III SA/Lu 1739/15

PostanowienieWSA w Lublinie2017-04-03

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym, polegające na ustanowieniu profesjonalnego pełnomocnika. Całkowite zwolnienie od kosztów jest zarezerwowane dla osób w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, bez dochodów i środków do życia.
Stan faktyczny
Skarżący A. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej długu celnego. Do wniosku dołączył zeznanie podatkowe i dowód wypłaty emerytury. Referendarz sądowy rozpatrzył wniosek, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącego oraz koszty postępowania.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano A. R. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. R. i P. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie długu celnego postanawia: I. Przyznać A. R. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W piśmie sporządzonym 27 lutego 2017 r., skarżący zwrócił się o przyznanie pomocy prawnej poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", w którym zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Do wniosku skarżący załączył kserokopię zeznania podatkowego PIT-40A za 2016 r. oraz kserokopię przekazu pocztowego - wypłaty emerytury za marzec 2017 r. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł - § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Natomiast wysokość wynagrodzenia radcy prawnego jest co do zasady ustalana w umowie między mocodawcą a wybranym profesjonalnym pełnomocnikiem. Pewnym odniesieniem są stawki określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715). Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 8 pkt 3 rozporządzenia, stawka za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w przypadku gdy nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w II instancji będzie wynosiła 450 zł netto. Mając na względzie przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów sytuację materialną skarżącego oraz wysokość kosztów postępowania w sprawie niniejszej stwierdzić należy, że wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie częściowym. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe, samodzielne gospodarstwo domowe, a w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 (o szacunkowej wartości [...] zł). Źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł netto, w tym kwota do wypłaty wynosi [...] zł (potwierdzenie wypłaty/odbioru EPE za marzec 2017 r.) . Skarżący wykazał, że ponosi wydatki na czynsz mieszkaniowy ([...] zł), media ([...] zł) oraz leczenie i rehabilitację ([...] zł). Ponadto jego świadczenie jest obciążone zajęciem komorniczym ([...] zł). Biorąc pod uwagę kwotę emerytury netto skarżącego ([...] zł) oraz wysokość wykazanych wydatków i zobowiązań (łącznie [...] zł) zauważyć należy, że stanowią one większą część otrzymywanego świadczenia. Skarżący nie ma zatem zdolności finansowych do poniesienia wszystkich kosztów postępowania w sprawie niniejszej. Z tych względów, zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, które to koszty w większym stopniu niż koszty sądowe, obciążyłyby jego budżet domowy. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. W ocenie referendarza brak jest natomiast podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających wyjątkowo trudną sytuację materialną, (osób bez dochodów, bez środków do życia, nie posiadających żadnego majątku). W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy w postaci mieszkania, osiąga stałe dochody z emerytury. Zdaniem referendarza, poniesienie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że strona skarżąca nie wykazała, istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło