III SA/Lu 176/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kategorii A,B,C,T oraz zatrzymania prawa jazdy postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący nadesłał oświadczenie z dnia 11 marca 2013 r. o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Wniosek ten został potraktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym w dniu 18 marca 2013 r. skarżącego wezwano do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o prawa pomocy. Jednocześnie wezwaniem tym zobowiązano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń odnoszących się do jego sytuacji materialnej i rodzinnej. Skarżący w terminie nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast nadesłał jedynie część dokumentów do złożenia których został zobowiązany. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony dotyczące częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Analiza oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz innych nadesłanych przez skarżącego dokumentów prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał, jaka jest jego rzeczywista sytuacja materialna. W oświadczeniu z dnia 11 marca 2013 r. o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem, a w skład ich majątku wchodzi dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość o pow. [...] ha. Podał także, że jest osobą bezrobotną (podobnie jego żona oraz syn), zaś rodzina uzyskuje dochody z pracy dorywczej w kwocie ok. [...] zł. Ponieważ z akt administracyjnych wynikało, że skarżący prowadzi własną działalność gospodarczą (odwołanie skarżącego z dnia [...] r., k-20 akt administracyjnych) wyjaśnienia wymagało, czy nadal ją prowadzi, czy też zaprzestał jej prowadzenia (a takim przypadku jaka była sytuacja finansowa firmy przed jej zakończeniem i czy w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności skarżący jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna). Wobec powyższego, wezwaniem z dnia 18 marca 2013 r. wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: zaświadczeń właściwego urzędu pracy o uznaniu skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku, dokumentów potwierdzających zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, oświadczenia wykazującego, jakie przychody osiągnął w okresie ostatnich trzech miesięcy przed jej zakończeniem oraz jakie poniósł w tej działalności koszty (kwotowo i rzeczowo), wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz oświadczenia wykazującego wysokość miesięcznych wydatków na utrzymanie konieczne. W nadesłanym na wezwanie urzędowym formularzu, skarżący potwierdził informacje o stanie rodzinnym i posiadanym majątku, wynikające z poprzedniego oświadczenia. Wyjaśnił, że żona i syn są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku (co potwierdzają załączone zaświadczenia urzędu pracy z dnia 25 marca 2013 r.). Podał natomiast, że on sam jest osobą bezrobotną, nie zarejestrowaną w urzędzie pracy, uzyskującą środki finansowe z prac dorywczych, których wysokości nie określił. Skarżący nie wyjawił, czy zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, nie przedstawił również żadnych dokumentów potwierdzających zaprzestanie jej wykonywania. Nie nadesłał również oświadczenia dotyczącego sytuacji finansowej prowadzonej firmy (oświadczenia o wysokości przychodów i kosztów z okresu ostatnich trzech miesięcy), ani wyciągu z posiadanych rachunków bankowych. Nadesłane oświadczenie skarżącego, że w 2012 r. nie osiągnął dochodów, nie świadczy o tym, że działalność gospodarcza nie była przez niego prowadzona. Z kolei odnośnie ponoszonych wydatków rodziny na koszty utrzymania koniecznego skarżący nadesłał jedynie kserokopię opłaty I raty podatku i kserokopię dowodu opłaty energii elektrycznej. Wobec nienadesłania wszystkich żądanych dokumentów nie jest możliwe ustalenie jaka jest aktualna sytuacja materialna skarżącego. Nie wiadomo czy skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, a jeśli nie to jaka była kondycja finansowa prowadzonej przez niego firmy przed jej zakończeniem. Powyższe uniemożliwia porównanie dochodów skarżącego do ponoszonych wydatków na utrzymanie konieczne, a tym samym ocenę jego realnych zdolności płatniczych. W świetle przytoczonych okoliczności uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Skarżący nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, przedstawiając swoją sytuację materialną wybiórczo (nie nadesłał wszystkich dokumentów do złożenia których był wezwany), nie wykazał wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.