwałego jest dokumentem potwierdzającym tytuł prawny Spółdzielni do lokalu ( sklepu ), a we wnioskach domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium. W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosiło o jej oddalenie, argumentując dodatkowo, że Spółdzielnia posiada tytuł prawny do przedmiotowego lokalu skoro jest ona niekwestionowanym podatnikiem podatku od nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że Spółdzielnia ubiega się o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie znajdującym się w budynku zlokalizowanym na terenie stanowiącym własność wspólnoty gruntowej, do której zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych ( Dz. U. Nr 28. poz. 169 ). Nie jest przy tym sporne, że przedmiotowy budynek został wybudowany ze środków własnych Spółdzielni oraz to, że jego budowę zakończono w dniu [...] grudnia 1987 r. i od tego dnia figuruje on w prowadzonej przez Spółdzielnię ewidencji środków trwałych. Dowodzi tego protokół odbioru robót budowlano - montażowych oraz karta środka trwałego, której ocena jest źródłem prowadzonego między stronami sporu. Z uwagi na charakter tego sporu należy przypomnieć, że stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm. ), sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta ( burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Uwzględnienie wniosku o wydanie zezwolenia wymaga spełnienia wielu przesłanek. Jedną z nich jest – zgodnie z art. 18 ust. 6 pkt 2 cyt. ustawy – legitymowanie się przez wnioskodawcę dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Powołany przepis jednoznacznie wskazuje, że brak dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych stanowi negatywną przesłankę do wydania wnioskodawcy zezwolenia. Przesłanka ta jest przesłanką ustawową. Jeśli nie jest ona spełniona, to organ administracji publicznej wydający zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, dopuszcza się w takiej sytuacji rażącego naruszenia prawa materialnego, jakim jest przepis art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Omawiana ustawa nie definiuje pojęcia "tytuł prawny" do lokalu, wobec czego w grę wchodzi znaczenie tego pojęcia, jakie wynika z systemu prawa, tworzonego przez całokształt obowiązujących przepisów. Stąd też pojęcie tytułu prawnego jest pojęciem bardzo szerokim, gdyż może to być zarówno tytuł o charakterze prawno - rzeczowym (własność, wieczyste użytkowanie), jak i tytuł o charakterze obligacyjnym, wynikający z zawartej przez wnioskodawcę umowy (na przykład umowy najmu, dzierżawy, użyczenia, czy innych umów) . W ocenie Sądu, karta środka trwałego jest tylko wewnętrznym dokumentem finansowo – księgowym, sporządzonym przez Spółdzielnię i w żaden sposób nie potwierdzającym tytułu prawnego ( ani prawno – rzeczowego, ani obligacyjnego ) do budynku sklepu. Wprawdzie karta zawiera adnotację o następującej treści : "wyciąg z ewidencji środków trwałych będących własnością [...]" w Ż.", to jednak brak jest podstaw prawnych do przyznania Spółdzielni statusu właściciela tego budynku. Literalnie rzecz biorąc to przedmiotowa karta "potwierdza" prawo własności budynku, tymczasem Kolegium, ani w uzasadnieniu decyzji, ani w odpowiedzi na skargę nie wskazuje, aby Spółdzielnia dysponując tym budynkiem, korzystała w tym zakresie z uprawnień właścicielskich. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w art. 18 ust. 6 pkt 2 nie wskazuje jakim dokumentem powinien legitymować się wnioskodawca. Zatem może to być każdy dokument, pod warunkiem, że potwierdza on tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu. Warunek ten nie zostaje spełniony zarówno wtedy, kiedy wnioskodawca w ogóle nie przedstawia żadnego dokumentu , jak również w sytuacji, gdy jego treść nie potwierdza tytułu prawnego wnioskodawcy do lokalu. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych za ugruntowany należy uznać pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest jego przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2004r., sygn. akt III SA 933/02, LEX nr 149177 ), co skutkuje tym, że w sytuacji, gdy decyzja jest w sposób oczywisty sprzeczna z przepisem prawa nie może ona pozostawać w obrocie prawnym praworządnego państwa (por. wyroki: NSA z dnia 13 maja 2003r., sygn. akt III SA 2395/0, LEX nr 146076 oraz WSA w Warszawie z dnia 14 października 2004r., sygn. akt III SA 2293/03, M. Podat. 2004/11/3 ). W tych warunkach wyrażona wcześniej ocena upoważniała Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego – do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Stosownie do 152 p.p.s.a., nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.