III SA/Lu 1740/15

III SA/Lu 1740/15 POSTANOWIENIE Dnia 4 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie długu celnego - na skutek sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 30 marca 2016 r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 30 marca 2016 r. o odmowie zmiany postanowienia z dnia 5 lutego 2016 r. W dniu 2 marca 2016 r. P. S. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 lutego 2016 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Do zażalenia skarżący załączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczając w nim, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten jest kolejnym (drugim) wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożonym w sprawie niniejszej. Pierwszy wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata skarżący złożył na urzędowym formularzu w dniu 28 grudnia 2015 r. W związku z pierwszym wnioskiem o prawo pomocy, postanowieniem z dnia 5 lutego 2016 r., referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od każdej opłaty sądowej w ½ części i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego, postanowieniem z dnia 9 marca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. Po rozpoznaniu wniosku, postanowieniem z dnia 30 marca 2016 r. referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 5 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), która zasadniczo zmieniła zasady rozpoznawania sprzeciwu od postanowienia referendarza. Ponieważ skarga w niniejszej sprawie wniesiona została po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, oznacza to, że zastosowanie w niej znajdzie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) w brzmieniu nadanym przez jej art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, bowiem postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r. W myśl art. 260 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu mającym zastosowanie do niniejszej sprawy, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo. Skarżący po raz drugi ubiega się o przyznanie prawa pomocy zaznaczając w nim, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., co do zasady nie ogranicza strony co do ilości wniosków o przyznanie prawa pomocy, jakie może składać w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stosownie do art. 165 p.p.s.a, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Postanowienie w przedmiocie prawa pomocy jest postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie. Stąd kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należy potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lutego 2016 r. Pod użytym w art. 165 p.p.s.a. pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, że okoliczności sprawy uległy zmianie, kolejny wniosek tej samej strony dotyczący przyznania prawa pomocy, nie może zostać uwzględniony. Rozpatrując ponowne żądanie skarżącego zwolnienia od kosztów sądowych, stwierdzić należy, że okoliczności sprawy nie uległy zmianie, bowiem skarżący nie wykazał, by pogorszyła się jego sytuacja materialna. We wniosku o prawo pomocy z 2 marca 2016 r., skarżący podał, tak jak poprzednio, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada majątek ruchomy (samochód marki H.). Podobnie jak w pierwszym wniosku, skarżący wniosek uzasadnił tym że ma trudności finansowe i nie stać go na opłacenie kosztów sądowych. Wskazał, że źródłem jego utrzymania jest emerytura, której wysokość została ustalona w decyzji z dnia 27 lutego 2015 r., a więc nie uległa zmianie od daty złożenia pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższego, brak jest podstaw do uznania, że sytuacja materialna skarżącego uległa zmianie w takim stopniu, że poniesienie w niniejszej sprawie kosztów sądowych w ½ części spowoduje uszczerbek jego utrzymania koniecznego. W związku z tym nie można przyjąć, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lutego 2016 r. Zdaniem Sądu, trafnie przyjął referendarz sądowy w postanowieniu z dnia 30 marca 2016 r., że nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lutego 2016 r. Sąd podziela stanowisko referendarza, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co do zasady nie ogranicza strony co do ilości wniosków o przyznanie prawa pomocy, jakie może składać w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stosownie do art. 165 p.p.s.a, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Postanowienie w przedmiocie prawa pomocy jest postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie. Zatem, kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należy potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lutego 2016 r. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, że okoliczności sprawy uległy zmianie, kolejny wniosek tej samej strony dotyczący przyznania prawa pomocy, nie może zostać uwzględniony. Zdaniem Sądu, okoliczności sprawy nie uległy zmianie, bowiem skarżący nie wykazał, aby pogorszyła się jego sytuacja materialna. Jak wyjaśnił referendarz sądowy, we wniosku o prawo pomocy z 2 marca 2016 r., skarżący podał, tak jak poprzednio, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada majątek ruchomy (samochód marki H.). Podobnie jak w pierwszym wniosku, skarżący wniosek uzasadnił tym że ma trudności finansowe i nie stać go na opłacenie kosztów sądowych. Wskazał, że źródłem jego utrzymania jest emerytura, której wysokość została ustalona w decyzji z dnia 27 lutego 2015 r., a więc nie uległa zmianie od daty złożenia pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższego, brak jest podstaw do uznania, że sytuacja materialna skarżącego uległa zmianie w takim stopniu, że poniesienie w niniejszej sprawie kosztów sądowych w ½ części spowoduje uszczerbek jego utrzymania koniecznego. Mając na uwadze przytoczone argumenty, Sąd stwierdził brak podstaw do uchylenia postanowienia referendarza, jako naruszającego prawo. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 260 § 1 oraz art. 246 § 1 p.p.s.a.